ଓଡ଼ିଶା ପୁଲିସର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କିମ୍ବା ଡିଜିପି (Director General of Police) ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଆଇନଗତ ବିବାଦ ଏବେ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ସ୍କାନରକୁ ଆସିଛି। ରାଜ୍ୟରେ ନୂତନ ଡିଜିପିଙ୍କ ଚୟନ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ନିୟମାବଳୀର ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରି ଦାୟର ହୋଇଥିବା ପିଟିସନ୍ ଉପରେ ଆଜି ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣାଣି ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣିକୁ ନେଇ କେବଳ ପୁଲିସ ପ୍ରଶାସନ ନୁହେଁ, ବରଂ ରାଜ୍ୟର ସାଧାରଣ ନାଗରିକ, ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
କ’ଣ ରହିଛି ବିବାଦ ଏବଂ ଆବେଦନ ?
ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆଡ୍-ହକ୍ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ କୋର୍ଟଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ରହିଛି। ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଐତିହାସିକ ‘ପ୍ରକାଶ ସିଂ ମାମଲା’ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ବି ରାଜ୍ୟରେ ଅସ୍ଥାୟୀ କିମ୍ବା ଆଡ୍-ହକ୍ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଡିଜିପି ପଦବୀ ପାଇଁ ବରିଷ୍ଠ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାମ ସଂଘୀୟ ଲୋକସେବା ଆୟୋଗ କିମ୍ବା ୟୁପିଏସ୍ସି ନିକଟକୁ ପଠାଯିବା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ।
ୟୁପିଏସ୍ସି ପକ୍ଷରୁ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ୩ ଜଣ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ତାଲିକା ରୁ ହିଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ଚୟନ କରିବା କଥା। ତେବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତିରେ ଏହି ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଗାଇଡ୍ଲାଇନ୍ସକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଡ଼େଇ ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଅଭିଯୋଗ କରାଯାଇଛି।
ୟୁପିଏସ୍ସି ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତଙ୍କ ନିୟମାନୁସାରେ, ଜଣେ ଡିଜିପିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ୨ ବର୍ଷର ନିଶ୍ଚିତ ସମୟସୀମା ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ଭାବେ ପୁଲିସ ପ୍ରଶାସନ ଚଳାଇପାରିବେ।
ତେବେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଜେ ୟୁପିଏସ୍ସି ସୁପାରିଶ ବିନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଡିଜିପି ରଖିବା କିମ୍ବା ନିଜ ପସନ୍ଦର ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିୟମବିରୋଧୀ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ଏହି ମାମଲାରେ ୟୁପିଏସ୍ସି, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କୁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ, ଆଜି ହେବାକୁ ଥିବା ଶୁଣାଣିରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଜର ଆଇନଗତ ପକ୍ଷ ରଖିବେ।
ଆଜିର ଶୁଣାଣି ଉପରେ କାହିଁକି ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର?
ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଆଜିର ପଦକ୍ଷେପ ରାଜ୍ୟ ପୁଲିସ ବିଭାଗ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହେବ:
- ନିଯୁକ୍ତି ରଦ୍ଦ ଆଶଙ୍କା : ଯଦି ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ସରକାରଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନର ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ତ୍ରୁଟି ପାଆନ୍ତି, ତେବେ ନୂତନ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ଡିଜିପିଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ରଦ୍ଦ କିମ୍ବା ପୁନଃ ପାନେଲ୍ ଗଠନ ପାଇଁ କଡ଼ା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିପାରେ।
- ନୂଆ ନିୟମାବଳୀର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ : ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ୟୁପିଏସ୍ସି ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ଚୟନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ।
ପୁଲିସ ପ୍ରଶାସନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି କମ୍ପନ
ଏହି ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ ଯୋଗୁଁ ରାଜ୍ୟ ପୁଲିସ ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ଥିରତା ଓ ସନ୍ଦେହର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବରିଷ୍ଠ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମାମଲାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି।
ପୁଲିସ ବାହିନୀର ନେତୃତ୍ୱକୁ ସୁଦୃଢ଼ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରଖିବା ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ଶୁଣାଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଆଇନଜୀବୀମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି। ଆଜି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ କେଉଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରୁଲିଂ ଶୁଣାଉଛନ୍ତି, ତାହା ଉପରେ ସାରା ଓଡ଼ିଶାର ନଜର ଆବଦ୍ଧ ରହିଛି।
