ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ବହୁତ ବଡ଼ ନିୟମ ଅଛି – “ଯିଏ ଶତ୍ରୁକୁ ପ୍ରଥମେ ଦେଖିପାରେ, ସେ ହିଁ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତେ।” ପୂର୍ବରୁ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଏବଂ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଲଢ଼ାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଯୁଦ୍ଧର ପଞ୍ଚମ କ୍ଷେତ୍ର ବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରଣକ୍ଷେତ୍ର ସାଜିଛି ମହାକାଶ। ଆଉ ଏହି ମହାକାଶରୁ ଭାରତ ବିରୋଧରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ରବ୍ୟୂହ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ଆମର ଦୁଇ ପଡ଼ୋଶୀ ଶତ୍ରୁ ଚୀନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ।
)
ପାକିସ୍ତାନର ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା ‘ସୁପାରକୋ’ (SUPARCO) ହଠାତ୍ ମାତ୍ର ୧୬ ମାସ ଭିତରେ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ନୁହେଁ, ବରଂ ୬ଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆର୍ଥ-ଅବଜରଭେସନ୍ ବା ଗୋପନୀୟ ସ୍ପାଏ ସାଟେଲାଇଟ୍ ମହାକାଶକୁ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଛି। ଏହି ସାଟେଲାଇଟଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ‘ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍’ ବା ଚବିଶି ଘଣ୍ଟା ସିଧାସଳଖ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ମହାକାଶରେ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ଯେଉଁ ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ଖାଇବାକୁ ଅଟା ନାହିଁ, ସେ ହଠାତ୍ ଏତେ ବଡ଼ ମହାକାଶ ଶକ୍ତି କେମିତି ସାଜିଲା? ଏହା ପଛରେ କାହାର ମଗଜ ଏବଂ କାହାର ପଇସା ରହିଛି? ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା – ଚୀନ-ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ମହାକାଶ ଗୁପ୍ତଚର ନେଟୱାର୍କକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ନିଜର ପରମାଣୁ ରଣନୀତିକୁ ପାଞ୍ଚଟି ବଡ଼ ପରମାଣୁ ସୁପରପାୱାର ଦେଶ ଭଳି କେମିତି ବଦଳାଇ ଦେଇଛି?
ପାକିସ୍ତାନର ୬ଟି ସାଟେଲାଇଟ୍ ଏବଂ ଚୀନର ସହଯୋଗ
ପାକିସ୍ତାନର ମହାକାଶ ଏଜେନ୍ସି ସୁପାରକୋ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏହା ଭାରତର ଇସ୍ରୋ (ISRO) ତୁଳନାରେ ବହୁତ ପଛରେ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବିଗତ ୧୬ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ୬ଟି ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଛି, ତାହା ବିଶ୍ୱର ବଡ଼ ବଡ଼ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇ ଦେଇଛି। ଏହି ସାଟେଲାଇଟଗୁଡ଼ିକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ସମକାଳୀନ କକ୍ଷପଥ (Sun-Synchronous Orbit) ଏବଂ ନିମ୍ନ-ଅକ୍ଷାଂଶ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି।
ଏହାର ସରଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଏହି ସାଟେଲାଇଟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିଦିନ ବହୁତ କମ୍ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ଭାରତୀୟ ଭୂଭାଗ ଉପର ଦେଇ ଗତି କରିବେ। ଭାରତର କେଉଁ ସାମରିକ ଘାଟିରେ କେତେବେଳେ କେଉଁ ମିସାଇଲ୍ ମୁତୟନ ହେଉଛି, ଆମର ସୈନ୍ୟବାହିନୀ କେଉଁଆଡ଼େ ଗତି କରୁଛନ୍ତି, ଆମର ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି – ଏହି ସବୁ ସୂଚନା ଏହି ସାଟେଲାଇଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ପାଖରେ ମିନିଟ୍କେ ପହଞ୍ଚି ପାରିବ।
କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜ ଦମରେ ଏହା କରିବା ଅସମ୍ଭବ। ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ବେଜିଂ ବା ଚୀନର ହାତ। ଚୀନ ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ‘ୟାଓଗାନ’ (Yaogan) ଏବଂ ‘ଗାଓଫେନ’ (Gaofen) ସାଟେଲାଇଟ୍ ସିଷ୍ଟମର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏହି ସ୍ପାଏ ସାଟେଲାଇଟ୍ ନେଟୱାର୍କ ତିଆରି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି। ଚୀନ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଭାରତକୁ ଜଳ, ସ୍ଥଳ ସହିତ ଏବେ ମହାକାଶରେ ମଧ୍ୟ ଘେରି ଦିଆଯାଉ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାଲ୍ ଚୀନ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ପୂର୍ବରୁ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବ।
)
ଭାରତର ପରମାଣୁ ନୀତିରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ; P-5 ଦେଶଙ୍କ ଭଳି ମୁତୟନ
ଚୀନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଭାବିଥିଲେ ଯେ ମହାକାଶରେ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଛାଡ଼ି ସେମାନେ ଭାରତକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେବେ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବୋଧହୁଏ ଭୁଲିଯାଇଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ୧୯୬୨ର ଭାରତ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଆଧୁନିକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରତ। ଚୀନ-ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ମହାକାଶ ଗୁପ୍ତଚର ନେଟୱାର୍କର ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ଭାରତ ନିଜର ପରମାଣୁ ରଣନୀତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି। ଭାରତ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ସେହି ୫ଟି ବଡ଼ ପରମାଣୁ ମହାଶକ୍ତି ଦେଶ ବା P-5 (ଆମେରିକା, ରୁଷ, ଚୀନ, ବ୍ରିଟେନ, ଫ୍ରାନ୍ସ) ଭଳି ନିଜର ପରମାଣୁ ବୋମା ଓ ମିସାଇଲଗୁଡ଼ିକୁ ସର୍ବଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ବା ‘ହାଇ-ଆଲର୍ଟ’ ମୁଡ୍ରେ ରଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି।
ପୂର୍ବରୁ ଭାରତର ନୀତି ଥିଲା ଯେ ଆମର ପରମାଣୁ ୱାରହେଡ୍ ବା ବୋମା ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁଥିଲା ଏବଂ ତାକୁ ବହନ କରୁଥିବା ମିସାଇଲ୍ ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ରହୁଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ଏକାଠି କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହାକୁ ସାମରିକ ଭାଷାରେ “De-mated” କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଭାରତ ନିଜର ରଣନୀତି ବଦଳାଇ “Canisterized” ମିସାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଆମର ଅଗ୍ନି-୫ ଭଳି ସୁପରସୋନିକ୍ ଇଣ୍ଟରକଣ୍ଟିନେଣ୍ଟାଲ ବାଲିଷ୍ଟିକ ମିସାଇଲଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ପରମାଣୁ ବୋମାକୁ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ସେଟିଂ କରି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କ୍ୟାନିଷ୍ଟର ଭିତରେ ସର୍ବଦା ଲଞ୍ଚ୍ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖାଯାଇଛି। ଶତ୍ରୁ ଆମ ଉପରକୁ ଆଖି ଉଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ, ମାତ୍ର କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ଭିତରେ ଭାରତ ପରମାଣୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଶତ୍ରୁ ଦେଶକୁ ଶ୍ମଶାନ ପାଲଟି କରିଦେଇପାରିବ। ଚୀନର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଯେତେବେଳେ ଭାରତର କ୍ୟାନିଷ୍ଟର ମିସାଇଲଗୁଡ଼ିକର ଏହି ଚିତ୍ର ଦେଖିବ, ସେତେବେଳେ ବେଜିଂ ଏବଂ ଇସଲାମାବାଦର ସେନା ମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କ ଛାତି ଥରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବ।
ଇସ୍ରୋର ଚାଲେଞ୍ଜ ଏବଂ ଭାରତର ଆଗାମୀ ରଣନୀତି
ତେବେ ଏହି ସମଗ୍ର ଘଟଣାବଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା ଇସ୍ରୋ (ISRO) ସାମ୍ନାରେ ମଧ୍ୟ କିଛି ବଡ଼ ଚାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି। ନିକଟରେ ଭାରତର କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମରିକ ସାଟେଲାଇଟ୍ ମିଶନରେ ସାମାନ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ଘଟିଛି, ଯାହା ମହାକାଶ ଭିତ୍ତିକ ଗୁପ୍ତଚର କ୍ଷମତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଯିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ମହାକାଶ ଯୁଦ୍ଧ ବା ISR (Intelligence, Surveillance, Reconnaissance) କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ କେମିତି ପୁଣି ଥରେ ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ୱ ପ୍ରମାଣିତ କରିବ।
ଭାରତ ଏବେ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମହାକାଶ ଏଜେନ୍ସି (DSA) ମାଧ୍ୟମରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ‘ଆଣ୍ଟି-ସାଟେଲାଇଟ୍’ (A-SAT) ମିସାଇଲ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି। ଆପଣମାନଙ୍କର ମନେଥିବ, ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି’ ମାଧ୍ୟମରେ ମହାକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ସାଟେଲାଇଟକୁ ମିସାଇଲ୍ ମାରି ଧ୍ୱଂସ କରିବାର କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିସାରିଛି। ଯଦି କଦାପି ଚୀନ କିମ୍ବା ପାକିସ୍ତାନର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବଡ଼ ବିପଦ ସାଜେ, ତେବେ ଭାରତୀୟ ସେନା ମାତ୍ର କିଛି ମିନିଟ୍ ଭିତରେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତଚର ସାଟେଲାଇଟକୁ ମହାକାଶରେ ହିଁ ଭାଙ୍ଗି ଚୂରମାର୍ କରିଦେବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି।
ମହାକାଶରୁ ଆସୁଥିବା ଏହି ସଙ୍କଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପରେଖ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଯିବ। ଚୀନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ମେଗା ମହାକାଶ ଗଠବନ୍ଧନ ଭାରତ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ, କିନ୍ତୁ ଭାରତର ପରମାଣୁ ରଣନୀତିରେ ଆସିଥିବା ଏହି ମେଗା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଶତ୍ରୁ ଶିବିରରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଭାରତ ଆଜି ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିଜ ମାଟିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସକ୍ଷମ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
