ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ମିଳିତ ମଞ୍ଚ ବା ‘ଆଲାଏନ୍ସ’ (Alliance) କରିବା ଯେତିକି ସହଜ, ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଆସନ ବଣ୍ଟନ କରିବା ସେତିକି କଠିନ। ବିଶେଷ କରି ଯେତେବେଳେ କଥା ଆସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର— ଯାହାକୁ ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ସିଂହାସନର ମାର୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆଗାମୀ ୨୦୨୭ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଏବେଠାରୁ ରାଜନୈତିକ ପାରଦ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ‘ଇଣ୍ଡିଆ’ ମେଣ୍ଟର ଦୁଇ ପ୍ରମୁଖ ସାଥୀ— ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି (SP) ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟରେ ଏବେଠାରୁ ଆସନ ବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ ଟଣାଓଟରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। କଂଗ୍ରେସ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ବଡ଼ଧରଣର ତାଲିକା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାୟ ୧୮୧ଟି ଆସନରେ ଦଳ ନିଜର ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି। ଆଉ ଏହି ଦାବିକୁ ନେଇ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବଙ୍କ ଶିବିରରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଯାଇଛି। ଏପରିକି ଏସପି ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ୪୦ ସିଟ୍ ଦେବାକୁ ରାଜି ନୁହେଁ ବୋଲି ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।

୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ୟୁପିରେ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ମେଣ୍ଟ ବେଶ୍ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା। ଏହି ସଫଳତା ପରେ ଉଭୟ ଦଳର ନେତାମାନେ ୨୦୨୭ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ମଧ୍ୟ ଏକାଠି ଲଢ଼ିବାନେଇ ବାରମ୍ବାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତ ଆସନ ବଣ୍ଟନର କଥା ଆସିଲା, ସେତେବେଳେ ମେଣ୍ଟ ଭିତରେ ମତଭେଦ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବାକୁ ଲାଗିଛି।
ସୂତ୍ରରୁ ମିଳିଥିବା ଖବର ଅନୁଯାୟୀ, କଂଗ୍ରେସ ହାଇକମାଣ୍ଡ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାଞ୍ଚ ଜଣିଆ କମିଟି ଗଠନ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ ଭଦ୍ରା, କେ.ସି. ଭେଣୁଗୋପାଳ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପାଲ ଗୌତମ, ଅରାଧନା ମିଶ୍ରା (ମୋନା) ଏବଂ ଇମ୍ରାନ ମାସୁଦ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏହି କମିଟି ଏକ ବ୍ୟାପକ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ଆଗରେ ପ୍ରାୟ ୧୮୧ଟି ଆସନ ର ଏକ ତାଲିକା ରଖିଛି।
ୟୁପିର ମୋଟ ୪୦୩ଟି ବିଧାନସଭା ଆସନରୁ ପ୍ରାୟ ଅଧା ଅଧା ଭାଗ ବା ପ୍ରାୟ ୧୮୧ଟି ଆସନ ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସର ଏଭଳି ଦାବି ଦଳୀୟ କରିଡରରେ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଉଛି ଯେ ଆମେ ସେହି ସବୁ ଆସନଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛୁ ଯେଉଁଠାରେ ଦଳର ସଂଗଠନ ମଜବୁତ ଅଛି ଏବଂ ଜିତିବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି।
କଂଗ୍ରେସର ଏହି ୧୮୧ ଆସନର ତାଲିକା ଦେଖି ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି (SP) ଶିବିରରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଯାଇଛି। ଏପରିକି ଏଭଳି କିଛି ଆସନ ମଧ୍ୟ ଏହି ତାଲିକାରେ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ନିଜର ବିଧାୟକମାନେ ରହିଛନ୍ତି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏସପି ମୁଖିଆ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ବେଶ୍ ସତର୍କ ଏବଂ ତୁଳନାତ୍ମକ ମନଭଙ୍ଗୀ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମେଣ୍ଟ ଜରୁରୀ, କିନ୍ତୁ ଆସନ ବଣ୍ଟନ କେବଳ ‘ସଂଖ୍ୟା’ ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ‘ଜିତିବା କ୍ଷମତା’ (Winnability) ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବା ଉଚିତ।
ତାଙ୍କ ଦଳର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୨୨ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାୟ ୩୯୯ଟି ଆସନରେ ଲଢ଼ି କେବଳ ୨ଟି ଆସନ ଜିତିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଭୋଟ୍ ପ୍ରତିଶତ ମଧ୍ୟ ବହୁତ କମ୍ ଥିଲା। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ହଠାତ୍ ୧୮୧ଟି ଆସନ ଦାବି କରିବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ?
ତଥାପି, ମେଣ୍ଟରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଫାଟ ନ ପଡ଼ୁ, ସେଥିପାଇଁ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ନିଜ ଦଳର ନେତାମାନଙ୍କୁ କଡ଼ା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ କେହି ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣରେ ବା ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ମେଣ୍ଟ ବିରୋଧରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର କଟୁକ୍ତି କରିବେ ନାହିଁ।
ଏହି ଆସନ ବଣ୍ଟନ ବିବାଦ ପଛରେ କଂଗ୍ରେସର ଏକ ବଡ଼ ରଣନୀତି ରହିଛି। କଂଗ୍ରେସ ଏଥର ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ନିଜର ହଜିଯାଇଥିବା ଜମିକୁ ଫେରି ପାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ମୈଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଉଛି। ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ୪୦୩ଟି ଆସନ ପାଇଁ ସାଂଗଠନିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି।
କଂଗ୍ରେସ ମୁଖ୍ୟତଃ: ୧. ଦଳିତ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି। ୨. ଅତି ପଛୁଆ ବର୍ଗ (EBC) ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଇମ୍ରାନ ମାସୁଦ ଏବଂ ଇମ୍ରାନ ପ୍ରତାପଗଡ଼ିଙ୍କ ଭଳି ଚେହେରାମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛି। ୩. ଆସନ ବଣ୍ଟନ ଆଲୋଚନା ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ଆସନକୁ A, B ଏବଂ C କାଟାଗୋରୀରେ ଭାଗ କରି କେଉଁଠାରେ ଦଳର ଶକ୍ତି କେତେ ଅଛି, ତାହାର ଏକ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି।
ତେବେ, ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ୧୮୧ ଆସନର ଦାବି ଏବଂ ସିଟ୍-ସେୟାରିଂ ଫର୍ମୁଲା ଆଗାମୀ ଦିନରେ କେଉଁ ମୋଡ଼ ନେବ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଛି।
ଏଠାରେ ଆମ ସାମ୍ନାରେ କିଛି ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି: ୧. କ’ଣ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ କଂଗ୍ରେସକୁ ଏତେଗୁଡ଼ିଏ ଆସନ ଛାଡ଼ିବେ, ନା କଂଗ୍ରେସକୁ ନିଜର ଦାବି କମାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ?
୨. ଯଦି ଆସନ ବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ କୌଣସି ସମାଧାନ ନ ହୁଏ, ତେବେ କ’ଣ ଗତ ୨୦୨୪ ଭଳି ଏଥର ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ଦଳ ଏକାଠି ଲଢ଼ିପାରିବେ?
also read
UP Elections II ୟୁପି ନିର୍ବାଚନ: ଏଥର ବିଜେପିରେ ହାଇକମାଣ୍ଡ ନୁହେଁ, କର୍ମୀମାନେ ଠିକ୍ କରିବେ କାହାକୁ ମିଳିବ ଟିକଟ!
https://purvapaksa.com/up-elections/


