ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମହଲରେ ଆଜିକାଲି ଏକ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚା ଲାଗି ରହିଛି। ଦଳ ଭିତରେ ଏବଂ ବାହାରେ ଲୋକେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛନ୍ତି—ବିଜେପିରେ କଣ ବାହାର ନେତାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହୋଇଗଲାଣି? କେହି କହୁଛନ୍ତି ୫୦ ପ୍ରତିଶତ, କେହି ୬୦ ତ ଆଉ କେହି ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ବାହାର ନେତା ଏବେ ଦଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଆଲୋଚନା ପଛର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏହା ଦର୍ଶାଇବା ଯେ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ ବା RSS ରୁ ଆସିଥିବା ମୂଳ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱ କଣ ଦଳରେ କମିବାରେ ଲାଗିଛି?
୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ୧୨ ବର୍ଷ ଭିତରେ ବିଜେପିର ଯେଉଁ ଭୌଗୋଳିକ ଓ ସାମାଜିକ ବିସ୍ତାର ହୋଇଛି, ତାହା ୧୯୫୧ ରୁ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇନଥିଲା। ବିଜେପି ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ‘କର୍ପୋରେଟ୍ କଲ୍ଚର୍’ ବା କର୍ପୋରେଟ୍ ସଂସ୍କୃତି ଆଧାରରେ କାମ କରୁଛି, ଯେଉଁଥିରେ ତିନିଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଥାଏ—ଏକ୍ୟୁଜିସନ୍ (Acquisition), ମର୍ଜର୍ (Merger) ଏବଂ ଟେକଓଭର (Takeover)। ବିଜେପି ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାର କରିସାରିଛି। ଆଜି ‘ପୂର୍ବପକ୍ଷ’ରେ ଆମେ ଏହି ରଜନୈତିକ ସମୀକରଣର ଅକୁହା ତଥ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବୁ ଏବଂ ଜାଣିବା କଣ ସତରେ ବିଜେପିର ‘ବାହାରୀକରଣ’ ହେଉଛି, ନା ଏହା ଦଳର ଏକ ନିଆରା ରଣନୀତି।
ଅର୍ଗାନିକ୍ ବନାମ ଇନ୍ଅର୍ଗାନିକ୍ ବିସ୍ତାର—କଣ ଏହି କର୍ପୋରେଟ୍ ନୀତି?
ରାଜନୀତିରେ କିମ୍ବା କର୍ପୋରେଟ୍ ଜଗତରେ ଯେକୌଣସି ସଂଗଠନକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ରାସ୍ତା ଥାଏ। ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ‘ଅର୍ଗାନିକ୍’ (Organic) ରାସ୍ତା, ଯେଉଁଠି ଆପଣ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ, ସଂଗଠନ ଗଢ଼ିବେ ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ। ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି ‘ଇନ୍ଅର୍ଗାନିକ୍’ (Inorganic) ରାସ୍ତା, ଯେଉଁଥିରେ ଅନ୍ୟ ଦଳର ନେତାଙ୍କୁ ଆଣିବା (Acquisition) ଏବଂ ଛୋଟ ଦଳଗୁଡିକୁ ନିଜ ଭିତରେ ମିଶାଇବା (Merger) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ବିଜେପି ଯଦି କେବଳ ଅର୍ଗାନିକ୍ ରାସ୍ତାରେ ଯାଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ତାକୁ ଆହୁରି ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାନ୍ତା। କିନ୍ତୁ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଦଳକୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାର୍ଟି ବନାଇବା ପାଇଁ ଏହି କର୍ପୋରେଟ୍ ରଣନୀତି ଆପଣାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତି ଏମିତି ଯେ, ରାଜ୍ୟସଭାରେ ବିଜେପିର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁମତ ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ ଏନଡିଏ (NDA) ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ବହୁମତ ପାଖାପାଖି ପହଞ୍ଚିଛି।
ଲୋକସଭାରେ ବିଜେପିର ନିଜସ୍ୱ ୨୪୦ ସିଟ୍ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସମର୍ଥକ ସାଂସଦଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଲଗାତାର ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଆଜି ବିଜେପିରେ ବାହାର ଲୋକ ଭର୍ତ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ବୋଲି କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଇତିହାସର କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ଜାଣିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ।
ଇତିହାସର ଆଇନା—ଜନସଂଘ ସମୟରୁ ହିଁ ବାହାର ନେତାଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଚାଲନ୍ତୁ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇବା। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (RSS) ର ସ୍ଥାପନା ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ତାର ୨ ୬ ବର୍ଷ ପରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ୨୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୧ ରେ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଘର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ, ସେହି ସମୟରେ ଜନସଂଘର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ କାହାକୁ ଚୁନାଯାଇଥିଲା? ସେ ଥିଲେ ଡକ୍ଟର ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀ, ଯିଏ କଦାପି RSS ର ସ୍ୱୟଂସେବକ ନଥିଲେ, ବରଂ ସେ ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରହିସାରିଥିଲେ। ଅର୍ଥାତ୍ ସଂଘ ତାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଜଣେ ବାହାର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ହିଁ ଆଣିଥିଲା।
ସେତିକି ନୁହେଁ, ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କୌଣସି ରାଜ୍ୟରେ ଜନସଂଘ କୋଟାରୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ରାଜସ୍ଥାନରେ ଭୈରୋ ସିଂହ ଶେଖାୱତ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ କେବେ ସ୍ୱୟଂସେବକ ନଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରାଜସ୍ଥାନର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ବସୁନ୍ଧରା ରାଜେ ସିନ୍ଧିଆ ମଧ୍ୟ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ RSS ର ସ୍ୱୟଂସେବିକା ନଥିଲେ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ମା’ ରାଜମାତା ବିଜୟା ରାଜେ ସିନ୍ଧିଆଙ୍କର ଦଳ ଗଠନରେ ବଡ଼ ଅବଦାନ ଥିଲା। ତେଣୁ ବିଜେପିରେ ବାହାର ଲୋକଙ୍କୁ ବଡ଼ ପଦବୀ ଦେବା କୌଣସି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ, ଏହା ଦଳର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାଳରୁ ହିଁ ଚାଲିଆସିଛି।
ଅଟଳଙ୍କ ସରକାର ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କମିଟିରେ ଅଣ-ସଂଘୀୟ ନେତା
ବର୍ତ୍ତମାନ ଆସନ୍ତୁ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ସମୟକୁ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କମିଟି ହେଉଛି CCS ଅର୍ଥାତ୍ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ଅନ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି (Cabinet Committee on Security)। ଅଟଳଙ୍କ ୬ ବର୍ଷର ଶାସନ କାଳରେ ଏହି କମିଟିରେ ଦୁଇଜଣ ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ—ଯଶବନ୍ତ ସିହ୍ନା ଏବଂ ଜସୱନ୍ତ ସିଂହ। ଏହି ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଜଣେ ହେଲେ ବି RSS ର ସ୍ୱୟଂସେବକ ନଥିଲେ।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚମକାଇ ଦେଲା ଭଳି ତଥ୍ୟ ହେଉଛି, ଯଶବନ୍ତ ସିହ୍ନା ୧୯୯୨ ରେ ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଦଳରେ ଥିଲେ, ସେ ସଂସଦରେ ଆରଏସଏସ, ବିଜେପି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ହିନ୍ଦୁ ପରିଷଦ ବିରୋଧରେ ପ୍ରବଳ ବିଷୋଦଗାର କରିଥିଲେ। ତାହା ସଂସଦର ରେକର୍ଡରେ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ବିଜେପି ଯେତେବେଳେ ସରକାର ଗଢ଼ିଲା, ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦଳରେ ନିଆଗଲା ନାହିଁ, ବରଂ ଦେଶର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ପରେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦବୀ ଦିଆଗଲା। ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ବିଜେପିର ପ୍ରଥମ ଗଠନ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଦଳର ପ୍ରଥମ ଜାତୀୟ କୋଷାଧ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇଥିଲେ ଶାନ୍ତି ଭୂଷଣ, ଯିଏ ଜନତା ପାର୍ଟିରୁ ଆସିଥିବା ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓକିଲ ଥିଲେ ଏବଂ ଆରଏସଏସ ସହ ତାଙ୍କର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲା। ତେଣୁ ସେତେବେଳେ ଦଳ ଛୋଟ ଥିଲା, ତଥାପି ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଉଥିଲା।
ନୂଆ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି
ଠିକ୍ ସେହିପରି ଅଟଳଙ୍କ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ତିନିଟି ନୂଆ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ବିଜେପି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସ୍ୱାମୀ, ଯିଏ ଅଣ-ସଂଘୀୟ ଥିଲେ। ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ଜେଏମଏମ (JMM) ରୁ ଆସିଥିବା ଅର୍ଜୁନ ମୁଣ୍ଡା ଏବଂ ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିୟନରୁ ଆସିଥିବା ରଘୁବର ଦାସଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଜେପି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବନାଇଥିଲା, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସଂଘ ସହ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲା। ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱର ବଡ଼ ଚେହେରା ଉମା ଭାରତୀ ମଧ୍ୟ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଆରଏସଏସ ସହ ଜଡ଼ିତ ନଥିଲେ।
ଆଜିର ସମୟରେ ବିଜେପି ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ବିସ୍ତାର କରୁଛି, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ନୀତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଆସାମରେ ହିମନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଶର୍ମା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ବିହାରରେ ସମ୍ରାଟ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ଭଳି ନେତା, ଯେଉଁମାନେ ବାହାର ଦଳରୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଛି। ଏପରିକି ଆଗକୁ ଯଦି ପଞ୍ଜାବରେ ବିଜେପି ସରକାର ଗଢ଼େ, ତେବେ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅଣ-ସଂଘୀୟ ଚେହେରା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ରହିଛି। ୨୪ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନାରେ କେବେ ଗହଣା ତିଆରି ହୋଇପାରେନାହିଁ, ସେଥିରେ କିଛି ମିଶ୍ରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ସଂଗଠନର ଭୌଗୋଳିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହି ମିଶ୍ରଣ ଅତି ଜରୁରୀ।
ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱାର୍ଥ ଏବଂ ରଣନୀତି ହିଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସତ୍ୟ। ବାହାରୁ ଆସୁଥିବା ନେତାମାନେ ଯଦି ଦଳର ବିଚାରଧାରା ଏବଂ ନୀତି ସହ ନିଜକୁ ଖାପଖୁଆଇ ଚଳାଇପାରିବେ, ତେବେ ସେମାନେ ଦଳରେ ରହିବେ, ନଚେତ୍ ସମୟକ୍ରମେ ସେମାନେ ନିଜେ ହିଁ ଦଳରୁ ବାହାରିଯିବେ। ତେଣୁ ବିଜେପିର ବାହାରୀକରଣକୁ ନେଇ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କରିବା ବଦଳରେ, ଏହାକୁ ଦଳର ଏକ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟିକ ଏବଂ ରଜନୈତିକ ବିସ୍ତାର ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/project-kali-enemies-will-destroyed-without-a-bullet/
