୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ସମୟର ସେହି ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ମନେପକାନ୍ତୁ। ବହୁତ ଚିନ୍ତାଭାବି ଏକ ନାଁ ରଖାଯାଇଥିଲା— ‘INDIA’। ଭାରତ ନୁହେଁ, ବରଂ ‘INDIA’ ମେଣ୍ଟ। ଏହି ସେହି ମେଣ୍ଟ ଥିଲା, ଯିଏ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପିକୁ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ତଳକୁ ଆଣି ଛିଡ଼ା କରିଦେଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଜେପିର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱ, ଅର୍ଥାତ୍ ମୋଦୀ ଏବଂ ଶାହାଙ୍କ ଯୋଡ଼ିଙ୍କ କପାଳରେ ଚିନ୍ତାର ଗାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ପରିସ୍ଥିତି ଏଭଳି ଥିଲା ଯେ, ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଆସିବାର ପ୍ରାୟ ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାମହିମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ତରଫରୁ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଆସିନଥିଲା, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିନଥିଲେ। ଆଉ ଯେତେବେଳେ ସେହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପତ୍ର ମିଳିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ଖୁସିରେ ସେହି ପତ୍ରକୁ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ, ବୋଧହୁଏ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ହିଁ ବିଜେପିର ଶୀର୍ଷ ରଣନୀତିକାରମାନେ ସଂକଳ୍ପ କରିନେଇଥିଲେ— “ଏହାପରେ ଆଉ କୌଣସି ବୁଝାମଣା ହେବ ନାହିଁ।” ଆଉ ତା’ପରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ତାହା ଆଜି ଆମ ସାମ୍ନାରେ। କଣ ଏହା ଇଣ୍ଡିଆ ମେଣ୍ଟର ଶେଷ? କଣ ଏହା ପରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଦଳ ବା ନେତାମାନଙ୍କର ଯୁଗ ସରିବାକୁ ଯାଉଛି?
ରାଜ୍ୟ ପରେ ରାଜ୍ୟ… ମେଣ୍ଟର ଦୁର୍ଗ ଭାଙ୍ଗିବାର କାହାଣୀ
ଗତ କିଛି ମାସର ରାଜନୈତିକ ଘଟଣାବଳୀ। ସର୍ବପ୍ରଥମେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଜନୈତିକ ଦୁର୍ଗ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଲା। ଯେଉଁ ଶିବସେନା ଏବଂ ଏନସିପି (NCP) ଗତ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ବଡ଼ ସଫଳତା ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଆସୁଆସୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୋଣଠେସା ହୋଇଗଲେ। ମାତ୍ର କିଛି ମାସ ତଳେ ଲୋକସଭାରେ ଯେଉଁମାନେ ବାଜିମାତ୍ କରିଥିଲେ, ବିଧାନସଭାରେ ସେମାନଙ୍କ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ବିରୋଧୀ ମେଣ୍ଟକୁ ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରାଜୟର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା।
ତା’ପରେ ଆସିଲା ହରିଆନାର ପାଳି। କଂଗ୍ରେସ ସେଠାରେ ନିଜର ବିଜୟ ନେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଫଳାଫଳ ଆସିବାବେଳକୁ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ କଂଗ୍ରେସ ହାତକୁ କିଛି ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏତିକିରେ ଏହି ବିଜୟ ଅଭିଯାନ ଅଟକି ନଥିଲା। ବିଜେପିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପାଦ ପଡ଼ିଲା ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀ ଆଡ଼କୁ। ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅରବିନ୍ଦ କେଜ୍ରିୱାଲଙ୍କ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିକୁ ଶୋଚନୀୟ ପରାଜୟର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା।
ଏହାପରେ ଏହି ରାଜନୈତିକ ଝଡ଼ ବିହାର ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇଲା। ବିହାରର ଯୁବ ନେତା ତେଜସ୍ୱୀ ଯାଦବ, ଯିଏ ନିଜକୁ ବିହାର ରାଜନୀତିର ଭବିଷ୍ୟତ ବୋଲି ଦାବି କରୁଥିଲେ, ସେ ବିଜେପିର ରଣନୀତି ସାମ୍ନାରେ କେଉଁଠି ହେଲେ ତିଷ୍ଠି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ସେ ଏକ ଐତିହାସିକ ପରାଜୟ ସହ ନିଜ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ସର୍ବନିମ୍ନ ଆସନ ସଂଖ୍ୟାରେ ସୀମିତ ହୋଇଗଲେ। ହଁ, ସର୍ବନିମ୍ନ ବିଜୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତରର ପରାଜୟ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ପରାଜୟର ମଧ୍ୟ ଏକ ସୀମା ଥାଏ, ଯାହା ବିହାରରେ ତେଜସ୍ୱୀ ଯାଦବଙ୍କ ଫଳାଫଳରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ିଲା।
ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାରତର ସ୍ଥିତି— ମମତା ଓ ଷ୍ଟାଲିନଙ୍କ ଦୁର୍ଗରେ ଫାଟ
ଏହି ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ମାତ୍ର ଦୁଇଜଣ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହା ଭାବି ଚାଲିଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁର୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଉପରେ କେବେ ବି କୌଣସି ଆଞ୍ଚ ଆସିବ ନାହିଁ। ସେହି ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟ ଥିଲା— ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ତାମିଲନାଡୁ।
କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ନିଜେ ନିର୍ବାଚନ ହାରିଗଲେ ଏବଂ ତାମିଲନାଡୁରେ ଏମ. କେ. ଷ୍ଟାଲିନ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଏହାର ଅର୍ଥ କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ଦଳ ନିର୍ବାଚନ ହାରିଲା ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ଦଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତାମାନେ ନିଜେ ବିଧାୟକ ହେବା ଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ରହିଲେ ନାହିଁ।
ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ଏବେ ବାକି ରହିଲା କଣ? ‘INDIA’ ମେଣ୍ଟ ଏବେ କେଉଁଠି ଅଛି? ବାସ୍ତବରେ ଆଜିର ସମୟରେ ଏହି ମେଣ୍ଟର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପ୍ରାୟ ବିପନ୍ନ। ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜ୍ କରୁଥିବା କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ନେତାମାନଙ୍କର ଯୁଗ ଏବେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ନେତାମାନେ ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ନିଜ ପକେଟରେ ରଖିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେହି ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ବଳରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ନିଜର ଭାଗିଦାରୀ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବେ, ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଭ୍ରମ ଆଜି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ଆଉ ଏହା ପରେ ବିଜେପିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଟାର୍ଗେଟ୍ ବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ନେତା ଭାବେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆ ମେଣ୍ଟରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ବଡ଼ ଥିଲା। ୨୦୨୪ରେ ସେ ତୃତୀୟ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇ ସଂସଦରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ୨୦୨୭ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କଣ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଏହି ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ? କଣ ଏହି କିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟ ଭୁଷୁଡ଼ି ପଡ଼ିବ?
କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପତନ— ଓଡ଼ିଶାରୁ ତେଲେଙ୍ଗାନା
ଇଣ୍ଡିଆ ମେଣ୍ଟର ଧାଡ଼ିରେ ଥିବା ଆପଣ ଯେଉଁ ନେତାଙ୍କ ଉପରେ ହାତ ରଖିବେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର କାହାଣୀ ଆଜି ସମାନ। ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଶିବସେନା ବା ଅକାଳୀ ଦଳର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା, ଆଜି ସେମାନେ ନାହାନ୍ତି। ନୀତିଶ କୁମାରଙ୍କର ସେହି ପୂର୍ବ ଗାରିମା ଆଉ ନାହିଁ। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ମାୟାବତୀ ଜଣେ ବଡ଼ ଛତ୍ରପ ଭାବେ ରାଜନୀତିରୁ ପ୍ରାୟ ଗାୟବ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି।
ଯଦି ଆମେ ଆମ ଓଡ଼ିଶା କଥା ଦେଖିବା, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ଶାସନ ଗାଦିରେ ଥିବା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏବଂ ବିଜେଡି (BJD) ମଧ୍ୟ କ୍ଷମତାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଛନ୍ତି। ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ କେସିଆରଙ୍କ ବିଆରଏସ (BRS) ଦଳ ପ୍ରାୟ ଗାୟବ ହେବା ସ୍ଥିତିରେ। କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଜେଡିଏସ (JDS) ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହରାଇସାରିଛି ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କ ଏନସିପି (NCP) ଅନେକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇସାରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଟିଏମସି (TMC) କୁ ନେଇ। କଣ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଟିଏମସି ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯିବ? କଣ ତାମିଲନାଡୁରେ ଡିଏମକେ (DMK) ର ଭବିଷ୍ୟତ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହେବ? ଏହି ସବୁ ଉଦାହରଣକୁ ଦେଖିଲେ ମନରେ ବାରମ୍ବାର ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସୁଛି— ଦେଶରେ କଣ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ନେତା ବା ଛତ୍ରପମାନଙ୍କର ଯୁଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି?
ତାମିଲନାଡୁରେ ନୂଆ ତାରକାର ଉଦୟ— ଅଭିନେତା ବିଜୟ ଏବଂ TVK
କିନ୍ତୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ନେତାଙ୍କ ପତନ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଛତ୍ରପର ଆଗମନ ହୋଇଛି। ସିଲଭର୍ ସ୍କ୍ରିନ୍ ବା ସିନେମା ପରଦାରୁ ସିଧାସଳଖ ରାଜନୈତିକ ମଇଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଇ ପ୍ରଥମ ଝଟକାରେ ହିଁ ସେ ବଡ଼ ବିଜୟ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ଆଉ ସେହି ନେତାଜଣକ ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ଏକ ନୂଆ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି। ବନ୍ଧୁଗଣ, ମୁଁ କହୁଛି ତାମିଲନାଡୁର ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଭିନେତା ବିଜୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ TVK (Tamizhaga Vetri Kazhagam) କଥା।
ଏହି ଦେଶ ଏବେ ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୀତିରୁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଛି। ଯେଉଁ ରାଜନୀତି ଜାତି ଏବଂ ଧର୍ମ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଲୋକେ ତା’ଠାରୁ ଦୂରେଇ ଏକ ନୂଆ ବିକଳ୍ପ ଖୋଜୁଛନ୍ତି। ବିଜୟଙ୍କ ଏହି ସଫଳତା ପଛରେ କାହାର ରଣନୀତି ଥିଲା? ଏହା କାହାର ଯୋଜନା ଥିଲା? ତାହା କାହାକୁ ଅଛପା ନାହିଁ। ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋରଙ୍କ ଭଳି ବଡ଼ ରଣନୀତିକାର ଏହି ସଫଳତା ପଛରେ ଥିଲେ। ବିଜୟଙ୍କ ଦଳ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ପରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ନିଜେ ଫୋନ୍ କରି ତାଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ— “ଏହି ଜନାଦେଶ ଦେଶର ଯୁବପିଢ଼ିର ବୁଲନ୍ଦ ଆବାଜ୍ କୁ ଦର୍ଶାଉଛି, ଯାହାକୁ କେହି କଦାପି ଅଣଦେଖା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।”
ପାରମ୍ପରିକ ଏବଂ ବଂଶବାଦ ରାଜନୀତି କରୁଥିବା ନେତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ। ବିଜୟଙ୍କର ନା କୌଣସି ବଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଥିଲା, ନା ଥିଲା କୌଣସի ଦୀର୍ଘ ଦିନର ସଂଘର୍ଷ, ତଥାପି ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚନରେ ହିଁ ତାମିଲନାଡୁର ଜନସାଧାରଣ ତାଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆସନ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୪ରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଦଳ, ଆଜି ଆମ୍ବେଦକର, ପେରିୟାର ଏବଂ କାମରାଜଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧରେ ଲଢ଼େଇ କରି ଏକ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଭାଷଣ ଏବଂ ବିଜେପିର ରଣନୀତି
ଆସନ୍ତୁ ଆଲୋଚନା କରିବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ବିଷୟରେ। ବିଜୟ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ବିଜେପି ମୁଖ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏକ ବଡ଼ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଦେଶର ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ, ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ସୁରକ୍ଷାବଳକୁ ଭୂୟସୀ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି— “ଭାରତର ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଗାରିମାକୁ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଆପଣମାନଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ଇତିହାସ ସଦାସର୍ବଦା ମନେ ରଖିବ।”
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କର ଏହି ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ରହିଛି। ସେ ସୀମାରେ ଥିବା ସୈନିକଙ୍କ ଗହଣରେ ଥାଆନ୍ତୁ, କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ରାଲିରେ ଥାଆନ୍ତୁ କିମ୍ବା ନିର୍ବାଚନ ବିଜୟ ପରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରୁଥାଆନ୍ତୁ— ସେ ନିଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ଜାତୀୟତା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସହ ଏଭଳି ଭାବେ ଯୋଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଜେପିର ବିଜୟ ସମଗ୍ର ଦେଶର ବିଜୟ ଭଳି ପ୍ରତୀତ ହୁଏ। ଅନ୍ୟପଟେ, ବିପକ୍ଷ ଦଳର ପରାଜୟକୁ ସେ କେବଳ କ୍ଷମତା ହରାଇବାର ଏକ ଅପରାଧିକ ପରିଣାମ ଭାବେ ଦର୍ଶାଇବାରେ ସଫଳ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ସଫା ସଫା କୁହନ୍ତି— “ଆମେ ଜିତିନାହୁଁ, ବରଂ ଦେଶର ଜନତା ଜିତିଛନ୍ତି।”
ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସଙ୍ଗୀନ ଅଭିଯୋଗ ଏବଂ ଇଭିଏମ୍ (EVM) ବିବାଦ
କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାକୀ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ବିଜେପି ସରକାର ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଉପରେ ଏକ ଗୁରୁତର ଅଭିଯାନ ଆଣିଛନ୍ତି। ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି— “ବିଜେପି ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆସନ ଲୁଟ୍ କରିଛି।” ସେ ଏହି ନେଇ ସେଠାକାର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ ମନୋଜ ଅଗ୍ରୱାଲଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ନାହିଁ।
ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି— “କଣ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଲାଗୁଛି ଏହା ଏକ ପ୍ରକୃତ ବିଜୟ? ଏହା ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୈତିକ ବିଜୟ। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷାବଳ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ମିଶି ଯାହା ବି କରିଛନ୍ତି, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଆଇନ। ଏହା କେବଳ ଭୋଟ୍ ଲୁଟ୍।” ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ପୁଣି ଥରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିବେ।
ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଯାହା ବି କୁହନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି, ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ନିର୍ବାଚନକୁ ଏକ ମହୋତ୍ସବ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶ। କିନ୍ତୁ ଆଜିର ସମୟରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସଂଜ୍ଞା କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ଏବଂ ହାରିବା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ହୋଇଯାଇଛି କି? ଜଣେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକର ଆୟ, ନିଯୁକ୍ତି, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା କଣ ଏହି ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପରିସରଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ? ବିପକ୍ଷ ଦଳ ବାରମ୍ବାର ଇଭିଏମ୍ (EVM) ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛି, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ସେହି ନିର୍ବାଚନ ମଇଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଇ ନିଜର ପରାଜୟ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ନିର୍ବାଚନରେ ଭାଗ ନେଇ ବିପକ୍ଷ ଦଳ ନିଜେ ହିଁ ସେହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବୈଧତା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
ଦ୍ୱି-ମୁଖୀ ରାଜନୀତି ଆଡ଼କୁ ଭାରତ? ଜନତାଙ୍କ ଅଦାଲତରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି
ବର୍ତ୍ତମାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସତ୍ୟ ହେଉଛି— ଗତ ୧୫ ରୁ ୨୦ ବର୍ଷର କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଶାସନ କାଳକୁ ଯଦି ଆମେ ଦେଖିବା, ତେବେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ, ବିହାରରେ ନୀତିଶ କୁମାର କିମ୍ବା ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ— ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ କଣ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ଜନସାଧାରଣ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ ବିଜେପି ଏବେ ନୂଆ ନୂଆ ଚେହେରା ସହ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏଭଳି ପ୍ରୟୋଗ କରୁଛି, ଯେଉଁଠି ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ବା ଦିଲ୍ଲୀର ଇସାରାରେ ଚାଲିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।
ତେବେ କଣ ଏହି ଦେଶ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛି? ଯେଉଁଠି କେବଳ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତି ରହିବେ— ଗୋଟିଏ ପଟେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ବିଜେପି, ଆଉ ଅନ୍ୟପଟେ ବିପକ୍ଷ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ? କଣ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲିଭିଯିବ? କେରଳରେ ବାମପନ୍ଥୀ ଶାସନର ଅନ୍ତ ହେବା ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା କଣ ଏହି ଦ୍ୱି-ପାକ୍ଷିକ ରାଜନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ?
ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତ ହିଁ ଦେବ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଦେଶର ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମହୋତ୍ସବ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ଭୋଟ୍ ର ମୂଲ୍ୟ ଖୋଜୁଛି। ଆପଣଙ୍କୁ କଣ ଲାଗୁଛି— ‘INDIA’ ମେଣ୍ଟର ଏହି ସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଦାୟୀ କିଏ? କଣ ସତରେ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସମୟ ସରିଯାଇଛି?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/why-is-odishas-voice-ignored-in-the-lok-sabha/
ଲୋକସଭାରେ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱର ନିଷ୍ପ୍ରଭ କାହିଁକି? || Why is Odisha’s voice ignored in the Lok Sabha?
