ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ଓ ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ସଂସଦର ଚଳିତ ଅଧିବେଶନ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅର୍ଜୁନ ରାମ ମେଘୱାଲ ଲୋକସଭାରେ ‘ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍, ୨୦୨୬’ ଆଗତ କରିଛନ୍ତି। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପେଣ୍ଡିଂ ବା ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମାମଲାର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ କରିବା ଏବଂ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ତଥା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ହିଁ ଏହି ନୂତନ ବିଲ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଟେ। ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଲ୍ ଆଗତ କରାଯିବା ପରେ ନ୍ୟାୟିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଏହାକୁ ନେଇ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି।
ବିଲ୍ର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲାର ବୋଝ
ଲୋକସଭାରେ ବିଲ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ସମୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅର୍ଜୁନ ରାମ ମେଘୱାଲ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଆଇନଗତ ସଚେତନତା ବଢ଼ିବା କାରଣରୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଦାଖଲ ହେଉଥିବା ମାମଲାର ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଚାରପତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ତୁଳନାରେ ମାମଲାର ବୋଝ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ପାଇବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।
“ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନରେ ବିଳମ୍ବ ହେବା ନ୍ୟାୟ ନମିଳିବା ସହ ସମାନ” ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଖଣ୍ଡପୀଠଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଜରୁରୀ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଅଧିକ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ସେଥିପାଇଁ ପୁରୁଣା ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ ଆଣି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତର ସାମର୍ଥ୍ୟ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସରକାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।
କେତେ ବଢ଼ିବ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ?
ଆଗତ ହୋଇଥିବା ନୂତନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ମିଶାଇ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନର ସୀମାରୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ। ପୂର୍ବରୁ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଷରେ ମାମଲାର ସ୍ଥିତି ଦେଖି ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରି ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଯାଇଥିଲା। ଏହି ନୂତନ ଆଇନ ସଂସଦର ଉଭୟ ଗୃହରେ ପାସ୍ ହେବା ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିବା ପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତରେ ନୂତନ ବିଚାରପତି ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଲାଗି ପଥ ପରିଷ୍କାର ହେବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜଟିଳ ସାମ୍ବିଧାନିକ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବେଞ୍ଚ ଗଠନ କରିବା ଖୁବ୍ ସହଜ ହେବ ଏବଂ ନିୟମିତ ଅପିଲ୍ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଶୀଘ୍ର ଫଇସଲା ହୋଇପାରିବ।
ନ୍ୟାୟିକ ସଂସ୍କାର ଦିଗରେ ସରକାରଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, କେବଳ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ହାଇକୋର୍ଟ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶ ସହ ବିଚାରପତି ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯାଉଛି। ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ କୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଡିଜିଟାଲ୍ କରାଯାଉଛି, ଯେପରି ରୋଗୀ, ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଦୂରଦୂରାନ୍ତର ଲୋକମାନେ ସହଜରେ ନ୍ୟାୟ ପାଇପାରିବେ।
ଲୋକସଭାରେ ବିଲ୍ ଆଗତ ହେବା ପରେ ବିରୋଧୀ ଦଳର କେତେକ ସଦସ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ କଲେଜିୟମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଗୃହରେ ଏହି ବିଲ୍ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ବିତର୍କ ହେବ। ମୋଟ ଉପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବିଚାରପତି ସଂଖ୍ୟା ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍-୨୦୨୬ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ସଂସ୍କାର ଆଣିବ, ଯାହା ସାଧାରଣ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ବଡ଼ ସହାୟକ ହେବ।
