ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରତିଦିନ କିଛି ନା କିଛି ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ସାଧାରଣ ଜନତା ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼, ବେରୋଜଗାରୀ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଚିନ୍ତା ଭିତରେ ଗତି କରୁଛନ୍ତି, ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ବାରମ୍ବାର ସେହି ପୁରୁଣା ପରଫର୍ମେଟିଭ୍ ନାସନାଲିଜିମ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନମୂଳକ ଜାତୀୟତାବାଦ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦ୍ୱିନ୍ଦ୍ୱ ଆଡ଼କୁ ଢଳୁଛନ୍ତି?
ଆଜି ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଏମିତି ଏକ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ, ଯାହାକୁ ନେଇ ଏବେ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର ଛଅଟି ଯାକ ପଦକୁ ନେଇ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଏକ ଅସହଜ ସ୍ଥିତିରେ ଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ କ୍ଷମତାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ଏବଂ ମୋଦି ସରକାର ମଧ୍ୟ ନିଜର ପ୍ରାଥମିକତା କ୍ଷେତ୍ରରେ କେଉଁଠି ନା କେଉଁଠି ଭୁଲ୍ କରୁଛନ୍ତି କି?
ସରକାରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରହିଛି କେଉଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ?
ଦିନକୁ ଦିନ ଆସୁଥିବା ମୁଖ୍ୟ ହେଡ୍ଲାଇନ୍ସ ଏବଂ ଖବରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋଦୀ ସରକାର ଏବଂ ଶାସକ ଦଳ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗମ୍ଭୀର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଅର୍ଥନୀତିର ଗତି, ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମତା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଯେତେବେଳେ ବିରୋଧୀମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସରକାରୀ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ବଦଳାଇବାର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯେତେବେଳେ ବାସ୍ତବିକ ସମସ୍ୟାର ସମଧାନ କରିବା କଥା, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଦର୍ଶନମୂଳକ ଜାତୀୟତାବାଦର କାର୍ଡ ଖେଳାଯାଉଛି। ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ବଡ଼ କାରଣ ପାଇଁ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଏହା ଦେଶର ପ୍ରକୃତ ବିକାଶ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମୌଳିକ ସମସ୍ୟାକୁ ଲୁଚାଇଦିଏ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଏହା ସମାଜରେ ଏକ ଅନାବଶ୍ୟକ ମେରୁକରଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏବଂ ତୃତୀୟତଃ, ଏହା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଆର୍ଥିକ ତଥା ପ୍ରଶାସନିକ ସମସ୍ୟାର ସମଧାନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥାଏ।
‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ରାଜନୀତି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ଅସହଜ ସ୍ଥିତି
ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରସଙ୍ଗଟି କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦଳର ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ। ଗୋଟିଏ ପଟେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର ଛଅଟି ପଦକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିବାଦ କିମ୍ବା ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଭିତରେ ନିଜକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟପଟେ ବିଜେପି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ନେଇ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଏଜେଣ୍ଡା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାରେ ଲାଗିଛି।
ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସକୁ ଦେଖିଲେ ଜଣାପଡେ ଯେ, ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଗୀତଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଦେଶରେ ସର୍ବଦା ଏକ ଭାବପ୍ରବଣ ରାଜନୀତି ହୋଇଆସିଛି। କଂଗ୍ରେସ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କେତେବେଳେ ପ୍ରତିରକ୍ଷାତ୍ମକ ମୁଦ୍ରାରେ ରହୁଛି ତ କେତେବେଳେ ମୌନ ଅବଲମ୍ବନ କରୁଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଫାଇଦା କାହାକୁ ମିଳୁଛି? ଯେତେବେଳେ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏଭଳି ଭାବପ୍ରବଣ ଓ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଲ୍ଝି ରହନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ପ୍ରାଥମିକତା କାହିଁକି ଭୁଲ୍ ହେଉଛି?
ଆଜିର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— ଶାସକ ଦଳ ହେଉ କି ବିରୋଧୀ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକତା ବା ପ୍ରାଧାନ୍ୟ କେଉଁଠି ରହିବା ଉଚିତ୍? ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ଯୁବବର୍ଗ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି, କୃଷକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଫସଲର ଠିକ୍ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ, ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଧର୍ମ ଏବଂ ଜାତୀୟତାବାଦର ପ୍ରଦର୍ଶନମୂଳକ ବିତର୍କକୁ ଆଗକୁ ଆଣିବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ?
ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ, ଯେତେବେଳେ ସରକାର ନିଜର ଆର୍ଥିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ସଫଳତା ଦେଖାଇବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଏହିପରି ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଏବଂ ଭାବପ୍ରବଣ ବିନିଆସ ମାଧ୍ୟମରେ ଜନମାନସର ଧ୍ୟାନ ହଟାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଥାଏ। ଏହା ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭସଙ୍କେତ ନୁହେଁ।
ତେଣୁ, ଆଜିର ଏହି ସମଗ୍ର ପରିସ୍ଥିତିରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଛି ଯେ, କେବଳ ରାଜନୈତିକ ଫାଇଦା କିମ୍ବା ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ଦେଶର ପ୍ରକୃତ ବିକାଶର ଏଜେଣ୍ଡାକୁ ବଳି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କଂଗ୍ରେସ ହେଉ କି ବିଜେପି— ଉଭୟ ଦଳକୁ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଜନସାଧାରଣ ମଧ୍ୟ ଏବେ ସବୁକିଛି ବୁଝୁଛନ୍ତି। କେବଳ ଭାବପ୍ରବଣତାରେ ଭାସି ନ ଯାଇ ନିଜର ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଏବଂ ବିକାଶର ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାର ସମୟ ଆସିଛି।
