କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି, ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ପର୍ବ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ତା’ ପଛରେ କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନ ନ ଥିଲା, ବରଂ ବଞ୍ଚିବାର ଏକ ଗଭୀର ବିଜ୍ଞାନ ଥିଲା?
ଆଜି ଆମେ ସେହି ବିଷୟରେ କହିବୁ, ଯାହା ଆମ ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ଛତିଶଗଡ଼, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ଆସାମର ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳଦୁଆ—’କରମା ପର୍ବ’ ଏବଂ ଆମର ସାମଗ୍ରିକ କୃଷି ତ୍ରୟୀ—ରଜ, କରମା ଏବଂ ନୂଆଖାଇ।
ଆଜିର ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଜଗତ କହୁଛି ‘Climate Change’ ବା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ। କିନ୍ତୁ ଆମ ଆଦିବାସୀ ମା’ମାନେ, ଆମ ଆଦିବାସୀ ଭାଇଭଉଣୀମାନେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରକୃତିକୁ ଜୟ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ପ୍ରକୃତି ସହ ମିଶି ବଞ୍ଚିବାକୁ ପଡ଼େ। ଆସନ୍ତୁ, ଆଜିର ଏହି ବିଶେଷ ଭିଡିଓରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରିବା, କରମା ପର୍ବର ପ୍ରକୃତିବାଦୀ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ଆମ ଜୀବନଶୈଳୀ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ?
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦୁନିଆ ଆଡ଼େ ଚାହୁଁ, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିକୁ ଦଖଲ କରିବାକୁ, ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ବିଜୟ ହାସଲ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆମ ଭାରତୀୟ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରା, ବିଶେଷକରି ଓଡ଼ିଶା ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଆଦିବାସୀ ସମାଜ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା କଥା କହେ। ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ମଣିଷ ଏହି ବିଶାଳ ପ୍ରକୃତିର କେବଳ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶ ମାତ୍ର। ଆମେ ପ୍ରକୃତିର ମାଲିକ ନୋହୁଁ, ଆମେ ପ୍ରକୃତିର ସନ୍ତାନ।
କରମା ପର୍ବ ସମୟରେ, ଆପଣମାନେ ଜାଣିଥିବେ, କରମା ଗଛର ଡାଳକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ଗଛଟି କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରତୀକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାର ଅଫୁରନ୍ତ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ରହିଛି। ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଏହାକୁ ଖୁବ୍ ଭଲ ଭାବେ ବୁଝିଥିଲେ। ବର୍ଷାଋତୁରେ ଯେତେବେଳେ ମାଟି ଧସିଯିବାର (soil erosion) ଭୟ ରହେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଗଛର ଗଭୀର ଚେର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଟିକୁ ଜାବୁଡ଼ି ରଖିବାରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ।
ଭାବନ୍ତୁ ତ! ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ କୌଣସି ବିଜ୍ଞାନ କଲେଜରେ ପଢ଼ି ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତିର ଏହି ସନ୍ତୁଳନକୁ ସେମାନେ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମ ରକ୍ତରେ ମିଶାଇ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ଏହି ଗଛ ବଞ୍ଚିବ, ତେବେ ମାଟି ବଞ୍ଚିବ, ମାଟି ବଞ୍ଚିଲେ ଫସଲ ବଞ୍ଚିବ ଏବଂ ଫସଲ ବଞ୍ଚିଲେ ଆମ ମଣିଷ ସମାଜ ବଞ୍ଚିବ।
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ଆଉ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା। ଯଦି ଆପଣ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାରତର ଆଦିବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ସାଂସ୍କୃତିକ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରକୁ ଭଲଭାବେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବେ, ତେବେ ଆପଣ ଏକ ଚମତ୍କାର କଥା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବେ—ଏହା ହେଉଛି ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ‘କୃଷି ତ୍ରୟୀ’ ।
୧. ପ୍ରଥମେ ଆସେ ‘ରଜ ପର୍ବ’: ଆମେ ଏହାକୁ ମାଟି ମା’ର ରଜସ୍ୱଳା ହେବା ବା ମାଟିକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେବା ସମୟ ଭାବେ ପାଳନ କରୁ। ବର୍ଷା ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ମାଟିକୁ କୌଣସି କଠିନ କାମରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଆଯାଏ, ଯାହାଫଳରେ ମାଟି ମା’ ପୁଣିଥରେ ନୂତନ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରିପାରେ।
୨. ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଆସେ ‘କର୍ମ ପର୍ବ’: ଏହା ମାଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ପରେ ବୀଜ (Seeds) ବା ମଞ୍ଜିର ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରିବାର ସମୟ। ଏହି ସମୟରେ ବିହନର ଅଙ୍କୁରୋଦଗମ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଫସଲ ପାଇଁ କାମନା କରାଯାଇଥାଏ।
୩. ଏବଂ ତୃତୀୟରେ ଆସେ ‘ନୂଆଖାଇ’: ଏହା ହେଉଛି ଫସଲ ଅମଳର ପର୍ବ। ନୂଆ ଅନ୍ନକୁ ପ୍ରଥମେ ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ପରିବାର ଓ ସମାଜ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ! ମାଟିର ପୂଜାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୀଜର ପରୀକ୍ଷା (କରମା) ଏବଂ ଶେଷରେ ଫସଲର ଅମଳ (ନୂଆଖାଇ)—ଏହା କେବଳ ତିନୋଟି ଅଲଗା ପର୍ବ ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ମାନବ ସର୍ଭାଇଭାଲ୍ ବା ଜୀବନଧାରଣର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ର । ଆଜିର ଆଧୁନିକ କର୍ପୋରେଟ୍ ଜଗତ ଯାହାକୁ ‘Supply Chain Management’ କହୁଛି, ଆମ ଆଦିବାସୀ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକୃତି ସହ ମିଶି ଏହାକୁ ସାଂସ୍କୃତିକ ରୂପ ଦେଇଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆମେ କେଉଁଠି ଅଛୁ? ଆଜି ଆମେ ଆମର ଏହି ମହାନ ପରମ୍ପରାକୁ ଭୁଲି, ସିମେଣ୍ଟ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ହଜିଯାଇଛୁ। ଆଜି ଆମେ ମାଟିକୁ ପ୍ରଦୂଷିତ କରୁଛୁ, ଗଛ କାଟୁଛୁ ଏବଂ ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଖାଇ ଦେଉଛୁ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଆଜି ଆମକୁ ଭୀଷଣ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ, ଅନିୟମିତ ବର୍ଷା ଏବଂ ନାନାଦି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।
ଯେତେବେଳେ ଆମେ କରମା ପର୍ବ ଭଳି ପରମ୍ପରାକୁ କେବଳ ଏକ ‘ଗ୍ରାମୀଣ ରୀତିନୀତି’ ଭାବେ ଅଣଦେଖା କରୁ, ସେତେବେଳେ ଆମେ ପ୍ରକୃତରେ ଆମର ନିଜର ଜୀବନର ସୁରକ୍ଷା କବଚକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଥାଉ। ଆମେ ଭୁଲିଯାଉଛୁ ଯେ ଯଦି ପ୍ରକୃତି ନ ରହେ, ତେବେ ମଣିଷର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ମିଶିଯିବ।
ଆଜି ସମୟ ଆସିଛି ଆମର ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନକୁ ପୁନର୍ବାର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବାର। ଆମର ଏହି ଭିଡିଓର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ପର୍ବ ବିଷୟରେ ଜଣାଇବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ସେହି ଗର୍ବ ବୋଧକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଯେ, ଆମ ସଂସ୍କୃତି ଦୁନିଆର ସବୁଠୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି-ଅନୁକୂଳ ସଂସ୍କୃତି ଅଟେ।
ଆମର ଯେଉଁ ମହାନ ପରମ୍ପରା—ରଜ, କର୍ମ, ନୂଆଖାଇ—ଏସବୁକୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଉତ୍ସବ ବୋଲି ଭାବନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହାକୁ ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀର ଏକ ଅଂଶ କରନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ଗଛ ଲଗାନ୍ତୁ, ମାଟିକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତୁ, ନିଜ ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମର ଏହି ସମୃଦ୍ଧ ଆଦିବାସୀ ତଥା ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନକୁ ଗର୍ବର ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ାନ୍ତୁ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/sujatas-allegations-and-the-reality/
ସୁଜାତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଓ ବାସ୍ତବତା || Sujata’s Allegations and the Reality
