ଭାବନ୍ତୁ ତ ଥରେ— କେବଳ ଗୋଟିଏ ସରକାରୀ ନୋଟିସ୍, ଆଉ ସୀମା ସେପାଖରେ କମ୍ପନ! ଇସଲାମାବାଦରୁ ରାୱଲପିଣ୍ଡି ଯାଏଁ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଭୂକମ୍ପ!
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ସୀମାନ୍ତ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଏକ ନୂଆ ‘ନୋଟାମ୍’ ବା Notice to Air Missions ଜାରି କରିଛି। ଆଉ ଏହା କୌଣସି ଗୋଟିଏ କି ଦୁଇ ଦିନର କଥା ନୁହେଁ— ପୂରା ୧୭ ଦିନ ଧରି ଭାରତୀୟ ଆକାଶରେ ଚାଲିବ ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକର ବିରାଟ ଗର୍ଜନ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅକ୍ଟୋବର ୭ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ସୀମାନ୍ତରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା କରିବାକୁ ଯାଉଛି ଏକ ବିରାଟ ମହା-ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ।
ଏହି ଗୋଟିଏ ନୋଟିସରେ ପାକିସ୍ତାନର ଶାସକ ମହଲ ଏବଂ ସେନା ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ଏମିତି ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଯେ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ତରବରିଆ ଭାବେ ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ହାଇ-ଲେଭଲ୍ ବୈଠକ ଡକାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା କ’ଣ ଜାଣନ୍ତି? ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଆଗକୁ ଆସି କହୁଛନ୍ତି— “ଆମେ ଆଦୌ ଚିନ୍ତିତ ନୋହୁଁ, ଯଦି ଭାରତ କିଛି କରିବ, ତେବେ ହେବ ‘ଦମାଦମ୍ ମସ୍ତ କଲନ୍ଦର’!”
“ଦମାଦମ୍ ମସ୍ତ କଲନ୍ଦର!” ଏହା କୌଣସି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନୀତିର ଭାଷା ନା ମନ ଭିତରେ ଥିବା ଭୟକୁ ଲୁଚାଇବାର ଏକ ହତାଶ ଉଦ୍ୟମ? ଆଜିର ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଆମେ ଖୋଲିବା ଏହି ୧୭ ଦିନିଆ NOTAM ପଛର ଅସଲ ରହସ୍ୟ। କାହିଁକି ଭାରତର ଏହି ନିୟମିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ରାତିର ନିଦ ହଜାଇ ଦେଇଛି?
ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିପାରେ—ଏହି NOTAM ଜିନିଷଟା କ’ଣ? କାହିଁକି ଏହା ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ବୈମାନିକ ଭାଷାରେ NOTAM ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ‘Notice to Air Missions’। ସହଜ ଭାଷାରେ କହିଲେ, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦେଶର ବାୟୁସେନା ଆକାଶରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ କରେ, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ କରେ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ରୁତ ଚଳାଚଳ ବଢ଼ିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରାଯାଏ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ଯାତ୍ରୀବାହୀ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ସେହି ସମୟରେ ଉକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୁଟ୍ କିମ୍ବା ଆକାଶ ସୀମାଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବେ।
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଏହାର ସମୟସୀମା ଏବଂ ସ୍ଥାନ। ସାଧାରଣତଃ ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଦିନ, ସର୍ବାଧିକ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପାଇଁ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଜାରି କରିଛି ପୂରା ୧୭ ଦିନିଆ NOTAM!
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ ରୁ ଅକ୍ଟୋବର ୭। ଏହି ୧୭ ଦିନ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ସୀମାନ୍ତରେ, ଯାହା ପାକିସ୍ତାନର ସୀମାକୁ ଲାଗି ରହିଛି, ସେଠାରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଅଗ୍ରଣୀ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଯଥା— ରାଫାଲ୍ (Rafale), ସୁଖୋଇ-୩୦ MKI, ମିରାଜ୍-୨୦୦୦, ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ତେଜସ୍ ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବେ। କେବଳ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ନୁହେଁ, ଆକାଶରୁ ଆକାଶକୁ ଇନ୍ଧନ ଭରିବା ବିମାନ (Air-to-Air Refueling), ଆୱାକ୍ସ (AWACS) ବା ଏୟାରବର୍ଣ୍ଣ ୱାର୍ଣ୍ଣିଂ ସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ଲାଇଭ୍ ଫାୟାରିଂ ଏକ୍ସରସାଇଜ୍ ହେବ।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ପଶ୍ଚିମ ସୀମାନ୍ତରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିର ଏକ ବାସ୍ତବ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଆଉ ଏହା ହିଁ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। କାରଣ ପାକିସ୍ତାନର ରାଡାର ସ୍କ୍ରିନରେ ଯେତେବେଳେ ଏକକାଳୀନ ଶହ ଶହ ଭାରତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନର ଗତିବିଧି ଦେଖାଯିବ, ସେତେବେଳେ କେଉଁଟା ଅଭ୍ୟାସ ଆଉ କେଉଁଟା ପ୍ରକୃତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ— ତାହା ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିବ।
ନ୍ୟୁଜ୍-୧୮ ଏବଂ ନବଭାରତ ଟାଇମ୍ସର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନୋଟାମ୍ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା କ୍ଷଣି ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ବୈଠକ ବସିଥିଲା। ଘଟଣାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏତେ ଅଧିକ ଥିଲା ଯେ, ସିଧାସଳଖ ପାକିସ୍ତାନର ‘ଚିଫ୍ ଅଫ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଫୋର୍ସେସ୍’ (CDF) ତଥା ସେନା ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ଏହି ସୂଚନା ଦିଆଗଲା। ସେମାନଙ୍କ ସେନାବାହିନୀକୁ ‘ହାଇ ଆଲର୍ଟ’ (High Alert) ରେ ରଖାଗଲା।
କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ପଟେ ସେନା ଭିତରେ ଛାନିଆ, ଅନ୍ୟପଟେ କ୍ୟାମେରା ସାମ୍ନାରେ ଦେଖାଯାଉଛି ଅଜବ ପ୍ରହସନ।
ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫ୍ ପାକିସ୍ତାନୀ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲ୍ ‘ARY News’ କୁ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାର ଦେଇଥିଲେ। ଆଙ୍କର ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— “ଭାରତ ୧୭ ଦିନିଆ ନୋଟାମ୍ ଜାରି କରିଛି, ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ କେତେ ବଡ଼ ବିପଦ?”
ଖ୍ୱାଜା ଆସିଫ୍ କ’ଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ଜାଣନ୍ତି? ସେ କହିଲେ:
“କୌଣସି ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ନାହିଁ। ଅତୀତରେ ସେମାନଙ୍କର ଯାହା ଧାରା ରହିଛି, ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେ ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ନୋଟାମ୍ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଯଦି ପଚାରୁଛନ୍ତି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ କୌଣସି ବିପଦ ଅଛି କି, ତେବେ ମନେ ରଖନ୍ତୁ— ଯଦି ସେମାନେ କିଛି କଲେ, ତେବେ ପୁଣି ଥରେ ହେବ ‘ଦମାଦମ୍ ମସ୍ତ କଲନ୍ଦର’!”
ଜଣେ ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ, ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ସୁରକ୍ଷାର ଦାୟିତ୍ୱ ନ୍ୟସ୍ତ, ସେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାମରିକ ନିୟମ କିମ୍ବା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରଣନୀତି ଉପରେ କଥା ନହୋଇ ଏକ ସୁଫି ଗୀତର ଧାଡ଼ି— “ଦମାଦମ୍ ମସ୍ତ କଲନ୍ଦର” କହୁଛନ୍ତି!
ଏହା କ’ଣ ସୂଚାଉଛି? ଏହା ସୂଚାଉଛି ପାକିସ୍ତାନର ନେତୃତ୍ୱ ଭିତରେ ଥିବା ବିଭ୍ରାନ୍ତି ଏବଂ ଉଦବେଗ। ସେମାନେ ଜାଣିପାରୁ ନାହାଁନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ଏହି କଦମ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ରୁଟିନ୍ ମହଡ଼ା, ନା ଭାରତ ଭବିଷ୍ୟତର କୌଣସି ବଡ଼ ରଣନୀତି ପାଇଁ ନିଜର ଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା କରୁଛି!
ପାକିସ୍ତାନୀ ସୂତ୍ରରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ସେନା ସୀମାରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଛି ଏବଂ ଭାରତର ଯେକୌଣସି ‘ଦୁଃସାହସ’ର ‘ମୁହଁତୋଡ଼ ଜବାବ’ ଦେବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
କିନ୍ତୁ ଇତିହାସ କ’ଣ କହୁଛି? ପାକିସ୍ତାନ ସବୁବେଳେ ଏହି “ମୁହଁତୋଡ଼ ଜବାବ” ଶବ୍ଦଟି ବ୍ୟବହାର କରିଆସିଛି।
ମନେ ପକାନ୍ତୁ— ଯେତେବେଳେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ସେନା ଅଭିଯାନ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ବାଲାକୋଟ୍ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନ ଏହିଭଳି ଦମ୍ଭୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। ଏପରିକି ଭାରତର ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ସୁପରସୋନିକ୍ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ (BrahMos) ଯେତେବେଳେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସେ, ପାକିସ୍ତାନର ନିଦ ହଜିଯାଏ।
ଆପଣଙ୍କର ମନେଥିବ, କିଛି ବର୍ଷ ତଳେ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଏକ ନିରସ୍ତ୍ର ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଭୁଲବଶତଃ ପାକିସ୍ତାନ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି ୧୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଭିତରକୁ ଯାଇ ମିଆଁ ଚାନ୍ନୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ସେଦିନ ପାକିସ୍ତାନର ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ କ’ଣ କରୁଥିଲା? ସେମାନଙ୍କ ରାଡାର ଜାଣିବାବେଳକୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଟି ଛୁଇଁ ସାରିଥିଲା! ସେମାନେ ତାକୁ ଅଟକାଇବା ତ ଦୂରର କଥା, ଟ୍ରାକ୍ ମଧ୍ୟ କରିପାରିନଥିଲେ।
ଆଜି ସେହି ପାକିସ୍ତାନ ଯେତେବେଳେ କହୁଛି “ଆମେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ପ୍ରତିଟି ହଲଚଲ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛୁ”, ଏହା ଶୁଣିଲେ ଆପଣଙ୍କୁ ହସ ଲାଗିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। କାରଣ ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି— ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଆଜି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ତାଲିମ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ବହୁ ଯୋଜନ ଆଗରେ।
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ବୁଝିବା ଏହି ୧୭ ଦିନିଆ ମହାଭ୍ୟାସର ପ୍ରକୃତ ସମୟ ଏବଂ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି। କାହିଁକି ଏହି ସମୟରେ ଏତେ ବଡ଼ ଏକ୍ସରସାଇଜ୍ କରାଯାଉଛି?
ପ୍ରଥମତଃ, ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ସଙ୍କଟରେ ଘେରି ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଦେଶ ଭିତରେ ଘୋର ଅର୍ଥନୈତିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା। ଅନ୍ୟପଟେ ଖାଇବର ପାଖତୁନଖ୍ୱା ଏବଂ ବଲୁଚିସ୍ତାନରେ ଟିଟିପି (TTP) ଏବଂ ବିଏଲ୍ଏ (BLA) ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ଉପରେ ପ୍ରତିଦିନ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି। ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସୀମାରେ ତାଲିବାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ଲାଗି ରହିଛି।
ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଭାରତ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି (Indus Waters Treaty) ସଂଶୋଧନ ନେଇ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଚିନାବ୍ ନଦୀ ଉପରେ ଭାରତ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ଡ୍ୟାମ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନୀ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଡେଥ୍ ୱାରେଣ୍ଟ ସଦୃଶ।
ଏଭଳି ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଏହି ୧୭ ଦିନିଆ ମେଗା ଯୁଦ୍ଧାଭ୍ୟାସ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦେଶ ଦେଉଛି: “ଭାରତ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିଜର ଆକାଶ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଶତ ପ୍ରତିଶତ ପ୍ରସ୍ତୁତ।”
ଏହା କେବଳ ପାକିସ୍ତାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଉତ୍ତର ସୀମାରେ ଥିବା ଡ୍ରାଗନ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଚୀନ୍ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ପରୋକ୍ଷ ବାର୍ତ୍ତା। ଭାରତର ଦୁଇ-ମୁହାଁ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି କେତେ ସୁଦୃଢ଼, ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ତାହାର ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣ।
ତେବେ ପରିଶେଷରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଯେଉଁ ‘ଦମାଦମ୍ ମସ୍ତ କଲନ୍ଦର’ର କଥା କହୁଛନ୍ତି, ତାହା କେବଳ ତାଙ୍କ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ଭୁଆଁ ବୁଲାଇବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଲୋଗାନ୍ ନା ବାସ୍ତବରେ ସେମାନଙ୍କର କିଛି ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଅଛି?
ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି, ଯୁଦ୍ଧ କେବେ ଖାଲି କଥା କିମ୍ବା ଡାଇଲଗ୍ରେ ଜିତାଯାଏ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ, ଶୃଙ୍ଖଳିତ ବାହିନୀ ଏବଂ ଏକ ଦୃଢ଼ ଅର୍ଥନୀତି— ଯାହା ଆଜି ଭାରତ ପାଖରେ ରହିଛି। ଆଉ ଏହି କାରଣରୁ ହିଁ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଏକ ସାଧାରଣ NOTAM ମଧ୍ୟ ସୀମା ସେପାଖରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/new-threat-for-india-pakistan-is-making-iranian-shaheed-kamikaji-drone/
