ରାଜନୀତିରେ କେହି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶତ୍ରୁ ନୁହନ୍ତି କି କେହି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ମିତ୍ର ନୁହନ୍ତି – ଏହି ପୁରୁଣା ଆପ୍ତବାକ୍ୟ ଏବେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ପରିଭାଷା ପାଲଟିବାକୁ ଯାଉଛି। ଯେଉଁ କଂଗ୍ରେସର “କୁଶାସନ” ଏବଂ “ଦୁର୍ନୀତି” ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି)ର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା କଂଗ୍ରେସକୁ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରୁ ମୂଳୋତ୍ପାଟନ କରିବା—ସେହି ଦଳ ଆଜି କଂଗ୍ରେସ ସହ ମିଳିତ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସିଛି। ଆଜି ସେହି ଦଳ ସହ ହାତ ମିଳାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଅତୀତର ତିକ୍ତ ଅନୁଭୂତିକୁ ଭୁଲି ଏବେ ‘ବିଜେପି’ ନାମକ ସାଧାରଣ ଶତ୍ରୁକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ରାଜନୈତିକ ରସାୟନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ଏବେ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିକୁ ସରଗରମ କରିଛି।
ଏହା କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରସ୍ତାବ ନୁହେଁ—ଏହା ହେଉଛି ଇତିହାସ, ଆଦର୍ଶ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଘର୍ଷଣ।
ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ: ଶତ୍ରୁର ଶତ୍ରୁ ମିତ୍ର?
ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି ସଭାପତି ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ନିକଟତମ ବୟାନ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଆଗାମୀ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପିକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଏକାଠି ହୋଇପାରନ୍ତି। ଭକ୍ତ ଦାସଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଦଳର ହାଇକମାଣ୍ଡ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନ ଖଡଗେ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ତଥା ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମେଣ୍ଟ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ରାଜ୍ୟ କଂଗ୍ରେସ ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା କେବଳ ଏକ କଳ୍ପନା ନୁହେଁ, ବରଂ ନିକଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଏହାର ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ଏକାଠି ହେବା ଏକ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା ବୋଲି ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।
ବିଜେଡିର ନରମ ଆଭିମୁଖ୍ୟ: ମୌନଂ ସମ୍ମତି ଲକ୍ଷଣମ୍?
ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ହେଉଛି, ଯେଉଁ ବିଜେଡି ସବୁବେଳେ କଂଗ୍ରେସଠାରୁ ସମଦୂରତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବା କଥା କହି ଆସୁଥିଲା, ସେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିନାହିଁ। ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ରଙ୍କ ବୟାନ ଏହି ସମ୍ଭାବନାକୁ ଅଧିକ ଖୋରାକ ଯୋଗାଇଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ରାଜନୀତିରେ ସବୁକିଛି ସମ୍ଭବ ଏବଂ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ହିଁ ନେବେ। ପିସିସି ସଭାପତିଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି ପଛରେ କିଛି ନିଶ୍ଚିତ ରଣନୀତି ଥାଇପାରେ ବୋଲି ସେ ସୂଚାଇଛନ୍ତି।
ଅତୀତର ପୃଷ୍ଠା: ୨୪ ବର୍ଷର ଶତ୍ରୁତା ଓ ସଂଘର୍ଷ
ବିଜେଡିର ଇତିହାସ ଦେଖିଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ୧୯୯୭ରେ ଯେତେବେଳେ ଜନତା ଦଳର ବିଭାଜନ ହୋଇ ବିଜେଡି ଗଠିତ ହେଲା, ତାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଓଡ଼ିଶାରୁ ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ଓ ଅପାରଗ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ତାର ସଂଗଠନକୁ ସମୂଳେ ବିନାଶ କରିବା। ୨୪ ବର୍ଷର ଶାସନ କାଳରେ ବିଜେଡି ସଫଳତାର ସହ କଂଗ୍ରେସର ସଂଗଠନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଛି। କଂଗ୍ରେସର ବଡ଼ ବଡ଼ ନେତା, ଏପରିକି ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଜେଡି ନିଜ ଦଳରେ ସାମିଲ କରି କଂଗ୍ରେସକୁ ଏକ ପ୍ରକାର ନେତୃତ୍ୱହୀନ କରିଦେଇଥିଲା। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଆଜି ସେହି ଶତ୍ରୁ ସହ ମେଣ୍ଟ କରିବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତଯୁକ୍ତ, ତାହାକୁ ନେଇ ସାଧାରଣରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ମେଣ୍ଟ ପଛର ମୂଳ କାରଣ: ବିଜେପିର ଦ୍ରୁତ ଅଭ୍ୟୁଦୟ
ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପିର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ଉଭୟ ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ବିପଦ ଘଣ୍ଟି ସଦୃଶ। ଗତ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପିର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଉଭୟ ଦଳକୁ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇଛି।
• ଭୋଟ୍ ବିଭାଜନ ରୋକିବା: ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଅଲଗା ଲଢ଼ିଲେ ଅଣ-ବିଜେପି ଭୋଟ୍ ବିଭାଜିତ ହେଉଛି, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ଫାଇଦା ବିଜେପିକୁ ମିଳୁଛି।
• ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଲଢ଼େଇ: କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ବିଜେଡି ପାଇଁ ପୁଣି ଥରେ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମେଣ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିରୋଧ ଓ କ୍ରସ ଭୋଟିଂର କ୍ଷତ
ତେବେ ଏହି ମେଣ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏତେ ସହଜ ନୁହେଁ। ନିକଟରେ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଦୁଇଦଳ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବୁଝାମଣାକୁ ନେଇ କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ବିଜେଡିର ୮ ଜଣ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ୩ ଜଣ ବିଧାୟକ କ୍ରସ ଭୋଟିଂ କରିବା ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ, ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ କର୍ମୀମାନେ ଏହି ଅପ୍ରାକୃତିକ ମେଣ୍ଟକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁନାହାଁନ୍ତି।
ଭକ୍ତ ଦାସଙ୍କ ‘ଜନତା ଦଳ’ ପ୍ରେମ?
ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରାଜନୈତିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ୧୯୮୯ରେ ସେ ଜନତା ଦଳ ଟିକଟରେ ସଂସଦକୁ ଯାଇଥିଲେ। ପରେ ସେ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପୁରୁଣା ଦଳ ପ୍ରତି ଏକ ନରମ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ବୋଧହୁଏ ସେଥିପାଇଁ ସେ ବିଜେଡି (ଯାହା ଜନତା ଦଳରୁ ଜନ୍ମିତ) ସହ ହାତ ମିଳାଇବାକୁ ଅଧିକ ଆଗ୍ରହୀ।
ଆଦର୍ଶ ବନାମ ଆବଶ୍ୟକତା: କେଉଁଟି ଜିତିବ?
ଏଠି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—
ବିଜେଡି ନିଜର ଆଦର୍ଶକୁ ଛାଡ଼ିବ କି?
କଂଗ୍ରେସ ନିଜର ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁ ସହ ହାତ ମିଳାଇବ କି?
ରାଜନୀତିରେ ଏହା ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ।
ବିଜେଡି-କଂଗ୍ରେସ ମେଣ୍ଟ: କେତେ ସମ୍ଭବ?
ସମ୍ଭାବନାର ପକ୍ଷରେ:
• ବିଜେପିକୁ ରୋକିବାର ଆବଶ୍ୟକତା
• ଭୋଟ ବିଭାଜନ ରୋକିବା
• ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିର ପ୍ରଭାବ
ବିରୋଧରେ:
• ଆଦର୍ଶର ସଂଘର୍ଷ
• ଗ୍ରାସରୁଟ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ
• ଭୋଟରଙ୍କ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା
ଭୋଟରଙ୍କ ମନୋଭାବ: ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ
ଯଦି ବିଜେଡି ଓ କଂଗ୍ରେସ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି—
ଭୋଟର ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ କି?
ନା କି ଏହାକୁ ଧୋକା ଭାବେ ଦେଖିବେ?
ଓଡ଼ିଶାର ଭୋଟର ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ବିଜେଡିକୁ କଂଗ୍ରେସ ବିରୋଧୀ ଭାବେ ଦେଖିଆସୁଛନ୍ତି।
ରାଜନୀତିର ନୂଆ ଦିଗ: ଭବିଷ୍ୟତ କେଉଁଠି?
ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମେଣ୍ଟ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇପାରେ।
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଣାମ:
• ତିନିକୋଣୀୟ ଲଢ଼େଇ ଦୁଇକୋଣୀୟ ହୋଇପାରେ
• ବିଜେପି ବିରୋଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୁକାବିଲା
• କଂଗ୍ରେସର ପୁନରୁତ୍ଥାନ
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ଏବେ ଏକ ସନ୍ଧିକ୍ଷଣରେ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ୨୪ ବର୍ଷର ଶାସନ ବିରୋଧୀ ହାୱା ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ବିଜେପିର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରଣନୀତି। ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ବିଜେଡି-କଂଗ୍ରେସ ମେଣ୍ଟର ଯେଉଁ ଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତରେ କି ରୂପ ନେବ ତାହା ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ ହିଁ କହିବ। କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ, ଏହି ମେଣ୍ଟ ଯଦି ବାସ୍ତବ ରୂପ ନିଏ, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ନୂତନ ରାଜନୈତିକ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯେଉଁଠାରେ ଆଦର୍ଶବାଦ ଅପେକ୍ଷା “ରଣନୈତିକ ସୁବିଧାବାଦ” ଶୀର୍ଷରେ ରହିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/will-turkey-create-a-new-iran/
ନୂଆ ‘ଇରାନ’ ସାଜିବ କି ତୁର୍କୀ? || Will Turkey create a new ‘Iran’?
