ରାଜନୀତି କେତେବେଳେ କାହା ପାଇଁ ବରଦାନ ପାଲଟିଯାଏ ଆଉ କେତେବେଳେ କାହା ପାଇଁ ଅଭିଶାପ ସାଜେ, ତାହା କେହି କହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଗୋଟିଏ ସମୟରେ ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ନିଜର ଦବଦବା ପାଇଁ, ନିଜର ଗୋଷ୍ଠୀ ପାଇଁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦଳର ମୂଳଦୁଆ ହଲାଇ ଦିଅନ୍ତି, ସମୟର ଚକ ଗଡ଼ିବା ସହିତ ସେହି ସେହି ନେତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦଳ ଗଠନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ବାସ୍ତବତା କ’ଣ ହୋଇଥାଏ ?
ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ। ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଜାଣିଛନ୍ତି, କଂଗ୍ରେସରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହେବା ପରେ, ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ସେ ଗଠନ କରିଥିଲେ ‘ଓଡ଼ିଶା ଜନତା କଂଗ୍ରେସ’, ଯାହାକୁ ଆମେ ସଂକ୍ଷେପରେ ‘ଓଜେସି’ ବୋଲି କହୁଛୁ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସ୍ଥିତି କ’ଣ? ଶତଚେଷ୍ଟା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋକିମଙ୍କ ଏହି ଦଳର ଗତି କାହିଁକି ପିକ୍ଅପ୍ ନେଉନି? କାହିଁକି ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟ ନେତାମାନେ ଏଥିରୁ ମୁହଁ ମୋଡ଼ି ନେଉଛନ୍ତି?
ଯେତେବେଳେ ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ବିଦା ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ବହୁତ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଲା ଯେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏକ ତୃତୀୟ କିମ୍ବା ବିକଳ୍ପ ଶକ୍ତିର ଉଦୟ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ବିଶେଷକରି ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଉପରେ ଏହାର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଲୋକମାନେ ଭାବିଥିଲେ, କଂଗ୍ରେସରୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ନେତାମାନେ ମୋକିମଙ୍କ ହାତ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଧାଡ଼ି ବାନ୍ଧି ଛିଡ଼ା ହେବେ।
କିନ୍ତୁ ଆଜି ସ୍ଥିତି ଦେଖିଲେ କ’ଣ ଜଣାପଡ଼ୁଛି? ମୋକିମଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ଦଳ ‘ଓଜେସି’ କେବଳ କଟକ ସହର ଭିତରେ ସୀମିତ ହୋଇ ରହିଯାଇଛି। ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଏକାଧିକ ବୈଠକ, ସଭା, ଆଉ ଚା’ ପେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରାଯାଉଥିଲେ ହେଁ, ସେହି ଅନୁସାରେ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଥିବା ନଜର ଆସୁନାହିଁ। ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ଦଳ ଗଠନ ବେଳେ ବଡ଼ ବଡ଼ କଥା କହୁଥିଲେ, ଆଜି ସେମାନେ ଧରାଛୁଆଁ ଦେଉନାହାନ୍ତି।
ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଯଦି ଆମେ ଦେଖିବା, ଗୋଟିଏ ନୂଆ ଦଳକୁ ଛିଡ଼ା କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଗତି, ଯେଉଁ ଆବେଗ ଆବଶ୍ୟକ, ଓଜେସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାହାର ବଡ଼ ଅଭାବ ଦେଖାଯାଉଛି। କେବଳ କଟକର କିଛି ସ୍ଥାନୀୟ ସମର୍ଥକଙ୍କୁ ନେଇ ଦଳ ଚାଲିଛି, ଯାହାକୁ ଆମେ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ରାଜନୀତି କହିବା ଆଦୌ ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ।
ରାଜନୀତିରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ କଥା ହେଲା ‘ଆଶ୍ୱାସନା’ ଏବଂ ‘ଭବିଷ୍ୟତ’। ଆପଣ ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ନୂଆ ଦଳ ଗଠନ କରୁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ଦଳର ନେତାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ସେତେବେଳେ ହିଁ ଆସିବେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ସେଠାରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଦେଖିବେ।
ଓଜେସି ଗଠନ ହେବାବେଳେ କୁହାଯାଉଥିଲା ଯେ ବିଜେପି, ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ— ଏହି ତିନି ମୁଖ୍ୟ ଦଳରୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନେତାମାନେ ଆସି ମିଶିବେ। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତା କିଛି ଅଲଗା କଥା କହୁଛି। ଅଦ୍ୟାବଧି ବିଜେପି, ବିଜେଡି କିମ୍ବା କଂଗ୍ରେସର କୌଣସି ଜଣେ ବି ବଡ଼ ଓ ଜଣାଶୁଣା ନେତା ଓଜେସିରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇନାହାନ୍ତି।
ବରଂ ସ୍ଥିତି ଏପରି ହୋଇଛି ଯେ, ଆରମ୍ଭରେ ଯେଉଁ କିଛି ନେତା ବା ସମର୍ଥକ ମୋକିମଙ୍କ ସାଥୀ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଏବେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଦୂରେଇ ଯିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। କେହି କେହି ପୁଣି ନିଜର ପୁରୁଣା ଦଳକୁ ଫେରି ଯାଉଛନ୍ତି, ଆଉ ଯେଉଁମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ରହିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଳର ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ଦଳର ନେତା ଓ କର୍ମୀ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ଦଳର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତାରେ ଥାଆନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେହି ଦଳ ଅଧିକ ଦିନ ତିଷ୍ଠି ରହିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼େ।
ଏହି ସମଗ୍ର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସବୁଠାରୁ ଦୁଃଖଦ ଏବଂ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହେଉଛି ମହମ୍ମଦ ମୋକିମଙ୍କ ଝିଅ, ତଥା କଟକର ବିଧାୟିକା ସୋଫିଆ ଫିରଦୌସ।
ଟିକିଏ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ବନ୍ଧୁଗଣ, ସୋଫିଆଙ୍କୁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଟିକେଟ୍ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ କଟକ ଭଳି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସନରୁ ସେ ଜିତି ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ କଂଗ୍ରେସର ଭବିଷ୍ୟତର ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚେହେରା ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପରେ ଯାହାସବୁ ଘଟିଲା, ତାହା ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିୟରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳାଇ ଦେଲା।
ଗତ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ ଅଭିଯୋଗରେ ସୋଫିଆ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ନିଲମ୍ବିତ ହେଲେ। ପିତାଙ୍କ ନୂଆ ଦଳର ବିଭିନ୍ନ ବୈଠକରେ ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆହୁରି ମହଙ୍ଗା ସାଧିତ ହେଲା। ଯେଉଁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରେ ତାଙ୍କର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପତିଆରା ଥିଲା, ବିଧାନସଭାରେ ଯେଉଁଭଳି ଭାବରେ ସେ ଗଳା ଫଟାଇ କଥା କହିପାରୁଥିଲେ, ଆଜି ସେ କଂଗ୍ରେସଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇ ଯାଇଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ବିଧାନସଭାରେ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନ ସଦସ୍ୟା ଭାବେ ଅଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସତ କହିବାକୁ ଗଲେ, ପୂର୍ବ ଭଳି ସେହି ପ୍ରଭାବ, ସେହି ସୁଯୋଗ ଏବଂ ସେହି ମଞ୍ଚ ଆଜି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ନାହିଁ।
ବହୁ ସମାଲୋଚକ କୁହନ୍ତି ଯେ, ପିତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ଏବଂ ନୂଆ ଦଳ ଗଠନର ପରୀକ୍ଷା ଭିତରେ ପଡ଼ି, ଯୁବନେତ୍ରୀ ସୋଫିଆଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଏକପ୍ରକାର ଅନ୍ଧକାର ଆଡ଼କୁ ଠେଲି ଦିଆଗଲା। ଯଦିଓ ଜଣେ ପିତା ଭାବରେ ମୋକିମ ନିଜ ପରିବାର ଓ ଝିଅଙ୍କୁ ସାଥିରେ ନେବାକୁ ଚାହିଁଥିବେ, କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ ଏହି ଭାବପ୍ରବଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆଜି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବୁମେରାଂ ସାଜିଛି।
ଆମେ ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷା କରୁ, ସେତେବେଳେ ଜାଣିବା ଦରକାର ଯେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ କେବେବି ଗୋଟିଏ ଦିଗରେ ଏକପାଖିଆ ଯାଇ ନାହିଁ। ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ ବୋଧହୁଏ ଏହା ଭାବିଥିଲେ ଯେ, କଂଗ୍ରେସ ଛାଡ଼ିଲେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ସମାଧାନର ସବୁ ଭୋଟ୍ ସିଧାସଳଖ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଆସିବ।
କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତା ଅଲଗା। ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭୋଟରମାନେ ମଧ୍ୟ ବୁଝିସାରିଛନ୍ତି ଯେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଆଞ୍ଚଳିକ ବା ନୂତନ ଦଳ ଗଠନ କରି ସରକାର କିମ୍ବା ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଣାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଓଜେସି ସେହି ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇପାରୁନାହିଁ।
ଆଜିର ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ଯଦି ଏହିଭଳି ଭାବରେ ଦଳ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହାର ପରିଣତି କ’ଣ ହେବ? ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଜେସି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ ଏହାକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି। କାରଣ ରାଜନୀତିରେ କେବଳ ବୈଠକ କରିବା, ଚା’ ପିଇ ଆଲୋଚନା କରିବା କିମ୍ବା ସଭା କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ସେଥିପାଇଁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସଂଗଠନର ମଜବୁତ ମୂଳଦୁଆ ଦରକାର।
ଆମେ ଏତିକି କହିପାରିବା ଯେ, ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ ଜଣେ ତୁଙ୍ଗ ନେତା, ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଏବଂ କଟକରେ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରଭାବକୁ କେହି ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଦଳରୁ ବାହାରି ନିଜସ୍ୱ ଦଳ ଗଠନ କରି ସେଥିରେ ସଫଳ ହେବା ଏବଂ ତାକୁ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଛିଡ଼ା କରିବା ଏକ ଅତି କଠିନ କାମ।
ଆଜି ‘ଓଜେସି’ ଯେଉଁ ସମସ୍ୟା ଦେଇ ଗତି କରୁଛି, ତାହା କେବଳ ମୋକିମଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ତୃତୀୟ କିମ୍ବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ବିଫଳତାର ଆଉ ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମୋକିମ ଏହି ସଙ୍କଟରୁ କିପରି ବାହାରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଝିଅ ସୋଫିଆଙ୍କ କ୍ୟାରିୟରକୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହା କେବଳ ସମୟ ହିଁ କହିବ।
also read
https://purvapaksa.com/the-oppositions-flawed-policies-and-the-bjps-masterstroke/
