ଭାରତୀୟ ଲୋକତନ୍ତ୍ରରେ ନ୍ୟାୟାଳୟ କେବଳ ନ୍ୟାୟ ଦେଉନାହିଁ, ସେ ଶାସନକୁ ଦାୟିତ୍ୱବାନ କରେ। ଯେତେବେଳେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବାରମ୍ବାର ତାଗିଦ୍ ଦେଇ କୌଣସି ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ତଥ୍ୟ ଦାଖଲ କରିବାକୁ କହୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସେହି ରାଜ୍ୟ ନିରବ ରହୁଛି, ସେଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ—ଏହା କି ଅବହେଳା, ନା ଏକ ଗଭୀର ପ୍ରଶାସନିକ ସମସ୍ୟା? ଓଡ଼ିଶାରେ ମାତ୍ର ୧୪ଟି ଘରୋଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ରହିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ପରିଚାଳନା, ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ “ନା ଲାଭ, ନା କ୍ଷତି” ନୀତି ସମ୍ପର୍କରେ ସଠିକ୍ ସୂଚନା ଦାଖଲ କରିବାରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିଫଳ—ଏହି କଥା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଅସନ୍ତୋଷର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ: ସରଳ, କିନ୍ତୁ ଅନୁପାଳନ ଶୂନ୍ୟ
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ୨୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ରାଜ୍ୟ, କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ୟୁଜିସି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ- ନିଜ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ପରିଚାଳନା, ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ପ୍ରବେଶ ନୀତି, ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ “ନା ଲାଭ, ନା କ୍ଷତି” ନୀତି କିପରି ପାଳନ ହେଉଛି—ତାହାର ସତ୍ୟପାଠ (affidavit) ଦାଖଲ କରିବାକୁ।
ଏହା କୌଣସି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ବା ଜଟିଳ ଆଦେଶ ନୁହେଁ। ତଥାପି, ଦୁଇମାସ ପରେ ଶୁଣାଣି ସମୟରେ କୋର୍ଟ ଦେଖିଲେ—
• କେତେକ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସତ୍ୟପାଠ ଦାଖଲ କରିନାହାଁନ୍ତି
• ଏହି ତାଲିକାରେ ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟ ଅଛି
ଏଠାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କହିଦେଲେ—ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ ନିୟମ ପାଳନ କରିନାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟ ସଚିବଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସମୟସୀମା ବୃଦ୍ଧି ବିନା ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ।
କ୍ୟାବିନେଟ ସଚିବ ବନାମ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସଚିବ: କାଗଜର ଭୁଲ, ଗୁରୁତର ଅର୍ଥ
ମାମଲା ଏଠାରେ ଶେଷ ହୋଇନଥିଲା। କୋର୍ଟ ଯେତେବେଳେ ଦେଖିଲେ ଯେ ସତ୍ୟପାଠ କ୍ୟାବିନେଟ ସଚିବଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସଚିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ ହୋଇଛି, ସେତେବେଳେ ବିଚାରପତିମାନେ ଖୋଲା ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
ଖଣ୍ଡପୀଠର ଟିପ୍ପଣୀ ଥିଲା—
“ଆମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛୁ ଯେ କ୍ୟାବିନେଟ ସଚିବ ଏହି ଭୁଲ କିପରି କଲେ। ଆମେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଏପରି ଅସାବଧାନତା ଆଶା କରୁନାହୁଁ।”
ଏହା କେବଳ ଏକ ପ୍ରଶାସନୀକ ଭୁଲ ନୁହେଁ। ଏହା ଦେଖାଏ—
• ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଆଦେଶକୁ କେତେ ଗମ୍ଭୀରତାରେ ନିଆଯାଉଛି
• ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟର ଅଭାବ
ଏହି କାରଣରୁ କୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ସତ୍ୟପାଠ ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
ଓଡ଼ିଶା ଓ ଘରୋଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ: ସଂଖ୍ୟା କମ, ପ୍ରଶ୍ନ ବେଶୀ
ଓଡ଼ିଶାରେ ଘରୋଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂଖ୍ୟା ଦେଖିଲେ—ମାତ୍ର ୧୪ଟି। ଦେଶର ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ତୁଳନାରେ ଏହା ବହୁତ କମ। ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ—
ଏତେ କମ ସଂଖ୍ୟା ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତଥ୍ୟ ଦାଖଲ କରିବାରେ ଏତେ ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି?
ଘରୋଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମ୍ପର୍କରେ ତିନିଟି ମୂଳ ଆଶଙ୍କା ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ରହିଆସିଛି—
୧. ନା ଲାଭ, ନା କ୍ଷତି ନୀତି ପ୍ରାୟୋଗିକ ଭାବେ ପାଳନ ହେଉଛି କି?
୨. ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତି ଓ ପ୍ରବେଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା କେତେ ସ୍ୱଚ୍ଛ?
୩. ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ ୟୁଜିସି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେତେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ?
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଯେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉତ୍ତର ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ନିରବତା ଅଧିକ ଗଭୀର ହୋଇଯାଉଛି।
ମେଡିକାଲ୍, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଓ କୃଷି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ: ତଥ୍ୟର ଅଧୂରା ଚିତ୍ର
କୋର୍ଟ ପୂର୍ବ ଆଦେଶରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କହିଥିଲେ—
• ମେଡିକାଲ୍
• ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ
• କୃଷି
ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦିଆଯିବ। କିନ୍ତୁ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ସତ୍ୟପାଠରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର ନଥିବା କଥା କୋର୍ଟ ଧରିପାରିଲେ।
ଏହା ଦେଖାଏ—
• ଶିକ୍ଷା ଖାତାରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ସମନ୍ୱୟ ଦୁର୍ବଳ
• ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦାୟିତ୍ୱ ବଣ୍ଟନ ଅସ୍ପଷ୍ଟ
ସମ୍ପାଦକୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ: ଏହା କେବଳ କୋର୍ଟ ମାମଲା ନୁହେଁ
ଏହି ମାମଲାକୁ କେବଳ ଏକ ଆଇନଗତ ଘଟଣା ଭାବେ ଦେଖିଲେ ଭୁଲ ହେବ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପରିଚାଳନାର ଏକ ଆଇନା।
ଯଦି ଘରୋଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂଖ୍ୟା କମ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସରକାର ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ଦେଇପାରୁନାହାଁନ୍ତି, ତେବେ—
• ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେତେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ?
• ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ହିତ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ?
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର କଠୋର ଟିପ୍ପଣୀ ଏହି ସନ୍ଦେଶ ଦେଉଛି—ଶିକ୍ଷା ମାମଲାରେ ନିରବତା ଚାଲିବ ନାହିଁ।
ସତ୍ୟପାଠ ମାତ୍ର ନୁହେଁ, ଦାୟିତ୍ୱର ପରୀକ୍ଷା
ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ପାଇଁ ଏହା ଏକ ସୁଯୋଗ—
• ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ପଷ୍ଟ, ସଠିକ୍ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ଦେଇ
• ଘରୋଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳନାରେ ପାରଦର୍ଶିତା ଦେଖାଇବା
ନାହିଁ ହେଲେ, ଏହି ମାମଲା କେବଳ ଏକ ଆଇନି ତିରସ୍କାରରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ—ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଲୋକଙ୍କର ଭରସାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନର ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଦେବ।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଆଜି ଯାହା ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେହିଟା କୌଣସି ଅସାଧାରଣ ଦାବି ନୁହେଁ—ସତ୍ୟ, ପାରଦର୍ଶିତା ଓ ଦାୟିତ୍ୱ।
also read https://purvapaksa.com/whose-role-model-is-it-the-students-or-the-bureaucrats-and-contractors/
