ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ଭିତରେ ମେନକା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ବରୁଣ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ଥିତି ପ୍ରକୃତରେ କଣ? ଯେଉଁ ଦଳ ଦିନେ ଏହି ମାଆ-ପୁଅଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ କଂଗ୍ରେସକୁ ଘେରୁଥିଲା, ଆଜି ସେହି ଦଳରେ ସେମାନେ କାହିଁକି କୋଣଠେସା?

ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାରର ଅନ୍ତଃକଳହ
ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ମାଆ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଘୋଷଣା ନ କରିବାକୁ ସତର୍କ କରିଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଲା, ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନେଇ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମନରେ ଏକ ମିଶ୍ରିତ ଭାବନା ରହିଛି। ସେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପୂର୍ବରୁ ଓ ସେହି ସମୟରେ ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ କଟୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି, ମାତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ସଞ୍ଜୟ ଜଣେ ଦୟାଳୁ, ଉଦାର ଏବଂ ହସମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମେନକା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷାକୁ ନେଇ ସୋନିଆ ବେଶ୍ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ଭାବବିନିମୟ ଭିତରେ, ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ବରୁଣଙ୍କ ପିଲାଦିନର କିଛି ମଧୁର ସ୍ମୃତି ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ୧୯୮୦ରେ ସଞ୍ଜୟ ଓ ମେନକା ହସ୍ପିଟାଲରୁ ନବଜାତ ଶିଶୁ ବରୁଣଙ୍କୁ ଧରି ଫେରିବା ପରେ, ସୋନିଆ ହିଁ ବରୁଣଙ୍କ କପାଳରେ ପାରମ୍ପରିକ ଟିକା ଲଗାଇଥିଲେ। ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ସମୟ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଏହି କଜିନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଥାଆନ୍ତି। ତଥାପି, ପରିବାର ଭିତରର ଏହି ସ୍ନେହ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦୂରତା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିରାଟ ପ୍ରାଚୀର ରହିଛି।
ବିଜେପିରେ ମେନକା ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଅବସ୍ଥା
ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ବାସ୍ତବରେ ଆଜି ସେମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତି କେଉଁଠି ଅଛି? ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ଯେ, ମେନକା ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ (୨୦୧୪-୨୦୧୯) କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ବିଜେପିର କୌଣସି ବରିଷ୍ଠ ନେତା ତାଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁହଁ ଖୋଲିନାହାନ୍ତି। ସୋନିଆଙ୍କ ବହିରେ ମେନକା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖା ଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ କେହି କିଛି କହିବାକୁ ଉଚିତ ମନେ କରୁ ନାହାନ୍ତି।
୨୦୨୪ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପି ବରୁଣ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଟିକେଟ୍ ଦେଇନଥିଲା। ଗତ ମାସରେ ପ୍ରକାଶିତ ବିଜେପିର ରାଜ୍ୟସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ବିଜେପି କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କମିଟିରେ ମଧ୍ୟ ମାଆ ଓ ପୁଅ କାହାକୁ ସ୍ଥାନ ମିଳି ନାହିଁ। ଆପଣ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ଯେ, ୨୦୨୧ ମସିହାରୁ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳର ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜାଣି ହେଉଛି ଯେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଏହି ୪୬ ବର୍ଷୀୟ ଯୁବ ନେତା ବରୁଣ ଗାନ୍ଧି ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଆ ମେନକାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଉ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ।
ଇତିହାସ କହୁଛି- କିପରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ବରୁଣଙ୍କ ଯାତ୍ରା?
ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାକୁ ଓଲଟାଇଲେ ଜଣାପଡ଼ିବ ଯେ, ୨୦୦୪ରେ ବିଜେପିରେ ଯୋଗଦାନ କରିବା ପରେ ବରୁଣ ଗାନ୍ଧୀ ନାଗପୁର ସ୍ଥିତ ଆରଏସଏସ୍ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ନେହେରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ ବିଚାରଧାରାକୁ ଆଧାର କରି ସେ ଦଳରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୩ରେ ମାତ୍ର ୩୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦଳର ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ ଜାତୀୟ ମହାସଚିବ ହୋଇଥିଲେ।
ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଏବଂ ଏଲ୍.କେ. ଆଡ଼ଭାନୀଙ୍କ ସମୟରେ ମେନକା ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଦଳରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବାର ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ କାରଣ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଯାତିତ ହୋଇଥିବା ନେତାମାନେ ଏହି ମାଆ-ପୁଅଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ କଂଗ୍ରେସର ପାରମ୍ପରିକ ଭାବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। କାରଣ ଏହି ମାଆ-ପୁଅ ଗାନ୍ଧି ପରିବାର ଭିତରେ ବାରମ୍ବାର ଅବହେଳିତ ଓ ଲାଞ୍ଛିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଘର ଛାଡ଼ିଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ୨୦୧୪ ପରେ ଯେତେବେଳେ ମୋଦୀ-ଶାହା ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଗଲା। ମୋଦୀ-ଶାହା ସବୁବେଳେ ବଂଶବାଦ ରାଜନୀତି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ଅଭିଜାତ୍ୟବାଦ ବିରୋଧରେ କଠୋର ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଆସିଛନ୍ତି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ବରୁଣ ଗାନ୍ଧୀ କୃଷକ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୃଷକଙ୍କ ପକ୍ଷ ନେବା ଏବଂ ଏମଏସପି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦାବି କରିବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଅଡ଼ୁଆ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଦଳ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନ ଦେଇ ଧୀରେ ଧୀରେ ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଷମତାରୁ ଦୂରକୁ ଠେଲିଦେଲା।
ଆଜି ବରୁଣଙ୍କ ସାମନାରେ କେଉଁ ବିକଳ୍ପ ରହିଛି?

ଆଜି ବରୁଣ ଓ ମେନକା ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ବଡ଼ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାଙ୍କ ସାମନାରେ କେଉଁ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି?
1. କଂଗ୍ରେସକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ: ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ବରୁଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ କିଛି କଟୁ କଥା ଲେଖି ନାହାନ୍ତି। ମାତ୍ର ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ବୈଚାରିକ ଲଢ଼େଇ ଏବଂ ପରିବାର ଭିତରର ଦୂରତା ଯୋଗୁଁ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦେବା ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଏତେ ସହଜ ନୁହେଁ।
2. ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି (SP): ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ପୂର୍ବରୁ କହିସାରିଛନ୍ତି ଯେ ବରୁଣ ଗାନ୍ଧୀ ଜଣେ ଭଲ ନେତା ଏବଂ ସେ ଏସପିକୁ ଆସିଲେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରାଯିବ।
3. ସ୍ୱାଧୀନ ରାଜନୀତି କିମ୍ବା ଅପେକ୍ଷା: ବରୁଣ ନିଜେ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରନ୍ତି ଅଥବା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅନୁକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିପାରନ୍ତି।
ବରୁଣ ଗାନ୍ଧୀ ଜଣେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ପରିକଳ୍ପନାତ୍ମକ ରାଜନେତା, ଯିଏ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି ସେ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି। ଆଜି ସେ ନୀରବ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତର ରାଜନୈତିକ ପାଣିପାଗ କେଉଁଆଡ଼େ ମୋଡ଼ ନେଉଛି, ତା’ ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ନଜର ରହିଛି।
also read
Bhartruhari poses a dilemma for the BJD II ବିଜେଡିକୁ ଅଡୁଆ ଭର୍ତ୍ତୃହରି
https://purvapaksa.com/bhartruhari-poses-a-dilemma-for-the-bjd/


