ଦେଶର ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ହେଉଥିବା ଅତ୍ୟଧିକ ବିଳମ୍ବ କିଭଳି ଜଣେ ମୁମୂର୍ଷୁ ରୋଗୀର ଜୀବନ ଦୀପକୁ ସଦାସର୍ବଦା ପାଇଁ ଲିଭାଇ ଦେଇପାରେ, ତାର ଏକ ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ତଥା ହୃଦୟ ବିଦାରକ ଉଦାହରଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟରେ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅପେକ୍ଷା କରିଥିବା ଜଣେ ସ୍ତନ କର୍କଟ ପୀଡ଼ିତା ମହିଳା ଶେଷରେ କୋର୍ଟରୁ ଶୁଣାଣି ତାରିଖ ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି। ନିଜର ଚିକିତ୍ସା ଅଧିକାର ଓ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଜୀବନର ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଗ୍ରାମ କରିଥିବା ଏହି ମହିଳାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ଭାରତୀୟ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ ଲମ୍ବି ଚାଲିଥିବା ତାରିଖ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ମାନବିକତାର ଶୂନ୍ୟତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପଦାରେ ପକାଇ ଦେଇଛି। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ସାରା ଦେଶର ମାନବାଧିକାର କର୍ମୀ, ଆଇନଜୀବୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ଆକ୍ରୋଶ ଓ ଅସନ୍ତୋଷ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବାର ଜରୁରୀ ଆବେଦନ ଓ କୋର୍ଟଙ୍କ ଉଦାହରଣ
ମାମଲାର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ମୃତ ପୀଡ଼ିତା ମହିଳା ଜଣକ ସ୍ତନ କର୍କଟ ରୋଗର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଗତି କରୁଥିଲେ। ସେ ନିଜର ଜୀବନ ରକ୍ଷାକାରୀ ଚିକିତ୍ସା, ଜରୁରୀକାଳୀନ ମେଡିକାଲ ସହାୟତା କିମ୍ବା ପରିବାର ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ପାଇଁ କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ। ମହିଳାଙ୍କ ଆଇନଜୀବୀ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଅବଗତ କରାଇଥିଲେ ଯେ, ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ଦିନକୁ ଦିନ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଗିଡ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି ଏବଂ ସେ ଅଧିକ ଦିନ ବଞ୍ଚିବା ଅସମ୍ଭବ। ତେଣୁ ଏହି ମାମଲାର ତୁରନ୍ତ ଶୁଣାଣି କରାଯିବା ଜରୁରୀ।
ମାତ୍ର ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ବିଷୟ, ଅଦାଲତଙ୍କ ଆମଲାତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ମାମଲାର ବୋଝ ଯୋଗୁଁ ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଆବେଦନକୁ କୋର୍ଟ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇନଥିଲେ। ମହିଳା ଜଣକ ହସ୍ପିଟାଲ ଶଯ୍ୟାରେ ଥାଇ ପ୍ରତିଦିନ କୋର୍ଟଙ୍କ ଏକ ଆଦେଶକୁ ଚାହିଁ ରହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କୋର୍ଟଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୁଣାଣି ତାରିଖ ମିଳିପାରିନଥିଲା। ଶେଷରେ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସେହି କାଗଜପତ୍ରର ଗଦା ଭିତରେ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ଆବେଦନଟି ଚାପି ହୋଇ ରହିଗଲା ଏବଂ ସେ ଜୀବନ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି ଆଖି ବୁଜିଲେ।
“ନ୍ୟାୟରେ ବିଳମ୍ବ ଅର୍ଥ ନ୍ୟାୟକୁ ହତ୍ୟା କରିବା”
ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ କାନୁନି ମହଲରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଆଇନଜୀବୀ ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଦେଶର ନ୍ୟାୟାଳୟ ଜଣେ ମୁମୂର୍ଷୁ କର୍କଟ ରୋଗୀର ଆକୁଳ ନିବେଦନକୁ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ସମୟ ବାହାର କରିପାରୁନାହାନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ନ୍ୟାୟର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା କେଉଁଠି ରହିଲା? ସାଧାରଣ ସମୟରେ କୁହାଯାଏ “Justice delayed is justice denied” (ନ୍ୟାୟରେ ବିଳମ୍ବ ଅର୍ଥ ନ୍ୟାୟକୁ ମନା କରିବା), ମାତ୍ର ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନ୍ୟାୟରେ ବିଳମ୍ବ ଜଣେ ନିରୀହ ମହିଳାଙ୍କ ଜୀବନ ହାନିର କାରଣ ସାଜିଛି।
ଦେଶର ହାଇକୋର୍ଟ ଏବଂ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମାମଲା ବିଚାରଧୀନ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କୋର୍ଟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡକୁ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ମାତ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କୋର୍ଟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ଫାଷ୍ଟ-ଟ୍ରାକ୍ ଫିଲ୍ଟର’ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରି ନାହିଁ।
ନ୍ୟାୟିକ ସଂସ୍କାର ଓ ସାମାଜିକ ଚେତାବନୀ
ଏହି ଦୁଃଖଦ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କେରଳ ଆଇନଜୀବୀ ସଂଘ ଏବଂ ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ କୋର୍ଟଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ:
୧. ମେଡିକାଲ ଜରୁରୀ ମାମଲାର ପୃଥକୀକରଣ : ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ କାରଣରୁ ମରଣମୁଖରେ ଥିବା ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ମାମଲାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ତାହାକୁ ୨୪ ରୁ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଶୁଣାଣି କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
୨. ଡିଜିଟାଲ ଟ୍ରାକିଂ ସିଷ୍ଟମ : ଗମ୍ଭୀର ରୋଗୀଙ୍କ ଆବେଦନ ଉପରେ ଏକ ‘ରେଡ୍ ଫ୍ଲାଗ୍’ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବା ଉଚିତ, ଯାହା ବିଚାରପତିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବ।
ଏହି ସ୍ତନ କର୍କଟ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ମହାପ୍ରୟାଣ କେବଳ ଏକ ପରିବାରର କ୍ଷତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆମ ସମଗ୍ର ସାମାଜିକ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ କଳଙ୍କ। ଜଣେ ନିଷ୍ପାପ ନାଗରିକ ନ୍ୟାୟର ଅପେକ୍ଷାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଆଦୌ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ଏହି ଘଟଣାରୁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି ଯଦି ତୁରନ୍ତ କୋର୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ‘ମାନବିକ ସ୍ପର୍ଶ’ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ସଂସ୍କାର ନଆଣନ୍ତି, ତେବେ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଉପରୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଆସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁଟିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
