ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପାୟନ ଯାତ୍ରା ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ଧକ୍କା ଲାଗିଛି। ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବାକୁ ଥିବା ଜେଏସ୍ଡବ୍ଲୁ (JSW) ଗ୍ରୁପ୍ର ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ ୪୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ମେଗା ଇଭି ଓ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି। ଲିଥିୟମ୍ ଆଇରନ୍ ଫସଫେଟ୍ ବା ଏଲ୍ଏଫ୍ପି (LFP – Lithium Iron Phosphate) ବ୍ୟାଟେରୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହାସଲ କରିବା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବୈଷୟିକ ସହଯୋଗୀ ପାଇବାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଜଟିଳତା ଯୋଗୁଁ କମ୍ପାନୀ ଏହି ବିଶାଳ ନିବେଶ ଯୋଜନାକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଅଟକାଇ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି।
କ’ଣ ଥିଲା ଜେଏସ୍ଡବ୍ଲୁର ୪୦ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରକଳ୍ପ?
ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଜେଏସ୍ଡବ୍ଲୁ ଗ୍ରୁପ୍ ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲା ନରାଜ ଏବଂ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ପାରାଦ୍ୱୀପଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯାନ ଏବଂ ୫୦ ଗିଗାୱାଟ୍ ଆୱାର କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଇଭି ବ୍ୟାଟେରୀ ଗିଗାଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲା।
- ନିବେଶ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ୟ : ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଜରିଆରେ ପ୍ରାୟ ୧୧,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରୋକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା।
- ଇଭି ହବ୍ ସ୍ୱପ୍ନ : ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ଓଡ଼ିଶା ପୂର୍ବ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସବୁଜ ଗତିଶୀଳତା ତଥା ଇଭି ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥାନ୍ତା।
କାହିଁକି ସ୍ଥଗିତ ହେଲା? ଏଲ୍ଏଫ୍ପି (LFP) ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସମସ୍ୟା
ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ ଏବଂ ଇଭି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ୟାଟେରୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅଟକିବା ପଛରେ ମୁଖ୍ୟ ବୈଷୟିକ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି:
1. ଚୀନ୍ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା :
ବିଶ୍ୱରେ ଏଲ୍ଏଫ୍ପି (LFP) ବ୍ୟାଟେରୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, କଞ୍ଚାମାଲ ପରିଶୋଧନ ଏବଂ ପେଟେଣ୍ଟ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ୍ର ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଏକଚାଟିଆ ଆଧିପତ୍ୟ ରହିଛି। ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ତିକ୍ତତା ଯୋଗୁଁ ଚୀନ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହସ୍ତାନ୍ତର ସହଜ ହୋଇପାରୁନାହିଁ।
2. ବୈଷୟିକ ସହଭାଗୀତାର ଅଭାବ :
ଜେଏସ୍ଡବ୍ଲୁ ଗ୍ରୁପ୍ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥା ସହ ଏଲ୍ଏଫ୍ପି ବ୍ୟାଟେରୀ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚଳାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚକାଟ୍ ଏବଂ ସଠିକ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିନାହିଁ।
3. ଆର୍ଥିକ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ଅନିଶ୍ଚିତତା :
ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ୱଦେଶୀ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବିନା ଏତେ ବଡ଼ ପରିମାଣର ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ କରିବା ବ୍ୟବସାୟିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ ବୋଲି କମ୍ପାନୀ ଆକଳନ କରିଛି।
ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ
ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାରେ ବିଳମ୍ବ ବା ସ୍ଥଗିତାବସ୍ଥା ରାଜ୍ୟର ଶିଳ୍ପାୟନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି:
- ନିଯୁକ୍ତି ଆଶାୟୀଙ୍କୁ ଝଟ୍କା : ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ସ୍ଥାନୀୟ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ଆଇଟିଆଇ ତଥା ବୈଷୟିକ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟାପକ ନିଯୁକ୍ତିର ଆଶା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ତାହା କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଧିମେଇ ଯାଇଛି।
- ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ଶିଳ୍ପ : ଇଭି ବ୍ୟାଟେରୀ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଆଧାର କରି ନରାଜ ଓ ପାରାଦ୍ୱୀପ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେଉଁ ଛୋଟ ଛୋଟ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ (MSME) ଗଢ଼ି ଉଠିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବେ।
କ’ଣ ହେବ କମ୍ପାନୀ ଓ ସରକାରଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ?
କମ୍ପାନୀ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ଯେ ପ୍ରକଳ୍ପଟିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତିଲ୍ କରାଯାଇନାହିଁ, ବରଂ ବୈଷୟିକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ଅଟକାଇ ରଖାଯାଇଛି।
1. ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସନ୍ଧାନ :
ଜେଏସ୍ଡବ୍ଲୁ ଗ୍ରୁପ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏନ୍ଏମ୍ସି (Nickel Manganese Cobalt) କିମ୍ବା ସୋଡିୟମ୍-ଆୟନ୍ ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟାଟେରୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛି।
2. ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସହଯୋଗ :
ରାଜ୍ୟ ଶିଳ୍ପ ବିଭାଗ କମ୍ପାନୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଯୋଗରେ ରହିଛି ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ଜମି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସହଯୋଗ କରୁଛି।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସୁଲଭ ଇଭି ବ୍ୟାଟେରୀ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଉପଲବ୍ଧ ହେବା କିମ୍ବା କୌଣସି ଅଗ୍ରଣୀ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ ସହ ସହଭାଗୀତା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବା ପରେ ଯାଇ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ମେଗା ବ୍ୟାଟେରୀ ପ୍ଲାଣ୍ଟ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି।
