ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର କରିଡରରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ବୁଲୁଛି। ଏବେ ରାଜ୍ୟରେ କାହା ସରକାର ଚାଲିଛି? ଆପଣ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେବେ- “ଆଜ୍ଞା, ଏଇଟା ତ ସହଜ ପ୍ରଶ୍ନ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଏବେ ବିଜେପି ସରକାର ଅଛି, ଆଉ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ।” ସାଧାରଣ ଭାବେ ଏହି ଉତ୍ତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଠିକ୍। କିନ୍ତୁ… ଯଦି ଆମେ ରାଜନୀତିର ଭିତର କଥାକୁ ଦେଖିବା, ଯଦି ସମାଲୋଚକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ମହଲର ଗୁଞ୍ଜରଣକୁ ଶୁଣିବା, ତେବେ ଗୋଟିଏ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଉତ୍ତର ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ସେହି ଉତ୍ତରଟି ହେଉଛି- “ରାଜ୍ୟରେ ଏବେ ସରକାର ଚାଲିଛି ସୁଜାତାଙ୍କର!”
ସରକାର ସୁଜାତାଙ୍କର! ଏହି ଗୋଟିଏ ଲାଇନକୁ ନେଇ ଏବେ ସାରା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ବିରୋଧୀଙ୍କ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଭିତରେ ଏବେ ଏହି ଗୋଟିଏ ଆଲୋଚନା- କଣ ସତରେ ବଦଳିଯାଇଛି ଓଡ଼ିଶାର ଶାସନ ଡୋରି? କଣ ସତରେ ମୋହନ ସରକାରଙ୍କ ପଛରେ ରହି ଶାସନ ଚଳାଉଛନ୍ତି ଅନ୍ୟ କେହି?
ଓଡ଼ିଶାରେ ସରକାର ବଦଳିଲା। ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷର ବିଜେଡି ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟିଲା ଏବଂ ଲୋକେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଶାରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିକୁ କ୍ଷମତା ଦେଲେ। ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ଜଣେ ମାଟିର ପୁଅ ଭାବେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଚେୟାରରେ ବସିଲେ। ବିଜେପି ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ବାରମ୍ବାର କହୁଥିଲା- “ଓଡ଼ିଶାରେ ବାବୁରାଜ୍ ଚାଲିବ ନାହିଁ, ଅଫିସରମାନଙ୍କ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ବିରୋଧୀ କାମ ଚଳିବ ନାହିଁ।”
କିନ୍ତୁ ସରକାର ଗଠନର କିଛି ମାସ ପରେ ଏବେ ଚିତ୍ରଟା କିଛି ଅଲଗା ଦେଖାଯାଉଛି। କୁହାଯାଉଛି କି, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ମାଝୀ ଏବେ ନେତାମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ବ୍ୟୁରୋକ୍ରାଟ୍ ବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଆଇଏଏସ (IAS) ଅଫିସରମାନଙ୍କ କଥାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ସରକାରୀ ଯୋଜନା ହେଉ କି ପ୍ରଶାସନିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ସବୁଠି ସେହି ‘ବାବୁ’ମାନଙ୍କର ହିଁ ଦବଦବା ରହୁଛି।
ଆପଣ ଜାଣିଥିବେ, ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲୋକସେବା ଭବନର ଥାର୍ଡ ଫ୍ଲୋର (3rd Floor) ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ଶାସନର ପାୱାର ସେଣ୍ଟର ବା ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର। ସାରାରାଜ୍ୟର ଜନତା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଥାର୍ଡ ଫ୍ଲୋରରେ ବସୁଥିବା ବାବୁମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ କେତେ। ପୂର୍ବ ସରକାର ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବାବୁମାନେ ହିଁ ସବୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଥିଲେ। ଆଉ ଆଜି ବି, ମୋହନ ସରକାର ଆସିବା ପରେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ବ୍ୟୁରୋକ୍ରାଟମାନଙ୍କର କ୍ଷମତା କମିନାହିଁ।
ଏବେ ଆସିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚା ଉପରକୁ। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଥାର୍ଡ ଫ୍ଲୋରର ବାବୁମାନେ ଏବେ କାହା କଥା ବେଶି ଶୁଣୁଛନ୍ତି? ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ମାଝୀଙ୍କ କଥା, ନା ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଶାସକ ତଥା ବିଜେଡି ନେତା ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ କଥା?
ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଯେଉଁ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି, ସେହି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏବେ ବି ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କର ଏକ ଶକ୍ତ ଇକୋସିଷ୍ଟମ (Ecosystem) ବା ନେଟୱର୍କ ସକ୍ରିୟ ରହିଛି। ସରକାର ବଦଳି ଯାଇଥାଇପାରେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବଦଳି ଯାଇଥାଇପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଅଫିସରମାନେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ କାମ କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଆନୁଗତ୍ୟ ବା ମାନସିକତା ଏତେ ଶୀଘ୍ର ବଦଳିନାହିଁ।
କୁହାଯାଉଛି କି, ରାଜ୍ୟକୁ ଚଳାଉଛନ୍ତି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅଜାଣତରେ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ କରୁଛନ୍ତି ବ୍ୟୁରୋକ୍ରାଟ୍ସ। ଆଉ ଏହି ବ୍ୟୁରୋକ୍ରାଟ୍ସମାନେ ଆଜି ବି ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ସେହି ପୁରୁଣା ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ହିଁ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହା ଏକ ପ୍ରକାରର ପରୋକ୍ଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଯାହା ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଭିତରେ ଭିତରେ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।
ଏବେ ଆପଣ ଭାବୁଥିବେ, ଏ ସବୁ ଭିତରେ ସୁଜାତାଙ୍କ ନାଁ କେଉଁଠୁ ଆସିଲା? ସୁଜାତା କାର୍ତ୍ତିକେୟନ, ଯିଏ କି ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଆଇଏଏସ (IAS) ଅଫିସର ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି ସେ ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ।
ଯେହେତୁ ପାଣ୍ଡିଆନ ହେଉଛନ୍ତି ସୁଜାତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନରେ ସୁଜାତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଦବଦବା ରହି ଆସିଛି, ତେଣୁ ରାଜନୈତିକ ସମାଲୋଚକମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଏବଂ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ରୂପ ଦେଇଛନ୍ତି। ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି କି, ଯଦି ଅଫିସରମାନେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ପାଣ୍ଡିଆନ ସୁଜାତାଙ୍କ ପରିବାରର, ତେବେ ରାଜ୍ୟରେ ଏବେ ଯେଉଁ ସରକାର ଚାଲିଛି, ତାହା ପରୋକ୍ଷରେ ‘ସୁଜାତାଙ୍କ ସରକାର’।
ଏହା କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ରାଜନୈତିକ ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ, ଯାହା ଚାହା ଦୋକାନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେକ୍ରେଟେରିଏଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠି ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଛି। ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ ନେଇ ମୋହନ ମାଝୀ ସରକାରଙ୍କୁ ଘେରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ କହୁଛନ୍ତି କି, ବିଜେପି କେବଳ ଚେହେରା ବଦଳାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଶାସନର ଚାବିକାଠି ଆଜି ବି ସେହି ପୁରୁଣା ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ଅଛି।
ତେବେ, ଏହି ସମଗ୍ର ଚର୍ଚ୍ଚାର ଦୁଇଟି ଦିଗ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଏହା ଏକ ଗୁଜବ ବା ରାଜନୈତିକ ପ୍ରୋପାଗାଣ୍ଡା ହୋଇପାରେ, ଯାହା ନୂଆ ସରକାରଙ୍କ ଭାବମୂର୍ତ୍ତିକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ କରାଯାଉଛି। କାରଣ ମୋହନ ମାଝୀ ଅନେକ ଜନହିତକର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶୁଛନ୍ତି। ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ପ୍ରମାଣିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟପଟେ, ଓଡ଼ିଶାରେ ‘ବାବୁରାଜ୍’ ଏତେ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହେବାର ନାଁ ନେଉନାହିଁ, ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ନିଦାରୁଣ ସତ୍ୟ। ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବଦଳାଇବା ବିଜେପି ସରକାର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ପାଲଟିଛି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଅଫିସରମାନଙ୍କ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ ନ କରିଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଭଳି “ସରକାର ସୁଜାତାଙ୍କର” କିମ୍ବା “ଶାସନ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କର” ଭଳି ସମାଲୋଚନା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଥିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/why-did-the-sixer-king-of-ipl-fail/
