ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଏବଂ ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜଳପଥ ‘ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ’ ରେ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗମ୍ଭୀର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଏହି ଚରମ ତିକ୍ତତା ଓ ସାମରିକ ଗତିବିଧିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନରେ ଥିବା ‘ଡିରେକ୍ଟୋରେଟ୍ ଜେନେରାଲ ଅଫ୍ ମାରିଟାଇମ୍ ଆଫେୟାର୍ସ’ ପକ୍ଷରୁ ସେହି ସୀମା ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ନାବିକ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜଳଯାନଗୁଡ଼ିକର ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ହାଇ-ଆଲର୍ଟ ଓ ସତର୍କତାମୂଳକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳଭାଗରେ ଶତ୍ରୁ ରାଷ୍ଟ୍ର କିମ୍ବା ସାମୁଦ୍ରିକ ଗରିଲା ବାହିନୀ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ଯେପରି କୌଣସି ବିପଦର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ନପଡ଼େ, ସେଥିପାଇଁ ଏହି କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
କାହିଁକି ଏତେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଭାରତର ଚିନ୍ତା
ଓମାନ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ସାରା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ପ୍ରାୟ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ପରିବହନ କରାଯାଇଥାଏ। ନିକଟରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଇରାନ ସେନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମରିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ପକ୍ଷରୁ ସେହି ବାଟ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କାର୍ଗୋ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଜବତ କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ବହୁ ଗୁଣରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜଳଯାନରେ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଯାଇଛି। କାରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଜାହାଜ ଜବତ ହେବା ସମୟରେ ସେଥିରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ କ୍ରޫ ସଦସ୍ୟମାନେ ବନ୍ଦୀ ହେବାର ନଜିର ରହିଛି।
ଡିଜିଏମ୍ଏ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମାର ପ୍ରମୁଖ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମାବଳୀ
ଭାରତୀୟ ମାରିଟାଇମ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ନୂତନ ଗାଇଡ୍ଲାଇନ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ କଠୋର ନିୟମ ପାଳନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି:
୧. ରିଅଲ-ଟାଇମ୍ ଟ୍ରାକିଂ ଓ ରିପୋର୍ଟିଂ : ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ପତାକାଧାରୀ କିମ୍ବା ଭାରତୀୟ ନାବିକ ଥିବା ଜଳଯାନଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯାତ୍ରା ବିବରଣୀ ସ୍ଥାନୀୟ ‘ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର’ କୁ ପ୍ରଦାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
୨. ଜାହାଜର ପରିଚୟ ଗୋପନ ରଖିବା : ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଜଳଭାଗ ଦେଇ ଗତି କରିବା ସମୟରେ ଜାହାଜର ଅଟୋମେଟେଡ୍ ଆଇଡେଣ୍ଟିଫିକେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ କୁ କେବଳ ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ପରିଚାଳନା କରିବା ଏବଂ ରାତି ସମୟରେ ଜାହାଜର ଅନାବଶ୍ୟକ ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ଡ୍ରୋନ୍ ବା ମିସାଇଲ୍ ରାଡାର୍ରୁ ବଞ୍ଚି ହେବ।
୩. ନୌସେନା ସହ ନିରନ୍ତର ସମ୍ପର୍କ : ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୂର୍ବରୁ ମୁତୟନ ଥିବା ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକ ସହ ଜାହାଜର କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ନିରନ୍ତର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଯୋଗାଯୋଗରେ ରହିବେ। କୌଣସି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଗତିବିଧି କିମ୍ବା ସନ୍ଦେହଜନକ ବୋଟ୍ ନଜରକୁ ଆସିଲେ ତୁରନ୍ତ SOS ଜରୁରୀକାଳୀନ ସଙ୍କେତ ପ୍ରେରଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।
ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଅପରେସନ ସଂକଳ୍ପ
ଡିଜିଏମ୍ଏ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛି। ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର ଓ ଓମାନ ସାଗରରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପକ୍ଷରୁ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ‘ଅପରେସନ ସଂକଳ୍ପ’ କୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରାଯାଇଛି।
ଭାରତୀୟ ଯୁଦ୍ଧପୋତ ଏବଂ ମାରିଟାଇମ୍ ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ ନିୟମିତ ଭାବେ ସେହି ଆକାଶମାର୍ଗ ଓ ଜଳପଥରେ ପାଟ୍ରୋଲିଂ କରୁଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଦ୍ରୁତ ଓ ସମୟୋଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ମଞ୍ଚରେ ଭାରତର ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ସହ ଦେଶର ବୀର ନାବିକମାନଙ୍କ ମନରେ ସୁରକ୍ଷାର ଏକ ବଡ଼ ଭରସା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛି।
