ଭାରତର ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଯୁଗର ପ୍ରାରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଛି। ଘରୋଇ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରଥମ ବେସରକାରୀ ରକେଟ୍ ‘ବିକ୍ରମ-୧’ର ସଫଳ ଉତକ୍ଷେପଣ କରି ହାଇଦ୍ରାବାଦର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ କମ୍ପାନୀ ‘ସ୍କାଏରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍’ ବିଶ୍ୱ ମହାକାଶ ଇତିହାସରେ ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ମାତ୍ର ଏହି ଯାତ୍ରା କେବଳ ଗୋଟିଏ କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ସ୍କାଏରୁଟ୍ର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ସଫଳତା ପଛେ ପଛେ ଏବେ ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ବେସରକାରୀ ସ୍ପେସ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ରକେଟ୍ ଓ ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହ ମହାକାଶକୁ ଦଖଲ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମହାକାଶ ବଜାରରେ ଭାରତୀୟ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ବଡ଼ ଦପ୍ଦବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ, ଯାହା ଦେଶକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଶା ଦେଖାଇବ।
ଆଗ୍ନିକୁଲ୍ କସମୋସ୍: ୩-ଡି ପ୍ରିଣ୍ଟେଡ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ମହାରଥୀ
ସ୍କାଏରୁଟ୍ ବ୍ୟତୀତ ଯେଉଁ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥା ଉପରେ ସାରା ବିଶ୍ୱର ନଜର ରହିଛି, ତାହା ହେଉଛି ଚେନ୍ନାଇର ‘ଆଗ୍ନିକୁଲ୍ କସମୋସ୍’ । ଆଇଆଇଟି ମାଡ୍ରାସ ପରିସରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରକେଟ୍ ‘ଅଗ୍ନିବାଣ’ ଉପରେ କାମ କରୁଛି। ଏହି ରକେଟ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ଇଞ୍ଜିନ୍, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଥ୍ରୀ-ଡି ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିରେ ନିର୍ମିତ। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ରକେଟ୍ ନିର୍ମାଣର ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ସମୟକୁ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ। ଆଗ୍ନିକୁଲ୍ କମ୍ପାନୀ ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରେ ନିଜର ବେସରକାରୀ ଲଞ୍ଚପ୍ୟାଡ୍ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିସାରିଛି, ଯାହା ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।
ପିକ୍ସେଲ୍ ଏବଂ ଦ୍ରୁଭା ସ୍ପେସ୍: ଉପଗ୍ରହ ଜଗତର ନୂଆ ତାରକା
ରକେଟ୍ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ବ୍ୟତୀତ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଉପଗ୍ରହ ବା ସାଟେଲାଇଟ୍ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଯୁବପିଢ଼ି କମାଲ କରୁଛନ୍ତି। ‘ପିକ୍ସେଲ୍’ ନାମକ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ କମ୍ପାନୀ ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ହାଇପରସପେକ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଉପଗ୍ରହର ଏକ ବଡ଼ ନେଟୱର୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି। ଏହି ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷି, ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ, ବନ୍ୟା ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚିତ୍ର ଓ ତଥ୍ୟ ମିଳିପାରିବ।
ସେହିପରି ହାଇଦ୍ରାବାଦର ‘ଦ୍ରୁଭା ସ୍ପେସ୍’ ମଧ୍ୟ ଛୋଟ ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଅର୍ବିଟାଲ୍ ଡିପ୍ଲୋୟର ନିର୍ମାଣ କରି ନିଜର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସ୍ଥା ବିଶ୍ୱର ବଡ଼ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଖୁବ୍ କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ଉନ୍ନତ ସେବା ଯୋଗାଇ ଦେବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ଭାବନା
ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ବଜାରରେ ଏହି ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପଛରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମହାକାଶ ସଂସ୍କାର ନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ରହିଛି। ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ‘ଇନ୍-ସ୍ପେସ୍’ ସଂସ୍ଥା ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଇସ୍ରୋର ଲ୍ୟାବ୍, ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଉଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱର ମହାକାଶ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଭାରତର ଅଂଶଧନ ପ୍ରାୟ ୨% ରହିଥିବା ବେଳେ, ଏହି ଘରୋଇ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକର ଆଗମନ ଯୋଗୁଁ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହା ୧୦% ରୁ ଅଧିକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଦ୍ରୁତ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମେଧା ବଳରେ ଏହି ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମହାକାଶ ଜଗତରେ ଭାରତର ପତିଆରାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବଦଳାଇ ଦେବେ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ଗର୍ବର ବିଷୟ।
