ଭାରତର ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ନେଇ ଆଜି ଏପରି ଏକ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯିବେ। ଆପଣ ଭାବିପାରୁଛନ୍ତି କି—ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଏ ଦୁନିଆରେ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ ବି ଭୋଟ୍ ପଡ଼ୁଥିଲା? କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ଦୁଇଟି, ତିନିଟି ଜାଗାରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇ ରହିଥିଲା?
ହଁ ଆଜ୍ଞା, ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ (Election Commission of India) ଦେଶର ଭୋଟର ତାଲିକାରେ କରିଛନ୍ତି ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ‘ମହାସଫେଇ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ। ଏହି ଅଭିଯାନର ନାମ ହେଉଛି Special Intensive Revision ବା SIR।
ଏହି SIR ଅଭିଯାନର ତିନିଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପରେ ଯେଉଁ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ତାହା ଚକିତ କଲା ଭଳି। ଦେଶର ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୧୦ ରୁ ୧୧ କୋଟି ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି। ଆଉ ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର କଥା ହେଉଛି, ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୪ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ମୃତ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନାମ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ରହିଆସିଥିଲା।
- କାହିଁକି ଏବଂ କିପରି ଏତେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ କଟାଗଲା?
- ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଏହାର କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି?
- ଏହି ବାଦ୍ ପଡ଼ିବା ପଛର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ କ’ଣ?
- ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା—ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ନାମ ଏହି ତାଲିକାରୁ କଟିଯାଇଥାଏ, ତେବେ ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ଆପଣ ଏହାକୁ କିପରି ଠିକ୍ କରିବେ?
ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରିପୋର୍ଟ।
ପ୍ରଥମେ ଆସନ୍ତୁ ବୁଝିବା ଏହି ‘Special Intensive Revision’ ବା SIR କ’ଣ?
ସାଧାରଣତଃ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସଂଶୋଧନ (Summary Revision) କରିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅନେକ ତ୍ରୁଟି ରହିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଆୟୋଗ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଲେଭେଲ୍ରେ ଯାଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ‘ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗହନ ପୁନରୀକ୍ଷଣ’ (Special Intensive Revision) ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
ବୁଥ୍ ଲେଭେଲ୍ ଅଫିସର (BLO) ମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରକୁ ଯାଇ ଯାଞ୍ଚ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେହି ଠିକଣାରେ ପ୍ରକୃତରେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ରହୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ।
ଏହି SIR ପ୍ରକ୍ରିୟା ତିନିଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କରାଯାଇଛି:
ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ଏଥିରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୫ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ନକଲି, ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କିମ୍ବା ମୃତ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ସଦ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ତାଲିକା ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହିଁ ୬ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ କଟାଯାଇଛି।
ଯେତେବେଳେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ ପାଇବ, ସେତେବେଳକୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ମୋଟାମୋଟି ୧୦ ରୁ ୧୧ କୋଟି ଟପିଯିବ ବୋଲି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ତଥ୍ୟରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ଭାରତ ଭଳି ବିଶାଳ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶରେ ୧୧ କୋଟି ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବା କୌଣସି ଛୋଟ ଘଟଣା ନୁହେଁ। ଏହା ଏକାଧିକ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶର ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ।
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ଦେଖିବା କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପଡ଼ିଛି।
ଡାଟା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ରାଜ୍ୟ ତଥା କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ—ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଧରଣର ସଫେଇ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।
୧. ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସ୍ଥିତି:
ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ରହିଛି।
- SIR ଅଭିଯାନ ପୂର୍ବରୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଭୋଟର ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ପ୍ରାୟ ୯.୭୮ କୋଟି।
- ସଦ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ତାଲିକାରେ ସେଥିରୁ ୨.୦୭ କୋଟି ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ କାଟି ଦିଆଯାଇଛି।
- ଅର୍ଥାତ୍ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପ୍ରାୟ ୨୧.୧୬% ଭୋଟର କମିଯାଇଛନ୍ତି।
- ଏହି ୨ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ନାମ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧.୫୪ କୋଟି ଲୋକ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିଲେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟତ୍ର ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ସେହିପରି ପ୍ରାୟ ୩୪ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ମୃତ ଥିବା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି।
୨. ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀର ଚିତ୍ର:
ପ୍ରତିଶତ ହିସାବରେ ଦିଲ୍ଲୀ ସମସ୍ତ ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଛି।
- ଦିଲ୍ଲୀରେ SIR ପୂର୍ବରୁ ଥିଲେ ୧.୪୫ କୋଟି ଭୋଟର।
- ଏବେ ପ୍ରକାଶିତ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ତାଲିକାରେ ଭୋଟର ସଂଖ୍ୟା କମି ହୋଇଯାଇଛି ମାତ୍ର ୯୭.୫୩ ଲକ୍ଷ।
- ଅର୍ଥାତ୍ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ୪୭.୫୬ ଲକ୍ଷ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହାକି ମୋଟ ଭୋଟରଙ୍କ ପ୍ରାୟ ୩୨.୭%-ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ଭୋଟର ଗାଏବ!
୩. ଦିଲ୍ଲୀର ବିବରଣୀ ଦେଖିଲେ:
- ୪୩.୩୨ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଘର ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଉକ୍ତ ଠିକଣାରେ ମିଳିନଥିଲେ।
- ୨.୮୨ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ମୃତ ଥିଲେ।
- ୧.୪୧ ଲକ୍ଷ ନାମ ଡୁପ୍ଲିକେଟ୍ (Duplicate Entry) ଥିଲା, ଅର୍ଥାତ୍ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ଏକାଧିକ ବୁଥ୍ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା।
ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି—ଦିଲ୍ଲୀ ଏକ ମହାନଗର ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଭାସମାନ ଜନସଂଖ୍ୟା (Floating Population) ରହୁଛନ୍ତି। ଲୋକମାନେ ଚାକିରି କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି, ଭଡ଼ା ଘର ବଦଳାନ୍ତି କିମ୍ବା ନିଜ ଗାଁକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପୁରୁଣା ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ କାଟିବାକୁ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୫୮, ୩୬, ୩୪୧ ଜଣ ମତଦାତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୪୦ଲକ୍ଷକୁ ଖସିଆସିଛି। ଏଥିରୁ ୮୯ଲକ୍ଷ ୩୨ ହଜାର ମୃତ। ୧୦ଲକ୍ଷ ୭ହଜାର ଭୋଟର ଠିକଣା ମିଳୁ ନାହିଁ। ୧ଲକ୍ଷ ୫୮ହଜାର ଭୋଟର ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ନାମ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଏଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଏତେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭୋଟର ବାଦ୍ ପଡ଼ିବା ଦେଶର ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ, ଯଦି ଗୋଟିଏ ତାଲିକାରେ ୩୪ ଲକ୍ଷ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ରହିବ ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ନକଲି ବା ଅନୁପସ୍ଥିତ ନାମ ରହିବ, ତେବେ ଏହାର କି କି କ୍ଷତି ହୁଏ?
- ନିର୍ବାଚନରେ ଅନିୟମିତତା ବା ଫେକ୍ ଭୋଟିଂର ଆଶଙ୍କା: ମୃତ ବା ଅନୁପସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କ ନାମରେ ବୋଗସ୍ ଭୋଟିଂ ହେବାର ଏକ ବଡ଼ ଆଶଙ୍କା ସର୍ବଦା ରହିଥାଏ।
- ଭୋଟ୍ ହାର (Voting Percentage) ଉପରେ ପ୍ରଭାବ: ଯେତେବେଳେ କାଗଜପତ୍ରରେ ଭୋଟର ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ନିର୍ବାଚନ ଦିନ ପ୍ରକୃତ ଭୋଟିଂ ପ୍ରତିଶତ ବହୁତ କମ୍ ଦେଖାଯାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଦିଲ୍ଲୀରେ ଯଦି ୩୨% ନକଲି ବା ଅନୁପସ୍ଥିତ ଭୋଟର ଥିଲେ, ତେବେ ଭୋଟ୍ ପ୍ରତିଶତ କେବେବି ସଠିକ୍ ଆସିପାରିବ ନାହିଁ।
- ସମ୍ବଳର ଅପଚୟ: ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଅତିରିକ୍ତ ପୋଲିଂ ବୁଥ୍, ଇଭିଏମ୍ (EVM) ମେସିନ୍ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀ ନିୟୋଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ଯାହା ସରକାରୀ ରାଜକୋଷ ଉପରେ ବୋଝ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ତେଣୁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ତ୍ରୁଟିମୁକ୍ତ ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ ଦିଗରେ ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ।
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହି ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ନାଗାଲାଣ୍ଡ ନିଜର ଡ୍ରାଫ୍ଟ ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ କରିବା ବାକି ରହିଛି।
ଏବେ ଆସିବା ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ କଥା ଉପରକୁ। ଯଦି ଆପଣ ଜଣେ ସଚେତନ ନାଗରିକ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ ଯେ ଏହି ସଫେଇ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭୁଲ୍ବଶତଃ ଆପଣଙ୍କ ନାମ କଟିଯାଇନି ତ?
ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ଏବଂ ନିୟମାବଳୀ ଜାରି କରିଛନ୍ତି:
- ଡ୍ରାଫ୍ଟ ତାଲିକା ଯାଞ୍ଚ: ଆପଣ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ୱେବସାଇଟ୍ voters.eci.gov.in କିମ୍ବା Voter Helpline App ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଏପିକ୍ ନମ୍ବର (EPIC No.) କିମ୍ବା ନାମ ଦେଇ ଷ୍ଟାଟସ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ।
- ଆପତ୍ତି ଏବଂ ଦାବି ଦାଖଲର ଶେଷ ତାରିଖ: ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ନାମ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଛି କିମ୍ବା କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ଅଛି, ତେବେ ଆପଣ ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଫର୍ମ-୬ (Form 6) ଭରି ପୁଣି ଥରେ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ।
- ଦାବି ସମାଧାନର ସମୟସୀମା: ଆପଣ ଦେଇଥିବା ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକର ଯାଞ୍ଚ ଓ ନିସ୍ତାରଣ ୨୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା କରାଯିବ।
- ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରକାଶନ: ସମସ୍ତ ସଂଶୋଧନ ପରେ ଆସନ୍ତା ୦୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ ରେ ଫାଇନାଲ୍ ଭୋଟର ଲିଷ୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ।
ମନେରଖନ୍ତୁ, ଭୋଟ୍ ଦେବା କେବଳ ଆମର ଅଧିକାର ନୁହେଁ, ଏହା ଆମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ତେଣୁ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ଅସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଆଜି ହିଁ ନିଜର ଏବଂ ନିଜ ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କ ନାମ ଯାଞ୍ଚ କରିନିଅନ୍ତୁ।
ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭୋଟର ତାଲିକାର ଆବଶ୍ୟକତା ସର୍ବାଗ୍ରେ। ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ଏହି ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ନିର୍ଭୁଲ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
Also read : https://purvapaksa.com/when-will-sonia-answer-the-questions-in-a-book/
ଗୋଟିଏ ବହି-ହଜାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କେବେ ଉତ୍ତର ଦେବେ ସୋନିଆ? || When will Sonia answer the questions in a book?
