ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଭାରତରେ ମହିଳାମାନେ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ହେବା ସହ କର୍ପୋରେଟ୍ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଟି ସ୍ଥାନରେ ନିଜର ସଫଳତାର ପଦଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ମାତ୍ର ଏହି ବାହ୍ୟ ସଫଳତା ପଛରେ ଲୁଚି ରହିଛି ଏକ କଠିନ ବାସ୍ତବତା ଓ ନିରନ୍ତର ସଂଗ୍ରାମ। ଭାରତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରତ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବା ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସାଜିଛି। ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ଭେ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୭୪% କାର୍ଯ୍ୟରତ ମହିଳା ଅଫିସ୍ କାମ ଏବଂ ଘରର ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଏକାସଙ୍ଗେ ତୁଲାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରବଳ ମାନସିକ ତଥା ଶାରୀରିକ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।
ପାରିବାରିକ ଦାୟିତ୍ୱର ପୁରୁଣା ମାନସିକତା ଓ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ବୋଝ
ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ପୁରୁଷମାନେ ବାହାରେ କାମ କରି ଅର୍ଥ ରୋଜଗାର କରିବା ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ଘରର ଚାରିକାନ୍ଥ ଭିତରେ ରହି ସମସ୍ତ ଗୃହକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ବହୁ ପୁରୁଣା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଗ ବଦଳିଛି ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ସମକକ୍ଷ ହୋଇ ବାହାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ମାତ୍ର ପରିବାର ଓ ସମାଜର ମାନସିକତାରେ ଆଶାନୁରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିନାହିଁ। ଜଣେ ମହିଳା ଦିନସାରା ଅଫିସ୍ରେ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରି ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ରୋଷେଇ କରିବା, ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଠପଢ଼ା ବୁଝିବା ଏବଂ ବୟସ୍କ ଶାଶୁ-ଶଶୁରଙ୍କ ସେବା କରିବା ଭଳି ସମସ୍ତ ଗୃହକାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଏକାକୀ ସମ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ଏହି ‘ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ଦାୟିତ୍ୱ’ ଯୋଗୁଁ ମହିଳାମାନେ ନିଜ ପାଇଁ ସମୟ ପାଇପାରୁ ନାହାନ୍ତି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଗଭୀର ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି।
କର୍ପୋରେଟ୍ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଅପେକ୍ଷାର ଚାପ
ଅନ୍ୟପଟେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଧୁନିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ବିଶେଷ କରି କର୍ପୋରେଟ୍ ଏବଂ ଆଇଟି (IT) ସେକ୍ଟରରେ କାର୍ଯ୍ୟର ସମୟସୀମା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଅଫିସ୍ ସମୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଇମେଲ୍, ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ମିଟିଂ ଜରିଆରେ କର୍ମଚାରୀମାନେ ସର୍ବଦା କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ମହିଳାମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଆହୁରି ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି, କାରଣ ସେମାନେ ଘରର କାମ କରୁଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଅଫିସ୍ରୁ ଆସୁଥିବା ଜରୁରୀକାଳୀନ କଲ୍ ବା ମେସେଜ୍ର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ମହିଳାମାନେ ନିଜ କ୍ୟାରିୟରରେ ପଦୋନ୍ନତି କିମ୍ବା ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେଉଛନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଥାଏ ଯେ ଅଧିକ କାମର ବୋଝ ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ପରିବାର ପ୍ରତି ଉଚିତ ନ୍ୟାୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଓ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ
ମାନସିକ ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନିରନ୍ତର ଚାପ ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରତ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନିଦ୍ରା , ଅବସାଦ, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଏବଂ ହରମୋନାଲ୍ ଅସନ୍ତୁଳନ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ଗୃହକାର୍ଯ୍ୟରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଓ ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ଯଥେଷ୍ଟ ଭଲ ରହିଥାଏ।
ତେଣୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟ ଆସିଛି, କେବଳ ମହିଳା ଦିବସ ପାଳନ କରିବା କିମ୍ବା ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣର ବଡ଼ ବଡ଼ ଭାଷଣ ଦେବା ବଦଳରେ ବାସ୍ତବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପକ୍ଷରୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ କୋମଳ ସମୟସୀମା ଏବଂ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସହାନୁଭୂତିପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଭାବ ହିଁ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସଠିକ ସମାଧାନ କରିପାରିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମ ଦେଶର ନାରୀଶକ୍ତି କୌଣସି ମାନସିକ ବୋଝ ବିନା ମୁକ୍ତ ଭାବେ ଦେଶ ଗଠନରେ ନିଜର ଅବଦାନ ରଖିପାରିବେ।
