ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଆଜିକାଲି ପ୍ରତିବାଦ, ବିକ୍ଷୋଭ ଏବଂ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା ହୋଇଗଲାଣି। ନେତାମାନେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ, ନିଜର ଦାବିକୁ ନେଇ ରାଜରାସ୍ତାରେ ନାରାବାଜି କରନ୍ତି, ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବାହାର କରନ୍ତି। ଏହା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ। ହେଲେ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ରତିବାଦଗୁଡ଼ିକ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ବା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଯାଏ ଏବଂ ତାକୁ ନେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ନିଜେ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାହା କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ଖବର ହୋଇ ରହେ ନାହିଁ; ବରଂ ଏହା ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନ, ଆଇନ ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ‘ଇଣ୍ଡିଆ’ ବ୍ଲକର ନେତାମାନେ ଗତ ଅକ୍ଟୋବର ୧୨ ତାରିଖରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ବିଶାଳ ମାର୍ଚ୍ଚ ବା ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଆଉ ଏବେ, ଏହି ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଡ଼ା ଭାଷାରେ ନିଜର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ— “ଆମକୁ କେହି ଧମକାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।”
ପ୍ରଥମେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା, ଏହି ସମଗ୍ର ବିବାଦର ମୂଳ କେଉଁଠି?
ଗତ ଅକ୍ଟୋବର ୧୨ ତାରିଖର। ଲୋକସଭାରେ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ‘ଇଣ୍ଡିଆ’ ମେଣ୍ଟର ବହୁ ଶୀର୍ଷ ନେତା ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ସମର୍ଥକ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକ ପ୍ରତିବାଦ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବାହାର କରି ସିଧାସଳଖ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ, ଅର୍ଥାତ୍ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲି ଚାଲି ବା ଗାଡ଼ିରେ ଯାଇଥିଲେ।
ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ କ’ଣ ଥିଲା? ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଅଭିଯୋଗ ଥିଲା ଯେ, ନିର୍ବାଚନରେ କଥିତ ଭୋଟ୍ ଚୋରି ଏବଂ ଏସଆଇଆର ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ବାଚନୀ ଅନିୟମିତତା ହେଉଛି। ଏହି ସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ ଦାବିପତ୍ର ବା ଆବେଦନ ନେଇ ସେମାନେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ।
ଗୋଟିଏ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶରେ ନେତାମାନେ ଅଦାଲତକୁ ଯାଇପାରିବେ ନାହିଁ କି? ଆଇନଗତ ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ଯେକୌଣସି ନାଗରିକ ବା ନେତା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପିଟିସନ୍ ଦାୟର କରିପାରିବେ, ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ ଲଢ଼ିପାରିବେ। ଏଥିରେ କୌଣସି ମନା ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ୟା ଆଇନଗତ ଆବେଦନକୁ ନେଇ ନଥିଲା, ସମସ୍ୟା ଥିଲା ପ୍ରତିବାଦର ଢଙ୍ଗ ଏବଂ ଭିଡ଼ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ନେଇ।
ଯେତେବେଳେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କର ଏକ ବିରାଟ ଜନସମୁଦ୍ରକୁ ସାଙ୍ଗରେ ଧରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତର ଦ୍ୱାରମୁହଁରେ ପହଞ୍ଚାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା କେବଳ ଏକ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହୋଇ ରହେ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ଚାପ ପକାଇବାର ପ୍ରୟାସ ଭାବେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ଆଉ ଠିକ୍ ଏହି ବିନ୍ଦୁଟି ହିଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କୁ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରିଥିଲା।
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଏହି ମାମଲା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଆସିଲା, ସେତେବେଳେ କୋର୍ଟ ବେଶ୍ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ପିଟିସନର ଏବଂ ଏହି ରାଲି ପରିଚାଳନାକୁ ନେଇ କୋର୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଆମକୁ କେହି ଧମକାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।”
ଭାବିବା କଥା, ଏହା କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା! ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଶେଷ ଭରସା, ସମ୍ବିଧାନର ରକ୍ଷକ। ଯେତେବେଳେ ଦେଶର କୌଣସି ନାଗରିକ, ସେ ଯେତେ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ନେତା ହୁଅନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି, ଯଦି ଅଦାଲତ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବା ପାଇଁ ରାସ୍ତାରେ ଭିଡ଼ ଜମା କରି ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ସୂଚନା ମୁତାବକ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ରାଲି ଏବଂ ଏହାର ଅନିୟମିତତା ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲାରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ, ଅଖିଲେଶ ଯାଦବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ନେତାମାନଙ୍କୁ ନୋଟିସ୍ ମଧ୍ୟ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି ଯେ ଏପରି ଜନସମାବେଶ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତର ପରିସରରେ କାହିଁକି ଏପରି ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା?
ଏଠାରେ ଆମକୁ ସାଧାରଣ ଭାବେ ବୁଝିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ, ଆମ ଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା, ଆଇନପାଳିକା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା – ଏହି ତିନିଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଅତି ସନ୍ତୁଳିତ ଭାବେ କାମ କରନ୍ତି। ସମ୍ବିଧାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେଇଛି। ଯଦି ନେତାମାନଙ୍କର ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ କିମ୍ବା ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କିଛି ଅଭିଯୋଗ ଅଛି, ତେବେ ସେମାନେ ଆଇନଗତ ପନ୍ଥା ଅବଲମ୍ବନ କରି କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଯାଇପାରିବେ। କିନ୍ତୁ କୋର୍ଟ ଭିତରକୁ ବା କୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରଦେଶକୁ ରାଜନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନର ମଞ୍ଚ ପାଲଟାଇବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ? ଏହାହିଁ ହେଉଛି ଆଜିର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
ଯେତେବେଳେ ଏଭଳି ଘଟଣା ଘଟେ, ସେତେବେଳେ ଏହାର ଦୁଇଟି ଦିଗ ଥାଏ।
ପ୍ରଥମ ଦିଗଟି ହେଉଛି ରାଜନୈତିକ: ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷକରି ‘ଇଣ୍ଡିଆ’ ମେଣ୍ଟର ନେତାମାନେ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଅନ୍ତୁ ଯେ ସରକାର ଏବଂ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ (ଯେପରିକି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ) ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ କାମ କରୁନାହାନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ଯାହାଫଳରେ ଭୋଟରଙ୍କ ଭିତରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଆନ୍ଦୋଳନାତ୍ମକ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ କେବେ କେବେ ଏହି ରଣନୀତି ଓଲଟା ପଡ଼ିଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ସେମାନଙ୍କର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ନେଇ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଗିଦ୍ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରଶ୍ନଘରକୁ ଆସିଯାଆନ୍ତି। ସାଧାରଣ ଜନତା ଭାବେ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିବା କଥା— କ’ଣ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏଭଳି ଚାପ ପକାଇବା ଠିକ୍?
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିଗଟି ହେଉଛି ସାମାଜିକ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନିକ: ଆମ ସମ୍ବିଧାନ ଆମକୁ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଦେଇଛି, ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ଅଧିକାର ଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ ସେହି ସମ୍ବିଧାନ ହିଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କୁ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ଯଦି କୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ମାନ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷତା ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ରାଜନୈତିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତେବେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କର ନ୍ୟାୟ ଉପରୁ ଭରସା ତୁଟିଯିବାର ବିପଦ ରହିଥାଏ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ “ଆମକୁ କେହି ଧମକାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ” ଏହି କଥାଟି କେବଳ କେତୋଟି ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ସମ୍ବିଧାନର ସ୍ୱର— ଯାହା କହୁଛି ଯେ ଆଇନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଏବଂ କୌଣସି ଶକ୍ତି ନ୍ୟାୟାଳୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ତେବେ, ସବୁଠୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି— ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସରକାରୀ ନୀତିକୁ ବିରୋଧ କରିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ଅଛି। ସେମାନେ ସଡ଼କରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସଂସଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜର କଣ୍ଠ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିପାରିବେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଲଢ଼େଇଟି ଅଦାଲତର ପରିସରକୁ ଯାଏ, ସେଠାରେ ରାଜନୀତି ନୁହେଁ, କେବଳ ତଥ୍ୟ, ପ୍ରମାଣ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନର ଆଇନଗତ ନିୟମ କାମ କରେ।
also read
https://purvapaksa.com/naveen-is-anti-dalit/
