ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କଥା ଆସେ, ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ସବୁବେଳେ ସବୁଠୁ ଉପରେ ରହେ— “ଏଥର ପ୍ରାର୍ଥୀ କିଏ ହେବ? କାହାକୁ ମିଳିବ ଦଳୀୟ ଟିକଟ?” ସାଧାରଣତଃ ଆମେ ଦେଖିଥାଉ ଯେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦଳଗୁଡ଼ିକରେ ବନ୍ଦ କୋଠରୀ ଭିତରେ ବସି ହାଇକମାଣ୍ଡ ବା ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନାଁ ଘୋଷଣା କରିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ, ଯଦି ଦଳର ସବୁଠୁ ତଳ ସ୍ତରର କର୍ମୀ, ଯିଏ ବୁଥ୍ରେ ଖରା-ବର୍ଷାରେ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ହିଁ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି ଯେ କାହାକୁ ଟିକଟ ମିଳିବା ଉଚିତ, ତେବେ କେମିତି ହେବ?
ହଁ, ଦେଶର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ତଥା ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସବୁଠୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଆଗାମୀ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (BJP) ଏକ ଏଭଳି ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ମଥୁରାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଜେପିର ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଏହି ରଣନୀତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦିଆଯାଇଛି।

ବିଜେପି ଏଥର ଟିକେଟ୍ ବଣ୍ଟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୀତିକୁ ବଦଳାଇ ‘କର୍ମୀ ସର୍ବୋପରି’ର ମନ୍ତ୍ର ଆପଣାଉଛି? ଏହାର ପଛରେ କ’ଣ ରହିଛି ଦଳର ବଡ଼ ଗଣିତ ଏବଂ ବିରୋଧୀମାନେ ଏହାକୁ କିପରି ମୁକାବିଲା କରିବେ?
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଆଗାମୀ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ପାରଦ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ସମସ୍ତ ଦଳ ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ରମରେ ମଥୁରାରେ ବିଜେପିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇ ଦିନିଆ ମନ୍ଥନ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ବୈଠକରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥ, ବିଜେପି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ (ସଂଗଠନ) ବି.ଏଲ୍. ସନ୍ତୋଷ, ରାଜ୍ୟ ସଭାପତି ପଙ୍କଜ ଚୌଧୁରୀ ଏବଂ ଦଳର ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଏହି ବୈଠକର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା— ଟିକେଟ୍ ବଣ୍ଟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ କର୍ମୀ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ କରିବା। ଦଳର ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଏଥର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କୌଣସି ଜିଲ୍ଲାରେ ବାହାରୁ ଆସି କେହି ପ୍ରାର୍ଥୀ ହେବେ ନାହିଁ କିମ୍ବା କେବଳ ବଡ଼ ନେତାଙ୍କ ସୁପାରିଶରେ ଟିକେଟ୍ ମିଳିବ ନାହିଁ। ବରଂ, କର୍ମୀମାନଙ୍କର ମତାମତ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ମାଟି ସହିତ ସଂପର୍କକୁ ଆଧାର କରି ଟିକେଟ୍ ବଣ୍ଟାଯିବ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ, ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହା ଏବଂ ଦଳର ନୂତନ ନେତୃତ୍ୱ ଏଥର ମୈଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୂଳ ଭିତିପ୍ରସ୍ତର ସଜାଡ଼ିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି ସେହି ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର କର୍ମୀଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଦିନରାତି ପରିଶ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କିପରି କାମ କରିବ?
ବିଜେପିର ନୂତନ ରଣନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ପଦାଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଜିଲ୍ଲାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ସେମାନେ ସେହି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ଗସ୍ତ କରିବେ ଏବଂ ସେଠାକାର ବରିଷ୍ଠ ତଥା ସଚ୍ଚୋଟ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବୈଠକ କରିବେ।
ଏହି ବୈଠକଗୁଡ଼ିକରେ କୌଣସି ବଡ଼ ଷ୍ଟେଜ୍ ବା ପ୍ରଦର୍ଶନ ରହିବ ନାହିଁ, ବରଂ ବନ୍ଦ କୋଠରୀରେ ଛୋଟ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଆଲୋଚନା ହେବ। ଏଥିରେ ପୂର୍ବତନ ପଦାଧିକାରୀ, ବୁଥ୍ ସ୍ତରର କର୍ମୀ ଏବଂ ଦୁଇ ତିନି ଟର୍ମରୁ କାମ କରୁଥିବା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ଲୋକଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଯିବ। ସେମାନଙ୍କୁ ପଚରାଯିବ ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ କେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜନପ୍ରିୟ ଏବଂ କାହାକୁ ଟିକେଟ୍ ଦେଲେ ଦଳ ଜିତିପାରିବ।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି— ଯଦି କୌଣସି ବିଧାୟକଙ୍କ କାମ ଖରାପ ଥାଏ କିମ୍ବା କର୍ମୀମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥାଆନ୍ତି, ତେବେ ତଳ ସ୍ତରର ରିପୋର୍ଟ ଆଧାରରେ ସେହି ବିଧାୟକଙ୍କ ଟିକେଟ୍ କାଟି ଦିଆଯିବ।
ରାଜନୈତିକ କରିଡରରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି ଯେ ଦଳ ଏଥର ଘରୋଇ ସର୍ଭେ ଏବଂ କର୍ମୀଙ୍କ ଫିଡ୍ବ୍ୟାକ୍କୁ ମିଶାଇ ଏକ ବଡ଼ଧରଣର ‘ପ୍ରାର୍ଥୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ’ କରିପାରେ, ଯାହାଫଳରେ ଶାସକ ବିରୋଧୀ ହାୱାକୁ ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ।
କେବଳ ଟିକେଟ୍ ବଣ୍ଟନ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ବିରାଟ ଜନସମ୍ପର୍କ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇବାକୁ ଯାଉଛି ବିଜେପି। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସମସ୍ତ ୬ଟି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର— ଅର୍ଥାତ୍ ବ୍ରଜ, ପଶ୍ଚିମ ୟୁପି, କାନପୁର-ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ, କାଶୀ, ଅବଧ ଏବଂ ଗୋରଖପୁରରେ ବଡ଼ଧରଣର ‘ଜନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଯାତ୍ରା’ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ।
ଏହି ସମସ୍ତ ଯାତ୍ରାଗୁଡ଼ିକର ନେତୃତ୍ୱ ରାଜ୍ୟର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ନେବେ ଏବଂ ଏହାର ସମାପ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ଏକ ବିରାଟ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ ତଥା ମହା-ର୍ୟାଲି ଜରିଆରେ ହେବ। ଏହି ମହା-ର୍ୟାଲିକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ନିଜେ ସମ୍ବୋଧିତ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି।
ଏହା ସହିତ, ଦଳର ସଙ୍ଗଠନକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ:
• ବୁଥ୍ ସମ୍ମିଳନୀ ଏବଂ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରାଯିବ।
• କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହା ଏହି ସମ୍ମିଳନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି କର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ଉତ୍ସାହ ଭରିବେ।
• ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଯେଉଁ ଭୋଟରମାନଙ୍କ ନାମ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ବାହାରି ଯାଇଛି (Special Intensive Revision ବା SIR ପରେ), ସେମାନଙ୍କ ନାମ ପୁନର୍ବାର ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଏକ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ।
ୟୁପି ଭଳି ଜଟିଳ ରାଜ୍ୟରେ କେବଳ କର୍ମୀଙ୍କ ଭରସାରେ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏଥିପାଇଁ ଜାତିଗତ ସମୀକରଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ଲାଭ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ।
ବିଜେପି ଏଥର ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛି:
୧. ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ମହିଳା ସୁରକ୍ଷା: ଯୋଗୀ ସରକାରଙ୍କ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପରିଚୟ ହେଉଛି ୟୁପିର ‘କ୍ରାଇମ୍-ଫ୍ରି’ (Crime-free) ଛବି।
୨. ଲାଭାର୍ଥୀ (Beneficiary) ଆଉଟ୍ରିଚ୍: ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର ଲାଭ ପାଉଥିବା କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ (ବିଶେଷକରି ମହିଳା ଏବଂ ଯୁବବର୍ଗ) ଦଳ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିବା। ଯେପରି ବିହାର ମଡେଲ୍ ପରି, ୟୁପିରେ ମଧ୍ୟ ‘ଡ୍ରୋନ୍ ଦିଦି’ ଏବଂ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରାଯାଉଛି।
୩. ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ସବର୍ଣ୍ଣ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ସନ୍ତୁଳନ: ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ବୈଠକ ମାଧ୍ୟମରେ ସାମାଜିକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକୁ ଆସ୍ୱାସନା ଦିଆଯାଉଛି।
ଏହା ସହିତ, ବିରୋଧୀ ଦଳମାନଙ୍କର (ଯେପରିକି ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ‘PDA’ ରଣନୀତି) ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ବିଜେପି ଏଥର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଇନ୍ଫ୍ଲୁଏନ୍ସର୍ସ (YouTubers and Influencers) ମାନଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟ ନେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନା କରିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏଭଳି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଡିଜିଟାଲ୍ ଚେହେରାମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଉଛି, ଯାହାଫଳରେ ସରକାରଙ୍କ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଜନସାଧାନ୍ତ୍ରିକ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।
ତେବେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଆଗାମୀ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ବିଜେପି କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ନ ରହି ଏକ ବ୍ୟୁରୋକ୍ରାଟିକ୍ ଏବଂ ସଂଗଠନାତ୍ମକ ମାଷ୍ଟରପ୍ଲାନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଯେତେବେଳେ ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ବଦଳରେ କର୍ମୀଙ୍କ ମତାମତକୁ ଟିକେଟ୍ ବଣ୍ଟନର ଆଧାର କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଦଳ ଭିତରେ ଥିବା ଅସନ୍ତୋଷ କମିଯାଏ ବୋଲି ଦଳର ନେତାମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଠୁଛି— ୧. କ’ଣ କର୍ମୀଙ୍କ ମତାମତକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଦଳ ଭିତରେ ଟିକେଟ୍ ପାଇଁ ହେଉଥିବା ଭିତରି ଟଣାଓଟରା କମିବ? ୨. ସାଧାରଣ ଜନତା ଏଥର ମଧ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ କାମ ଏବଂ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଭରସା କରିବେ, ନା ବିରୋଧୀଙ୍କ ଜାତିଗତ ସମୀକରଣ (PDA) ଏହାର ଭାରୀ ପଡ଼ିବ?
also read
Where is the BJP’s Gandhi now? II ବିଜେପିର ଗାନ୍ଧି ଏବେ କେଉଁଠି?
https://purvapaksa.com/where-is-the-bjps-gandhi-now/


