ରାଜନୀତି ବିଷୟରେ ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା କଥା ଅଛି— ” ରାଜନୀତି ପ୍ରଥମେ ନାଗରିକଙ୍କ ଆଖିରୁ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଛଡ଼ାଇ ନିଏ, ଆଉ ତା’ପରେ ଗୋଟିଏ ରଙ୍ଗୀନ ଚଷମା ପିନ୍ଧାଇ ଦିଏ।
କଥା ହେବା ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନୀରବତା ବିଷୟରେ, ଯାହା ଆଜି ସଡ଼କରୁ ସଂସଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ନିଆଁ ଲଗାଇଛି।
ଏହି ନୀରବତାକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅତୀତକୁ ଫେରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆପଣଙ୍କର ମନେଥିବ, ଦଶନ୍ଧିଏ ତଳେ ଡକ୍ଟର ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କୁ ଦେଶ ‘ମୌନ-ମୋହନ’ ବୋଲି ଆକ୍ଷେପ କରୁଥିଲା। ୨ଜି ସ୍କାମ୍ ହେଉ, କୋଇଲା ଦୁର୍ନୀତି ହେଉ କି କମନୱେଲଥ ଗେମ୍ସ— ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମନମୋହନ ସିଂହ ନୀରବ ରହୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଓ ଦେଶର ଜନତା ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଥିଲେ: “ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାହିଁକି କିଛି କହୁନାହାନ୍ତି?”
ଆଜି ଆମେ ୨୦୨୬ରେ ଠିଆ ହୋଇଛୁ। ନେତା ବଦଳିଛନ୍ତି, ସ୍ଲୋଗାନ ବଦଳିଛି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ସେହି ଗୋଟିଏ ଅଛି— “ମୋଦୀଜୀ, ଆପଣ କାହିଁକି ଚୁପ୍ ଅଛନ୍ତି?” ଆଜି ଆମେ ପଲଟିକାଲ ଭାଗବତରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କେତେ ଦିନ ନୀରବ ରହିବେ?
ସଡ଼କରୁ ସଂସଦ — ଅଶାନ୍ତ ରାଜଧାନୀ
ଗତ କିଛିଦିନ ହେବ ଦିଲ୍ଲୀର ସଡ଼କରୁ ସଂସଦ ଭବନ ଯାଏ ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା, ତାହା ଗତ ୩୦-୪୦ ବର୍ଷରେ କଦବା କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ଲାଠିଚାର୍ଜ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ରକ୍ତାକ୍ତ ଚେହେରା, ପୋଲିସ ବଳପ୍ରଯୋଗ, ଆଉ ରାଜଧାନୀର ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନରେ ଭୟ। ପଡ଼ୋଶୀ ନେପାଳ, ବାଂଲାଦେଶ କି ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଆନ୍ଦୋଳନର ଝଲକ ଦିଲ୍ଲୀ ସଡ଼କରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।
ଦେଶର ନୂଆ ସଂସଦ ଭବନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି, ସୁଉଚ୍ଚ କାନ୍ଥ ଠିଆ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ସେହି କାନ୍ଥ ଏତେ ବି ଉଚ୍ଚ ହୋଇନପାରେ ଯେ ସଡ଼କରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଥିବା ୨୨ ଲକ୍ଷ ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀଙ୍କ ଚିତ୍କାର ଭିତରକୁ ଶୁଣାଯିବ ନାହିଁ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିଜେ ସଂସଦ ଭବନରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଆକ୍ରୋଶ ଉପରେ ପଦୁଟିଏ କହିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ସେ ବିରୋଧୀ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବୟସକୁ ନେଇ କଟାକ୍ଷ କରି ଚାଲିଗଲେ।
ଏହିଠାରୁ ହିଁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି: ଯେଉଁଠି ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ କୁହାଯାଉଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସଡ଼କରେ ଲାଠି ମାଡ଼ ଖାଉଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଦେଶର ମୁଖିଆ କାହିଁକି କେବଳ ନୀରବତା ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି?
ସରକାର ଓ ଶାସକ ଦଳର ଯୁକ୍ତି ହୋଇପାରେ ଯେ— “ଏହା ଗୋଟିଏ ରାଜନୈତିକ ସମାବେଶ ଥିଲା, ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଛାତ୍ରଙ୍କ ନାଁରେ ନିଜର ଏଜେଣ୍ଡା ଚଲାଉଥିଲେ।” ବିଜେପି ନେତାମାନେ କହୁଛନ୍ତି ମଞ୍ଚରେ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି, ଆମ୍ ଆଦ୍ମୀ ପାର୍ଟି, ଆଇସା କିମ୍ବା ବାମପନ୍ଥୀ ସଂଗଠନର ପତାକା ଥିଲା, ଥାଇପାରେ ମଧ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ମଞ୍ଚ ତଳେ ଯେଉଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସାଧାରଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଭିଭାବକ ଥିଲେ, ସେମାନେ କ’ଣ କୌଣସି ଦଳର ଭଡ଼ାଟିଆ ଭିଡ଼ ଥିଲେ?
ନିଟ୍ ୨୦୨୬ ଓ ୭୦ଟି ପେପର ଲିକ୍ର କଳା ଅଧ୍ୟାୟ
ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝିବା ଦରକାର। ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଖୋଜନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେହି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ କିଏ? ସେହି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିଫଳତା!
ସିବିଆଇ (CBI) ତଦନ୍ତ କରୁଛି, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଶୁଣାଣି କରୁଛନ୍ତି, ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ନିଜେ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ NEET ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନାରେ ଏନ୍ଟିଏ (NTA) ବିଫଳ ହୋଇଛି ଏବଂ କମାଣ୍ଡ ଚେନ୍ରେ ଭୁଲ ହୋଇଛି।
ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ହୋଇଛି, ସେତେବେଳେ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଆକ୍ରୋଶକୁ କେବଳ ‘ରାଜନୈତିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର’ କହି ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ କି?
ଜଣେ ଛାତ୍ରର କାହାଣୀ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଜଣେ ଗରିବ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରର ପୁଅ-ଝିଅ, ଯିଏ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ସକାଳ ୪ଟାରୁ ଉଠି, ବାପାର ଋଣ ଓ ମା’ର ଗହଣା ବନ୍ଧକ ରଖି ପଢ଼ୁଥିଲା। ମେ ୩ ତାରିଖରେ ସେ ପରୀକ୍ଷା ଦେଲା, ଆଉ ମେ ୧୨ରେ ଖବର ଆସିଲା ଯେ ପେପର ଲିକ୍ ହୋଇସାରିଥିଲା!
ଗତ ୭ ବର୍ଷର ଆକଳନ ଦେଖିଲେ, ଦେଶର ୧୫ଟି ରାଜ୍ୟରେ ୪୧ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ହୋଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ୧ କୋଟି ୪୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଯୁବକଯୁବତୀଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଠେଲି ହୋଇଯାଇଛି। ଯଦି ଗୋଟିଏ କି ଦୁଇଟି ଘଟଣା ହୁଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ଭୁଲ୍ କୁହାଯିବ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ୭୦ ଥର ପେପର ଲିକ୍ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ଭୁଲ୍ ନୁହେଁ— ଏହା ଗୋଟିଏ ସଂଘଠିତ ଦୁର୍ନୀତି ଓ କଳା ବ୍ୟବସାୟ!
ମୋଦୀଙ୍କ ୧୨ ବର୍ଷର ନୀରବତା ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସଂବାଦ
୨୦୧୪ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏକଦା କହିଥିଲେ— “ନା ଖାଉଙ୍ଗା, ନା ଖାନେ ଦୁଙ୍ଗା।”
ଆମେ ମାନୁଛୁ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଦାଚାରୀ ଓ ସଚ୍ଚୋଟ। କିନ୍ତୁ “ନା ଖାନେ ଦୁଙ୍ଗା” କହିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସାମାଜିକ ଓ ସରକାରୀ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ (Accountability)! ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ଦୁର୍ନୀତିଖୋରମାନେ ଗରିବ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ବିକି ଦେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ସେଠାରେ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ କାହାର?
ଗତ ୧୨ ବର୍ଷର ରେକର୍ଡ ଦେଖନ୍ତୁ:
• ୨୦୧୪ରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଗୋଟିଏ ବି ଏକକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀ (Press Conference) କରିନାହାନ୍ତି।
• ‘ମନ୍ କି ବାତ୍’ ହେଉ କି ରାଜନୈତିକ ରାଲି— ଏସବୁ ଏକତରଫା ସଂବାଦ। ସେଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାର କୌଣସି ସୁଯୋଗ ନଥାଏ।
• ମଣିପୁର ହିଂସା ହେଉ, କୃଷକ ଆନ୍ଦୋଳନ ହେଉ, ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନା ବିରୋଧ ହେଉ କିମ୍ବା ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରରେ ଦେଶର ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପଦକବିଜେତା ମହିଳା ପହଲୱାନଙ୍କ ଧରଣା— ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂବେଦନଶୀଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରଥମେ ଆସିଛି ନୀରବତା!
ବ୍ରିଟେନ୍ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ ସଂସଦରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ କଠୋର ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼େ। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇ ଅପ୍ରିୟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି। ଆମ ଭାରତରେ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ, ଆଟଲ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ, ଏପରିକି ଡକ୍ଟର ମନମୋହନ ସିଂହ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ପ୍ରେସ କନଫରେନ୍ସ କରୁଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଆଜି ଦେଶର ଛାତ୍ରସମାଜ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଛନ୍ତି ଯେ— ଯେତେବେଳେ କ୍ରିକେଟ ଟିମ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଜିତେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ବାସଭବନକୁ ଡାକି ଫଟୋ ଉଠାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେହି ଦେଶର ଝିଅ ଓ ଛାତ୍ରମାନେ ଯେତେବେଳେ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ରାସ୍ତାରେ କାନ୍ଦନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମାଇକ୍ରୋଫୋନ୍ କାହିଁକି ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ?
ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସରକାର କେବଳ ଫାଟକ ଓ ବାରିକେଡ୍ରେ ଚାଲେନାହିଁ, ସରକାର ଚାଲେ ସଂବାଦ ଓ ବିଶ୍ୱାସରେ।
ଯେତେବେଳେ ଶାସକ ଓ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂବାଦ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଗୁଜବ (Rumors) ଜନ୍ମ ନିଏ, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ। ଆଜିର ଯୁବପିଢ଼ି ନିରାଶ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ନିରାଶା ଦେଶର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଢାଞ୍ଚା ପାଇଁ ଆଦୌ ଶୁଭଙ୍କର ନୁହେଁ।
ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ତିନିଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ:
1. ସାକ୍ଷାତ ଓ ସଂବାଦ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିଜେ ଆନ୍ଦୋଳନରତ ଛାତ୍ରପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ସଭାରେ ବସନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ଆଲୋଚନା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଯୁବକଙ୍କ ମନରେ ଆସ୍ଥା ଫେରାଇ ଆଣିପାରିବ।
2. ଶ୍ୱେତପତ୍ର (White Paper)ପ୍ରକାଶ: ପେପର ଲିକ୍ ଦୁର୍ନୀତିର ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସତ୍ୟ, ଏନ୍ଟିଏ (NTA) ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଦୋଷୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନିଆଯାଇଥିବା କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ତଥ୍ୟ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖାଯାଉ।
3. ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ପରମ୍ପରାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ତରରେ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀ ଓ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ସେସନ୍ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କରାଯାଉ।
ଇତିହାସରେ ଡକ୍ଟର ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ନାଁ ସହ ‘ମୌନ’ ଶବ୍ଦ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଆଜି ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ପାଖରେ ସେହି ସୁଯୋଗ ଅଛି ଯେ ସେ ନିଜର ନୀରବତା ଭାଙ୍ଗି ଦେଶର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ସହ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା ହୁଅନ୍ତୁ। କାରଣ— ଯେଉଁଦିନ ଦେଶର ନାଗରିକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେବେ, ସେହିଦିନ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଆତ୍ମା ମରିଯିବ।
