୨୦୨୪ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନର ତାତି ଏବେ ବି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଶମିତ ହୋଇନି। ଶାସନ ଗାଦିରେ ବସିଛି ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି, ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଆସନରେ ଅଛି ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଏବଂ ବିକଳ୍ପ ସାଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି କଂଗ୍ରେସ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ଭିତରେ, ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଲଢ଼େଇ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଗୁଲ୍ ବାଜିବାକୁ ଯାଉଛି। ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଏକ ଚିଠି ଏବେ ଓଡ଼ିଶାର ତିନିଟି ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଭିତରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସଙ୍କେତ ମିଳିଛି ଯେ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୭ ମସିହାର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ— ବିଶେଷ କରି ଫେବୃଆରୀ କିମ୍ବା ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସ ଭିତରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରେ।
ଏହି ସଂକେତ ମିଳିବା ପରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ଯଦି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ ହୁଏ, ତେବେ କଣ ଶାସକ ଦଳ ବିଜେପି ନିଜର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଏହି ଗତିକୁ ବିଜୟରେ ପରିଣତ କରିପାରିବ? ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ସ୍ଥିତି କଣ ରହିବ?
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଚିଠି ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତି
ପ୍ରଥମେ ନଜର ପକାନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିଠି ଉପରେ। ଏହି ଚିଠିଟି ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ଆସନ୍ତା ଜୁଲାଇ ୨୧ ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏକ ବଡ଼ ବୈଠକ ଡାକିଛନ୍ତି। ଏହି ବୈଠକରେ ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସାମିଲ ହେବେ। ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି ପର୍ବକୁ ଦେଖିଲା ପରେ, ଯେକେହି ବି ସହଜରେ ଅନୁମାନ କରିପାରିବ ଯେ ୨୦୨୭ର ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ଯୋଦ୍ଧା ସଜବାଜ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲାଣି।
ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଶାସନ ସଜାଗ ହେଉଛି, ସେତେବେଳେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜର ଗଣିତ କଷିବା ଆରମ୍ଭ କଲେଣି। ଆଜିର ଦିନରେ ବିଜେପି ଶାସନରେ ଅଛି। ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଶାସକ ଦଳ ଭାବରେ ବିଜେପି ପାଖରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବାର ସୁଯୋଗ ରହିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡ଼ିଶା ଶାସନ କରିଥିବା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଆଜି ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦଳ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଭିତରେ ଭିତରେ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କଲେଣି। ଅର୍ଥାତ୍, ଏହି ଲଢ଼େଇ ମୁଖ୍ୟତଃ ବିଜେପି ଏବଂ ବିଜେଡି ଭିତରେ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
କିନ୍ତୁ କଂଗ୍ରେସ କଥା ଯଦି ବିଚାର କରିବା, ସେମାନେ ଏକ ବିକଳ୍ପ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ସତ, କିନ୍ତୁ ହାତରେ ଥିବା ଏହି ୭ ରୁ ୮ ମାସ ଭିତରେ ସେମାନେ କେତେଦୂର ସଫଳ ହେବେ, ତାହା ବଡ଼ ସନ୍ଦେହଘେରରେ।
୨୦୧୭ ବନାମ ୨୦୨୨: ପଞ୍ଚାୟତ ରାଜନୀତିର ପରିସଂଖ୍ୟାନ
କୌଣସି ବି ଭବିଷ୍ୟତର ନିର୍ବାଚନକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ, ଆମକୁ ଅତୀତର ଫଳାଫଳକୁ ଅତି ନିକଟରୁ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆସନ୍ତୁ ନଜର ପକାଇବା ୨୦୧୭ ଏବଂ ୨୦୨୨ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନର ସେହି ରୋମାଞ୍ଚକର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଉପରେ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଗତିପଥ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା।
୨୦୨୨ ମସିହାର ଫଳାଫଳ ଯଦି ଆମେ ଦେଖିବା, ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଏକ ବିରାଟ ବିଜୟ ହାସଲ କରିଥିଲା। ସେତେବେଳେ ବିଜେଡି ମୋଟ୍ ୭୬୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଆସନ ଦଖଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଭୋଟ୍ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା ପ୍ରାୟ ୫୨.୭%। ସେହି ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପି ବହୁତ ପଛକୁ ଖସି ଆସିଥିଲା, ମାତ୍ର ୪୨ଟି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଆସନ ସହ ଭୋଟ୍ ପ୍ରତିଶତ ୩୦.୧% ରେ ସୀମିତ ରହିଥିଲା। କଂଗ୍ରେସକୁ ମିଳିଥିଲା ୩୭ଟି ଆସନ ଏବଂ ୧୩.୬% ଭୋଟ୍।
କିନ୍ତୁ ଠିକ୍ ଏହାର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପୂର୍ବକୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୧୭ ମସିହାକୁ। ୨୦୧୭ରେ ଚିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ବିଜେଡି ପାଇଥିଲା ୪୭୬ଟି ଆସନ, କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚମକ ଦେଖାଇଥିଲା ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି। ବିଜେପି କେହି ନଭାବିବା ଭଳି ଉଦ୍ଦୀପନା ସହ ୨୯୭ଟି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଆସନ ଜିତି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ହଲଚଲ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ପାଖରେ ୬୦ଟି ଆସନ ଥିଲା।
ତେବେ ୨୦୧୭ର ସେହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରେ ମଧ୍ୟ ବିଜେପି ୨୦୨୨ରେ କାହିଁକି ମାତ୍ର ୪२ଟି ଆସନକୁ ଖସିଆସିଲା? ଏବଂ ଆଜି ଯେତେବେଳେ ବିଜେପି ଶାସନ ଗାଦିରେ ଅଛି, ସେତେବେଳେ କଣ ସେମାନେ ୨୦୧୭ର ସେହି ଚମକକୁ ଫେରାଇ ଆଣିପାରିବେ? ଏହାହିଁ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
୨୦୧୭ରେ ବିଜେପିର ସେହି ସଫଳତା ପଛର ପ୍ରକୃତ କାରଣ କଣ ଥିଲା?
ଆସନ୍ତୁ ଟିକେ ଗଭୀରକୁ ଯାଇ ବୁଝିବା ଯେ ୨୦୧୭ରେ ବିଜେପି ଏତେ ବଡ଼ ସଫଳତା ପାଇଲା କେମିତି? ୨୦୧୪ରେ ଯେତେବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସରକାର ଗଠନ ହେଲା, ତାର ଠିକ୍ ପରେ ପରେ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୧୪ ରୁ ୨୦୧୭— ଏହି ୩ ବର୍ଷ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ଓଡ଼ିଶାର ତୃଣମୂଳ ସ୍ତର ବା ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଲେଭଲ୍ ସଂଗଠନ ଉପରେ ପୂରା ଫୋକସ୍ କରିଥିଲା। ବୁଥ୍ ସ୍ତରରେ ଦଳକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଦିନରାତି କାମ ଚାଲିଥିଲା।
ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଆକାଶଛୁଆଁ ଥିଲା, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଭୋଟରଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଗରିବ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା ଯେମିତି କି— ‘ଜନଧନ ଆକାଉଣ୍ଟ’, ‘ପିଏମ୍ ଆବାସ ଯୋଜନା’ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ସାଜିଥିବା ‘ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା ଯୋଜନା’ (Ujjwala Scheme), ଗାଁ ଗାଁରେ ମହିଳା ଏବଂ ଗରିବ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ତତ୍କାଳୀନ ବିଜେଡି ସରକାର ବିରୋଧରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଣ୍ଟି-ଇନକମ୍ବେନ୍ସି ବା ଅସନ୍ତୋଷର ମାହୋଲ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ସଫଳତା ପଛରେ ଯେଉଁ ଚେହେରା ଏବଂ ଯେଉଁ ନେତୃତ୍ୱ ଥିଲା, ସେ ହେଉଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ (Dharmendra Pradhan)। ୨୦୧୪ ରୁ ୨୦୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଏବଂ ରଣନୀତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପି କାମ କରୁଥିଲା। ଗାଁ ଗାଁରେ ବୁଥ୍ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ସଂଗଠନକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେୟ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଯାଏ। ଏହି ସଫଳତା ଏତେ ବଡ଼ ଥିଲା ଯେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା। ଏପରିକି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ନିଜେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶା ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପିର ଏହି ସଫଳତାର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଦେଇଥିଲେ।
୨୦୨୭ର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ: କଣ ହେବ ବିଜେପି ଏବଂ ବିଜେଡିର ଗଣିତ?
ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଛି। ୨୦୧୭ରେ ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ଆସନରେ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଜି ବିଜେପି ଓଡ଼ିଶାରେ ନିଜ ସରକାର ଗଠନ କରି ସାରିଛି। ଶାସକ ଦଳ ଭାବରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଲୋକଙ୍କ ଆଶା ଏବଂ ଭରସା ବିଜେପି ଉପରେ ବହୁତ ଅଧିକ ରହିଛି। ତେଣୁ ବିଜେପି ଏହି ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନରେ ସର୍ବାଧିକ ଆସନ ଜିତି ନିଜର ସାଙ୍ଗଠନିକ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ସର୍ବଶକ୍ତି ଲଗାଇବ।
କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— ବିଜେପି ସେଭଳି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିଛି କି? ଆଜକୁ ପ୍ରାୟ ୭ ରୁ ୮ ମାସ ପରେ ଯଦି ନିର୍ବାଚନ ହୁଏ, ତେବେ କେଉଁ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କାମ କରିବ? ୨୦୨୨ର ଫଳାଫଳ, ଯେଉଁଠି ବିଜେଡି ୫୨% ରୁ ଅଧିକ ଭୋଟ୍ ପାଇ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା, ତାହା ବିଜେପିକୁ ଡରାଇବ ନା ୨୦୧୭ର ସେହି ରଣନୀତି ବିଜେପିକୁ ପୁଣି ଥରେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ?
ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସ୍ଥାନୀୟ ମୁଦ୍ଦା ଏବଂ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ କନେକ୍ସନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ବିଜେପି ଏବେ ସରକାରରେ ଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଟି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଗାଁ ଲୋକମାନେ ଅତି ନିକଟରୁ ପରଖୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ ବିଜେଡି ନିଜର ହରାଇଥିବା ଗଡ଼କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଭୋଟରଙ୍କୁ ପୁଣି ଥରେ ଆପଣାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ତେଣୁ ୨୦୨୭ର ଏହି ଲଢ଼େଇ କୌଣସି ସାଧାରଣ ଲଢ଼େଇ ହେବ ନାହିଁ, ଏହା ହେବ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ମହାଲଢ଼େଇ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/doctor-declares-living-person-dead-family-alleges-hospital/
