ନବୀନଙ୍କ ନିଦ ହଜାଇଲେଣି ନିଜ ବିଧାୟକ
କାହା ଉପରେ ରହିଛି ସଭାପତିଙ୍କ ସନ୍ଦେହ?
ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିର ପାଣିପାଗ ଏବେ ବେଶ୍ ଉଷ୍ମ। ସାଧାରଣତଃ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ପରାଜିତ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଶାନ୍ତ ରହି ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ଓଲଟା ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଆସନ୍ତା ୧୬ ତାରିଖରେ ହେବାକୁ ଥିବା ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ବିଗୁଲ୍ ବାଜିସାରିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ଶାସକ ବିଜେପି ଓ ଅନ୍ୟତମ ବିରୋଧୀ ଯିଏକି ବିଜେଡି ପିଠିରେ ଲାଉ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଠା କରୁଛି ସେହି କଂଗ୍ରେସ ଅପେକ୍ଷା ବିଜେଡି ପାଇଁ ଅଧିକ ସଙ୍କଟଜନକ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ପରିସ୍ଥିତି ଏପରି ହୋଇଛି ଯେ, ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ନିଦ ହଜାଇ ଦେଲେଣି ନିଜ ଦଳର ବିଧାୟକ। ବସ୍ତା ବିଧାୟିକା ସୁବାସିନୀ ଜେନାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତଥା ପୂର୍ବତନ ବାଲେଶ୍ୱର ସାଂସଦ ରବୀନ୍ଦ୍ର ଜେନା ବିଜେଡିରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ସାରିଲେଣି। ରାଜ୍ୟ ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ଏବେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ରଣନୀତି ଅପେକ୍ଷା ନିଜ ଦଳର ‘ବିଶ୍ୱସ୍ତ’ମାନଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ଦଳର ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଓ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂର ଆଶଙ୍କା ଏବେ ବିଜେଡି ଶିବିରକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଇଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁ ଦଳକୁ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେହି ଦଳ ଭିତରେ ଏବେ ବିଦ୍ରୋହର ଛାୟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। କ’ଣ ପାଇଁ ଏହି ଭୟ? କାହିଁକି ବିଜେଡି ଶିବିରରେ ‘ଘୋଡ଼ା ବେପାର’ର ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି?
ଦୁଇ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଓ ଦଳୀୟ ଅସନ୍ତୋଷ: ଅଙ୍କଗଣିତର ଲଢ଼େଇ
ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ଉପର ସଦନ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜ୍ୟର ବିଧାୟକମାନେ ଭୋଟ୍ ଦେଇ ସଦସ୍ୟ ଚୟନ କରନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ଦଳର ସଂଖ୍ୟାବଳ ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ ଏବଂ ବଡ଼ ଚମତ୍କାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ଏଥର ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଏକ ନୂଆ ଅନିଶ୍ଚିତତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ବିଜେଡି ଏବେ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭା ପଠାଇବା ପାଇଁ ଜୋରଦାର ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଛି। ଜଣେ ହେଉଛନ୍ତି ଦଳର ଅଫିସିଆଲ୍ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସନ୍ତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟଜଣେ ହେଉଛନ୍ତି କଂଗ୍ରେସ ସହ ମିଳିତ ଭାବେ ସମର୍ଥନ ପାଉଥିବା ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଡାକ୍ତର ଦତ୍ତେଶ୍ୱର ହୋତା।
ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନରୁ ହିଁ ଅସନ୍ତୋଷର ମଞ୍ଜି ବୁଣା ହୋଇଛି। ଦଳର ଅନେକ ପୁରୁଣା ଓ ଅଭିଜ୍ଞ ନେତାମାନେ ନିଜକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇଥିବା ଅନୁଭବ କରୁଥିବାବେଳେ, ‘ବାହାର ଲୋକ’ଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଥିବା ନେଇ ଦଳୀୟ ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ କୁହୁଳୁଥିବା ନିଆଁ ଏବେ ବିସ୍ଫୋରକ ରୂପ ନେବାରେ ଲାଗିଛି। ବସ୍ତା ବିଧାୟିକା ସୁବାସିନୀ ଜେନାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତଥା ପୂର୍ବତନ ବାଲେଶ୍ୱର ସାଂସଦ ରବୀନ୍ଦ୍ର ଜେନା ବିଜେଡିରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ସାରିଲେଣି। ସେ ବିଜେପିରେ ଯୋଗଦେବେ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ତଥା ବସ୍ତତା ବିଧାୟିକା ସୁବାସିନୀ ଜେନା ବିଜେଡି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବେ ନାହିଁ ବୋଲି ରାଜନୀତିକ ମହଲରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି। ଏହିପରି ଅନେକ ବିଧାୟକ ଏବେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ବିଜେପିକୁ ଯିବାକୁ ଗୋଡ଼ ଟେକି ବସିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ସେମାନେ ମଉକା ଭାବରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
୨୦୨୪ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେଡିର ପରାଜୟ ପରେ ଦଳ ଭିତରେ ଏକ ମୂଳ ରୂପାନ୍ତର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ବିଜେଡି ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଏତେ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଝଟକା ଖାଇଥିଲା।
ଏହି ପରାଜୟ ପରେ ଦଳର ଭିତରେ କିଛି ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—
• କାହିଁକି ଦଳ ଏତେ ବଡ଼ ପରାଜୟ ଦେଖିଲା?
• ଦଳୀୟ ସଂଗଠନ କେଉଁଠି ଦୁର୍ବଳ ହେଲା?
• କେହି କି ନେତୃତ୍ୱକୁ ଭୁଲ ଦିଗକୁ ନେଲେ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଦଳର ଭିତରେ ଗଭୀର ଚର୍ଚ୍ଚା ଓ ଅସନ୍ତୋଷର ମୂଳ ହୋଇଉଠିଲା।
ସନ୍ଦେହର ଘେରରେ ବବି ଦାସ: ଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ରର ପତନ?
ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସନ୍ଦେହର ଶରବ୍ୟ ଏବେ ଦଳର ଜଣେ ସମୟର ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା ତଥା ପୂର୍ବତନ ସାଙ୍ଗଠନିକ ସମ୍ପାଦକ ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ ଓରଫ୍ ବବି ଦାସ। ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେଡିର ଶୋଚନୀୟ ପରାଜୟ ପରେ ବବିଙ୍କ କ୍ଷମତାକୁ ଅନେକାଂଶରେ ସଂକୁଚିତ କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ବବିଙ୍କ ପତିଆରା ଏବେ ବି ଅନେକ ବିଧାୟକଙ୍କ ଉପରେ ରହିଛି। ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି ଯେ, ପ୍ରାୟ ୧୫ଜଣ ବିଧାୟକ ବବିଙ୍କ ସହ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ (Cross Voting) କରିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଉକ୍ତ ବିଧାୟକମାନେ ଅଫିସିଆଲ୍ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇ କିମ୍ବା ମତଦାନରୁ ବିରତ ରହି ନବୀନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିପାରନ୍ତି।
ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ଶିବିର: କିଏ କାହା ପକ୍ଷରେ?
ରାଜନୈତିକ ସୂତ୍ରମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ବିଜେଡି ଭିତରେ ଏବେ ତିନିଟି ଶିବିର ଦେଖାଯାଉଛି—
1. ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସିଧାସଳଖ ଅନୁଗତ ଶିବିର
2. ବବି ଦାସଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଥିବା ବିଧାୟକମାନେ
3. ନିଷ୍ପକ୍ଷ କିମ୍ବା ଅପେକ୍ଷାରତ ନେତାମାନେ
କୁହାଯାଉଛି ବବି ଦାସଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୫ ଜଣ ବିଧାୟକ ଦଳୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଛି।
ନିଲମ୍ବନରୁ ସତର୍କତା: ନବୀନଙ୍କ ‘ଆଇରନ୍ ହ୍ୟାଣ୍ଡ୍’ ରଣନୀତି
ବିଦ୍ରୋହର ଏହି ଆଭାସ ପାଇବା ପରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଚୁପ୍ ବସିନାହାନ୍ତି। ନିକଟରେ ସନାତନ ମହାକୁଡ଼ ଏବଂ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଦଳରୁ ନିଲମ୍ବିତ କରି ସେ ଏକ ଶକ୍ତ ସଂକେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଅନୁଶାସନହୀନତାକୁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବରଦାସ୍ତ କରାଯିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ କ’ଣ ସତରେ ବିଦ୍ରୋହୀ ସ୍ୱରକୁ ଦମନ କରିପାରିବ ନା ଏହା ନିଆଁରେ ଘିଅ ଢାଳିବା ଭଳି କାମ କରିବ, ତାହା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
ନବୀନ ନିବାସରେ ‘ଲୟାଲିଷ୍ଟ’ ତାଲିକା: ଗୁପ୍ତଚର ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ
ବର୍ତ୍ତମାନ ନବୀନ ନିବାସରେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି – ‘ବିଶ୍ୱସ୍ତ’ (Loyal) ଏବଂ ‘ଅତି ବିଶ୍ୱସ୍ତ’ (Ultra Loyal)। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ନିଜେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି। ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ, ବବି ଦାସଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଥିବା ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗୁପ୍ତଚର ଜରିଆରେ ନଜର ରଖାଯାଉଛି। କିଏ କାହାକୁ ଭେଟୁଛି, କାହା ପାଖକୁ ଫୋନ୍ କଲ୍ ଯାଉଛି, ସବୁ ତଥ୍ୟ ଏବେ ତୃତୀୟ ମହଲାରେ ସଂଗୃହୀତ ହେଉଛି। ବିଶ୍ୱସ୍ତ ତାଲିକାରେ ନାମ ଥିବା ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ ହେଲେ କ’ଣ ହେବ?
ଯଦି ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ ହୁଏ—
• ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏହା ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଧକ୍କା
• ଦଳର ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ
• ନେତୃତ୍ୱର ପ୍ରଭାବ କମିବ
ଏହା ଆଗାମୀ ରାଜନୀତିରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।
ବିଜେଡିର ଭବିଷ୍ୟତ: ନୂଆ ପରୀକ୍ଷା
୨୦୦୦ପରଠାରୁ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ବିଜେଡି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତି ଭାବେ ରହିଆସିଛି।
କିନ୍ତୁ ଏବେ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଛି।
• ଶାସନ ହାରାଇବା
• ଦଳୀୟ ଅସନ୍ତୋଷ
• ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱର ପ୍ରଶ୍ନ
ଏହି ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତି ବିଜେଡିକୁ ଏକ ନୂଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେଉଛି।
ଦବଦବାର ଲଢ଼େଇ: କାହାର ରହିବ କ୍ଷମତା?
ଏହି ରାଜ୍ୟସଭା ଲଢ଼େଇ ଏବେ କେବଳ ସାଂସଦ ପଦ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଜେଡି ଭିତରେ କାହାର ଦବଦବା ରହିବ ତାହା ପ୍ରମାଣ କରିବାର ଏକ ମଞ୍ଚ ପାଲଟିଛି। ‘ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ’ ବନାମ ‘ବବି ଦାସ’ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ଅଘୋଷିତ ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ପଦାରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି। ଯଦି ନିର୍ବାଚନରେ ସନ୍ତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର କିମ୍ବା ଦତ୍ତେଶ୍ୱର ହୋତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ହାରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାର ଦାୟିତ୍ୱ କାହା ଉପରେ ପଡ଼ିବ? କ’ଣ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ନିଜର ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଦୁର୍ଗକୁ ବଞ୍ଚାଇ ପାରିବେ?
ଧକ୍କା ବନାମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ
ଯଦି ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଧକ୍କା ହେବ। ବିଶେଷ କରି କଂଗ୍ରେସ ଅପେକ୍ଷା ବିଜେଡି ଏବେ ଅଧିକ ଶୋଚନୀୟ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛି। ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠତା ଥାଇ ମଧ୍ୟ ନିଜ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ଭୟ କରିବା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ପାଇଁ ଶୁଭଙ୍କର ନୁହେଁ। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କ’ଣ ପୁଣିଥରେ ନିଜର ଚାଣକ୍ୟ ନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି ରଖିପାରିବେ? ନା ବିଜେଡିରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିଦ୍ରୋହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଦଳ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଯିବ? ଆମକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ୧୬ ତାରିଖର ଫଳାଫଳକୁ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/women-are-not-safe-in-bhubaneswar-know-the-situation-in-cuttack/
