ଭାରତର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଜାଲିଆତି ମୁକ୍ତ କରିବା ଦିଗରେ ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଦୂରଗାମୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଦେଶରେ ନୂତନ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରୁଥିବା ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏବେ ‘ଏସଆଇଆର’ ଘୋଷଣାନାମା ଦାଖଲ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ଯେକୌଣସି ପ୍ରାନ୍ତରେ ଭୋଟର ପରିଚୟ ପତ୍ର ପାଇଁ ‘ଫର୍ମ-୬’ ମାଧ୍ୟମରେ ଆବେଦନ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଘୋଷଣାନାମା ପୂରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ନୂତନ ନିୟମ ତୁରନ୍ତ ସାରା ଦେଶରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଏକ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ହେବ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକାଧିକ ସ୍ଥାନରେ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା ପରିଚୟ ଓ ଜାଲ୍ ବାସସ୍ଥାନ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଦେଇ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ସାମିଲ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଥିଲା। ବିଶେଷ କରି ସୀମାନ୍ତବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ମହାନଗରଗୁଡ଼ିକରେ ଏଭଳି ଅନିୟମିତତା ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଫର୍ମ-୬ ସହିତ ‘ଏସଆଇଆର’ ଫର୍ମକୁ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ନକଲି ଭୋଟର ଚିହ୍ନଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅତି ସହଜ ହୋଇଯିବ।
କ’ଣ ଏହି ‘ଏସଆଇଆର’ (SIR) ଘୋଷଣାନାମା ଏବଂ କେଉଁ ସବୁ ତଥ୍ୟ ଦେବାକୁ ହେବ ?
ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କୁ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ଉପରେ ସତ୍ୟପାଠ ବା ଆଇନଗତ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପ୍ରଥମତଃ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ନିଜର ନାମ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରିନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭୋଟର କାର୍ଡ ନାହିଁ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ସେ ଯେଉଁ ଠିକଣାରେ ଆବେଦନ କରୁଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ଦିନ ହେବ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି, ତାହାର ସଠିକ୍ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ହେବ। ତୃତୀୟତଃ, ଆବେଦନକାରୀ ନିଜର ପରିଚୟ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ସ୍ୱରୂପ ଦେଇଥିବା ଦସ୍ତାବିଜ (ଯେପରିକି ଆଧାର କାର୍ଡ, ଜନ୍ମ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଆଦି) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ ଏବଂ ସେଥିରେ କୌଣସି ଜାଲିଆତି କରାଯାଇନାହିଁ।
ଏହି ଘୋଷଣାନାମାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ଯେ, ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ମିଥ୍ୟା ତଥ୍ୟ କିମ୍ବା ଜାଲ୍ ଘୋଷଣାନାମା ଦେଇ ଭୋଟର କାର୍ଡ ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତେବେ ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧି ଅଧିନିୟମର ଧାରା ୩୧ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାକୁ ଏକ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ଏଥିପାଇଁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ ଜରିମାନା କିମ୍ବା ଉଭୟ ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯିବାର ନିୟମ କରାଯାଇଛି।
ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ପରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ ମାନଙ୍କୁ ନୂତନ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲାର ଜିଲ୍ଲାପାଳ ତଥା ଜିଲ୍ଲା ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ବ୍ଲକ ସ୍ତରରେ ଥିବା ବିଏଲଓ ମାନଙ୍କୁ ଏହି ବିଷୟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯେଉଁମାନେ ଅନଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ‘ଭୋଟର ହେଲ୍ପଲାଇନ ଆପ୍’ କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ଭୋଟର ସେବା ପୋର୍ଟାଲ୍ ଜରିଆରେ ଆବେଦନ କରିବେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସିଷ୍ଟମରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ‘ଏସଆଇଆର’ ଫର୍ମ ସ୍ୱତଃ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। ସେହିପରି ଅଫଲାଇନ୍ରେ ଆବେଦନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଫର୍ମ-୬ ସହିତ ଏହି ନୂତନ ଘୋଷଣାନାମା ଫର୍ମ ସଂଲଗ୍ନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଏହି ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ହେଉଥିବା ଭୋଟ୍ ଜାଲିଆତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରୋକାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ଏହା ଦେଶର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଜଣେ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଏବଂ ସଚେତନ ମତଦାତା ଭାବେ ନିଜର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାର ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିବ ବୋଲି ଆଶା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
