ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ଅବନତି : ଶାସନରୁ ସଂଘର୍ଷର ରାଜନୀତିକ ଯାତ୍ରା
ଯେଉଁ ଦଳ କେବେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିର ପର୍ଯ୍ୟାୟବାଚୀ ଥିଲା, ସେହି କଂଗ୍ରେସ ଆଜି ନିଜର ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଖୋଜୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଗାଁରୁ ସଚିବାଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁ ଦଳର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେହି ଦଳ ଏବେ ଲୋକସମର୍ଥନ ଓ ସଂଗଠନ ଦୁହିଁ ଦିଗରୁ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ରାଜନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ଅବନତି କେବଳ ନିର୍ବାଚନୀ ପରାଜୟର କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ନେତୃତ୍ୱ ସଙ୍କଟ, ଗୋଷ୍ଠୀକଳହ ଓ ସମୟୋପଯୋଗୀ ରଣନୀତିର ଅଭାବର ପରିଣାମ।
କେବେ ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଥିଲା କଂଗ୍ରେସ
ଏକ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ମୁଖ୍ୟତଃ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଜନତା ଦଳକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଘୁରୁଥିଲା। ସେତେବେଳେ ନ ବିଜେଡିର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲା, ନ ବିଜେପିର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ।
ଗାଁରୁ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଂଗ୍ରେସର ସଂଗଠନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ଉପରେ ଦଳର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ରହିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରମୁଖ ମୁହଁ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲେ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ।
ତିନିଥର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିବା ଜେ.ବି. ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ରାଜନୀତିର ଚତୁର ରଣନୀତିଜ୍ଞ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକମାଣ୍ଡ ଓ ରାଜ୍ୟର ଆନ୍ତରିକ ଗୋଷ୍ଠୀକଳହ — ଦୁହିଁକୁ ସମ୍ଭାଳିବାରେ ସେ ପାରଦର୍ଶୀ ଥିଲେ।
ସେତେବେଳେ କାହୁ ଲେଙ୍କା, ବସନ୍ତ ବିଶ୍ୱାଳ ଓ ହେମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ ଭଳି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତାମାନେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବି ଜେ.ବି. ନିଜ ପ୍ରଭାବ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିପାରିଥିଲେ।
୨୦୦୦ ପରେ ବଦଳିଗଲା ରାଜନୀତିର ଚିତ୍ର
୧୯୯୦ ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା। ଜନତା ଦଳର ଉତ୍ଥାନ ଓ ପରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଜେଡିର ଆଗମନ ରାଜ୍ୟର ରାଜନୀତିକ ସମୀକରଣକୁ ପୁରା ବଦଳାଇଦେଲା।
୨୦୦୦ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସ କ୍ଷମତାରୁ ବାହାରିଯାଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଦଳ ଏହାକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ପରାଜୟ ଭାବେ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଅପେକ୍ଷା ଦୁଇ ଦଶକରୁ ଅଧିକ ସମୟରେ ପରିଣତ ହୋଇଗଲା।
ଏହି ସମୟରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ନିଜର ଶାନ୍ତ ଛବି, ସଂଯମୀ ଭାଷା ଓ ପରିଷ୍କାର ଇମେଜ୍ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଗଭୀର ଭରସା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥିଲେ।
ଗୋଷ୍ଠୀକଳହ ହେଲା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ବଳତା
ରାଜନୀତିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, କଂଗ୍ରେସର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ବଳତା ଥିଲା ଆନ୍ତରିକ ଗୋଷ୍ଠୀକଳହ।
ଜିଲ୍ଲାରୁ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦଳ ଭିତରେ ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବଢ଼ିଥିଲା। ଫଳରେ ଦଳ ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଲଢ଼ିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଜ ଆନ୍ତରିକ ସଂଘର୍ଷରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଗଲା।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, କଂଗ୍ରେସ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ସଂଘର୍ଷରୁ ଦୂରେ ରହି ଏକ “ମଧ୍ୟମ ରାସ୍ତା” ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ ସଂଘର୍ଷର ଅଭାବ ଦଳକୁ ଧୀରେଧୀରେ ଜନମନସରୁ ଦୂରେଇଦେଇଥିଲା।
କଂଗ୍ରେସର ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଭରିଲା ବିଜେପି
ଯେଉଁ ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଥିଲା, ସେହି ସମୟରେ ବିଜେପି ଧୀରେଧୀରେ ନିଜ ସଂଗଠନକୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା।
୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଝଟକା ଆସିଥିଲା। ଦଳ ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦଳର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ମଧ୍ୟ ହାରାଇଥିଲା ଏବଂ ବିଜେପି ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନକୁ ଉଠିଆସିଥିଲା।
ରାଜନୀତିକ ମହଳରେ ଏହାକୁ କଂଗ୍ରେସର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସଂଗଠନ ଦୁର୍ବଳତାର ପରିଣାମ ବୋଲି ଦେଖାଯାଇଥିଲା।
ନେତୃତ୍ୱ ସଙ୍କଟ ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ
ବର୍ତ୍ତମାନ କଂଗ୍ରେସ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ନେତୃତ୍ୱ ସଙ୍କଟ। ଦଳର ସ୍ପଷ୍ଟ ମୁହଁ କିଏ ଓ ଲୋକ କାହାକୁ ଦେଖି ଭୋଟ ଦେବେ — ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦଳ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଜିପାରିନାହିଁ।
ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ଭଳି ନେତାମାନେ ପଦଯାତ୍ରା ଓ ଆନ୍ଦୋଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ଦଳକୁ ପୁଣି ସକ୍ରିୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହା ବଡ଼ ଜନସମର୍ଥନରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିନାହିଁ।
ଦଳୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଲୋକସମାଗମ କମିଯାଇଥିବା ନେଇ କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନୋବଳ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି।
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଯୁଗରେ ପଛରେ କଂଗ୍ରେସ
ଆଜିର ରାଜନୀତିରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଓ ମାଟିସ୍ତରର ସଂଗଠନ ଦୁହିଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କେବଳ ନାରା କିମ୍ବା ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୀତି ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ଏବେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, କଂଗ୍ରେସ ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂଆ ରାଜନୀତିକ ପରିବେଶ ସହ ନିଜକୁ ସମଯୋଜିତ କରିପାରିନାହିଁ।
କଂଗ୍ରେସ ପୁଣି ଫେରିପାରିବ କି?
ରାଜନୀତିକ ମହଳରେ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି — କଂଗ୍ରେସ କି ପୁଣି ଓଡ଼ିଶାରେ ନିଜ ପୁରୁଣା ସ୍ଥିତିକୁ ଫେରିପାରିବ?
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ରାଜନୀତିରେ କିଛି ବି ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ସେପାଇଁ ଦଳକୁ ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱ, ସ୍ପଷ୍ଟ ରଣନୀତି ଏବଂ ମାଟିସ୍ତରରେ ଲଢ଼ିବାର ମନୋଭାବ ଗଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ନଚେତ୍, ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ କଂଗ୍ରେସର ଭୂମିକା କେବଳ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ସୀମିତ ହୋଇଯିବ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/will-modis-foreign-visits-solve-the-oil-problem/
ମୋଦୀଙ୍କ ବିଦେଶ ଗସ୍ତରେ ସମାଧାନ ହେବ କି ତେଲ ସମସ୍ୟା ? || Will Modi’s foreign visits solve the oil problem?
