ସହରାଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତାକଡ଼ ଫୁଟପାଥ୍ କୁ ଜବରଦଖଲ ମୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଚାଲି ଚାଲି ଯାଉଥିବା ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ନେଇ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦେଶ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଫୁଟପାଥ୍ କେବଳ ପଦଚାରୀଙ୍କ ନିରାପଦ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ଏହା ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ବେଆଇନ ବ୍ୟବସାୟିକ ଦୋକାନ କିମ୍ବା ପାର୍କିଂକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଐତିହାସିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର, କଟକ, ରାଉରକେଲା, ବ୍ରହ୍ମପୁର ଓ ସମ୍ବଲପୁର ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ପଦଚାରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜବରଦଖଲ ଉଚ୍ଛେଦକୁ ନେଇ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ପୁଣି ଥରେ ତତ୍ପରତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ଓଡ଼ିଶାର ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଫୁଟପାଥ୍ର ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତଙ୍କ ଆଦେଶ ପରେ ରାଜ୍ୟର ସହରାଞ୍ଚଳ ରାସ୍ତାଘାଟର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀବ୍ର ବିତର୍କ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି:
- ବେଆଇନ ଜବରଦଖଲ : ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଜନପଥ, କଳ୍ପନା ଛକ, ରସୁଲଗଡ଼, ନୟାପଲ୍ଲୀ ତଥା କଟକର ବାଦାମବାଡ଼ି, ମଙ୍ଗଳାବାଗ ଓ ଚୌଧୁରୀ ବଜାର ଭଳି ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଫୁଟପାଥ୍ଗୁଡ଼ିକ ବେଆଇନ ଭେଣ୍ଡର, ଫାଷ୍ଟଫୁଡ୍ ଷ୍ଟଲ୍, ଚା’ ଦୋକାନ ଏବଂ ବେଆଇନ ଭେହିକିଲ୍ ପାର୍କିଂ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜବରଦଖଲ ହୋଇ ରହିଛି।
- ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକ : ଫୁଟପାଥ୍ରେ ଜାଗା ନଥିବାରୁ ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ, ମହିଳା ଏବଂ ସ୍କୁଲ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ କରୁଥିବା ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତା ଉପରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି। ଫଳରେ ପ୍ରତିଦିନ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଛୋଟବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟି ଅନେକ ନିରୀହ ପଦଚାରୀ ଜୀବନ ହରାଉଛନ୍ତି।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ନିଜ ରାୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନାଗରିକଙ୍କ ନିରାପଦ ଚଳପ୍ରଚଳ ସେମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାର:
1. ଜବରଦଖଲ ମୁକ୍ତ ଫୁଟପାଥ୍ :
ସମସ୍ତ ପୌରସଂସ୍ଥା ଓ ଟ୍ରାଫିକ୍ ପ୍ରଶାସନ ନିଶ୍ଚିତ କରିବେ ଯେ ଫୁଟପାଥ୍ କେବଳ ଚାଲିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହେବ, କୌଣସି ବେଆଇନ ନିର୍ମାଣ ବା ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ।
2. ସହରାଞ୍ଚଳ ଯୋଜନାରେ ପଦଚାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା :
କେବଳ ଚାରିଚକିଆ ବା ଦୁଇଚକିଆ ଯାନ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ଚଉଡ଼ା ନକରି ଫୁଟପାଥ୍, ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଂ ଏବଂ ପଦଚାରୀ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସିଗନାଲ୍ ନିର୍ମାଣକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବ।
3. ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ-ଅନୁକୂଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି :
ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ତଥା ଶାରୀରିକ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯେପରି ସହଜରେ ବିନା ବାଧାରେ ଚାଲିପାରିବେ, ସେଥିପାଇଁ ଟାକ୍ଟାଇଲ୍ ଟାଇଲ୍ସ ଲଗାଇବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।
ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ ପୌର ନିଗମଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଆଦେଶ ପରେ ଓଡ଼ିଶା ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗ ତଥା ପୋଲିସ କମିଶନରେଟ୍ ପକ୍ଷରୁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି:
- ଜବରଦଖଲ ଉଚ୍ଛେଦ ଅଭିଯାନ : ଭୁବନେଶ୍ୱର ମହାନଗର ନିଗମ ଏବଂ କଟକ ମହାନଗର ନିଗମ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିତ ଏନ୍ଫୋର୍ସମେଣ୍ଟ୍ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ ଗଠନ କରି ପ୍ରମୁଖ ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକରୁ ବେଆଇନ ଉଠାଦୋକାନୀ ଓ ଫୁଟପାଥ୍ ଅବରୋଧ ହଟାଇବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।
- ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭେଣ୍ଡିଂ ଜୋନ୍ : ଉଠାଦୋକାନୀଙ୍କ ଜୀବିକା ଯେପରି ପ୍ରଭାବିତ ନହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଫୁଟପାଥ୍ ବଦଳରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ଭେଣ୍ଡିଂ ଜୋନ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯିବ।
- ବେଆଇନ ପାର୍କିଂ ଉପରେ ଜରିମାନା : ଫୁଟପାଥ୍ ଉପରେ ବାଇକ୍ କିମ୍ବା କାର୍ ପାର୍କିଂ କରୁଥିବା ଅମାନିଆ ଚାଳକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଇ-ଚାଲାଣ କାଟିବା ସହ ଗାଡ଼ି ଜବତ କରାଯିବ।
ସଚେତନତା ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନର ଆବଶ୍ୟକତା
ସହରୀ ବିକାଶ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀଙ୍କ ମତରେ କେବଳ ଅସ୍ଥାୟୀ ଉଚ୍ଛେଦ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ପ୍ରଶାସନ ଉଚ୍ଛେଦ କରି ଚାଲିଯିବାର କିଛି ଦିନ ପରେ ପୁଣି ଫୁଟପାଥ୍ ଜବରଦଖଲ ହୋଇଯାଉଛି। ତେଣୁ ସିସିଟିଭି ନଜରଦାରୀ, ନିୟମିତ ପାଟ୍ରୋଲିଂ ଏବଂ ଉଲ୍ଲଂଘନକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ।
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରାଜ୍ୟର ସହରାଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ମାର୍ଟ ଏବଂ ପଦଚାରୀ-ଅନୁକୂଳ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ହେବ ବୋଲି ସାଧାରଣ ଜନତା ଆଶା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
