ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ଇସ୍ରୋ) ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଣି ଏକ ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ଇସ୍ରୋ ତାର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ୍ ‘ଲଞ୍ଚ ଭେହିକିଲ୍ ମାର୍କ-୩’ ର ଆଗାମୀ ମିଶନ ପାଇଁ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ କ୍ରାୟୋଜେନିକ ଇଞ୍ଜିନର ‘ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଆକ୍ସେପ୍ଟାନ୍ସ ହଟ୍ ଟେଷ୍ଟ’ କୁ ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ କରିଛି। ତାମିଲନାଡୁର ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିସ୍ଥିତ ଇସ୍ରୋ ପ୍ରପଲସନ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ଠାରେ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ ଇସ୍ରୋର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହର ଲହରୀ ଖେଳିଯାଇଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଭାରୀ ଉପଗ୍ରହ ଉତକ୍ଷେପଣ ଏବଂ ଗଗନଯାନ ଭଳି ମାନବ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ମିଶନ ପାଇଁ ଏହି ସଫଳତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।
କ’ଣ ଏହି ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଆକ୍ସେପ୍ଟାନ୍ସ ଟେଷ୍ଟ ?
ମହାକାଶକୁ କୌଣସି ରକେଟ୍ ପଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ ତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଇଞ୍ଜିନର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ। ‘ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଆକ୍ସେପ୍ଟାନ୍ସ ହଟ୍ ଟେଷ୍ଟ’ ହେଉଛି ଏଭଳି ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଯେଉଁଠାରେ ଇଞ୍ଜିନକୁ ପ୍ରକୃତ ଉତକ୍ଷେପଣ ସମୟର ପରିବେଶ ଓ ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ରଖି କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ପାଇଁ ଚଳାଯାଏ।
ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ CE-20 କ୍ରାୟୋଜେନିକ ଇଞ୍ଜିନକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ କରାଯାଇଥିଲା। ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ଇଞ୍ଜିନର ସମସ୍ତ ବୈଷୟିକ ଦିଗ ଯେପରିକି, ଚାଳକ ଶକ୍ତି, ଚାପ, ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାରର ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। ସବୁଠାରୁ ଖୁସିର କଥା ହେଉଛି, ଇଞ୍ଜିନଟି ସମସ୍ତ ମାନଦଣ୍ଡରେ ଶତପ୍ରତିଶତ ସଫଳ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୋଷଜନକ ରହିଛି।
LVM3 ରକେଟ୍ ଏବଂ ଏହାର ଶକ୍ତି
LVM3 ହେଉଛି ଇସ୍ରୋର ସବୁଠାରୁ ଭାରୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ରକେଟ୍। ଏହା ତିନି ସ୍ତରୀୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଉତକ୍ଷେପଣ ଯାନ। ଏହାର ପ୍ରଥମ ସ୍ତରରେ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଠିନ ଷ୍ଟ୍ରାପ୍-ଅନ୍ ମୋଟର, ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତରରେ ତରଳ ବିକାଶ ଇଞ୍ଜିନ ଏବଂ ତୃତୀୟ ବା ଶେଷ ସ୍ତରରେ ଏହି ସିଇ-୨୦ କ୍ରାୟୋଜେନିକ ଇଞ୍ଜିନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
କ୍ରାୟୋଜେନିକ ଇଞ୍ଜିନର ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏଥିରେ ଅତି ନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରାରେ ତରଳ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ କୁ ଇନ୍ଧନ ଭାବେ ଏବଂ ତରଳ ଅକ୍ସିଜେନ୍ କୁ ଅକ୍ସିଡାଇଜର୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହା ରକେଟ୍କୁ ମହାକାଶର ଶୂନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଓ ଗତି ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।
ଆଗାମୀ ମିଶନ ପାଇଁ କାହିଁକି ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ?
ଇସ୍ରୋର ଆଗାମୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅତି ବ୍ୟାପକ। ଭାରତ ତାର ନିଜସ୍ୱ ମାନବ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ‘ଗଗନଯାନ’ ଉପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଗଗନଯାନ ମିଶନରେ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପୃଥିବୀର ନିମ୍ନ କକ୍ଷପଥକୁ ପଠାଇବା ପାଇଁ ଏହି LVM3 ରକେଟ୍କୁ ହିଁ ମାନବ-ରେଟେଡ୍ ଯାନ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ତେଣୁ ଏହାର ପ୍ରତିଟି ଯାନ୍ତ୍ରିକ ସଫଳତା ଗଗନଯାନ ମିଶନକୁ ସଫଳ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟବସାୟିକ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ମହାକାଶକୁ ପଠାଇବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ LVM3 ର ଚାହିଦା ବହୁତ ଅଧିକ ରହିଛି। ଏହି ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ, ଆଗାମୀ ମିଶନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଥିବା କ୍ରାୟୋଜେନିକ ସ୍ତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।
ତେବେ ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ବିକଶିତ ଏହି କ୍ରାୟୋଜେନିକ ଇଞ୍ଜିନର ସଫଳତା ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ, ଭାରତ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବା ସହ ଅନ୍ୟ ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ବହୁ ଆଗରେ ରହିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଇଞ୍ଜିନ ସାହାଯ୍ୟରେ ଇସ୍ରୋ ପୁଣି ଅନେକ ନୂଆ ବିଶ୍ୱରକେର୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି।
Also read : https://purvapaksa.com/prove-any-vehicle-damaged-due-to-e-20-petrol-union-minister-nitin-gadkari/
