ଭାରତର “ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା” : ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ବଦଳିପାରେ ଯୁଦ୍ଧର ନୂଆ ସମୀକରଣ
ଭାରତ ଏବେ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନୂଆ ଦିଗରେ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ଚୀନର ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ସାମରିକ କ୍ଷମତା, ପାକିସ୍ତାନର ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ମିସାଇଲ୍ ନୀତି, ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧର ବଦଳୁଥିବା ଚିତ୍ରକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ “ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା” ନାମକ ସ୍ୱଦେଶୀ ଲଙ୍ଗ ରେଞ୍ଜ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଉପରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାମ କରୁଛି। ରକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାରତର ଆକାଶୀୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନୂଆ ମାତ୍ରା ଦେବା ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଶକ୍ତି ସମୀକରଣକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ବଦଳୁଛି ଯୁଦ୍ଧର ଚିତ୍ର
ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ ଆଉ କେବଳ ସୀମାରେ ଟ୍ୟାଙ୍କ ଓ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଡ୍ରୋନ୍, ହାଇପରସୋନିକ୍ ମିସାଇଲ୍, ସାଇବର୍ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ AI ଆଧାରିତ ଯୁଦ୍ଧ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବେ ଯୁଦ୍ଧର ନୂଆ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଯାଇଛି।
ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ, ଇସ୍ରାଏଲ୍-ହାମାସ୍ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ରେଡ୍ ସି ଅଞ୍ଚଳର ତଣାତଣି ଦୁନିଆକୁ ଦେଖାଇଛି ଯେ, ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ଏବେ ଯେକୌଣସି ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୂଳ ଅଂଶ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହିତ ନେଇଛି।
କ’ଣ ହେଉଛି “ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା”?
“ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା” ହେଉଛି ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ଲଙ୍ଗ ରେଞ୍ଜ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍, ଯାହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତର ଏୟାର ସିକ୍ୟୁରିଟି ଡକ୍ଟ୍ରିନ୍ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ସିଷ୍ଟମ୍ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରୁ ଆକାଶୀୟ ବିପଦକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳୁଛି।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଶତ୍ରୁ ବିମାନ କିମ୍ବା ମିସାଇଲ୍ ଭାରତୀୟ ଆକାଶସୀମାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ ହୋଇଯିବ। ରକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ଏହାକୁ କେବଳ ଡିଫେନ୍ସ ନୁହେଁ, ବରଂ “ଡିଟେରେନ୍ସ” ର ଏକ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି — ଅର୍ଥାତ୍ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ ପୂର୍ବରୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେବା।
ଚୀନ୍ ଓ ଦୁଇ-ମୋର୍ଚ୍ଚା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍
ରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, “ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା” ପଛରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଚୀନର ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ସାମରିକ କ୍ଷମତା।
ଚୀନ ପାଖରେ J-20 ଷ୍ଟେଲ୍ଥ୍ ଫାଇଟର୍, ହାଇପରସୋନିକ୍ ମିସାଇଲ୍, ଡ୍ରୋନ୍ ସ୍ୱାର୍ମ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଓ ଲଙ୍ଗ ରେଞ୍ଜ ରକେଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଥିବାବେଳେ, ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିର କିଛି ଅଂଶ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ହେଉଥିବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତକୁ ଲଦାଖରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆରବ ସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇ-ମୋର୍ଚ୍ଚା ସୁରକ୍ଷା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡୁଛି।
ସ୍ୱଦେଶୀ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦିଗରେ ଭାରତ
ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଭାରତ ରକ୍ଷା ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ରୁଷ, ଆମେରିକା, ଫ୍ରାନ୍ସ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଭଳି ଦେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ବିଦେଶୀ ନିର୍ଭରତା ଏକ ବଡ଼ ରଣନୀତିକ ବିପଦ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଭାରତ ବୁଝିସାରିଛି।
ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତ ଏବେ “ସ୍ୱଦେଶୀ ସୁରକ୍ଷା ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍” ଉପରେ ଜୋର ଦେଉଛି। “ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା” କୁ ଏହି ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
AI ଆଧାରିତ ଥ୍ରେଟ୍ ଆନାଲିସିସ୍
“ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା”ର ସବୁଠୁ ଆଧୁନିକ ଦିଗ ହେଉଛି AI ଆଧାରିତ ଥ୍ରେଟ୍ ଆନାଲିସିସ୍ ସିଷ୍ଟମ୍।
ଯଦି ଏକାସାଥିରେ ଡ୍ରୋନ୍, କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍, ଫାଇଟର୍ ଜେଟ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକାଶୀୟ ବିପଦ ଆସେ, ତେବେ କେଉଁଟି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ କାହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ — ତାହା AI ସିଷ୍ଟମ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଭବିଷ୍ୟତର ଯୁଦ୍ଧରେ କେବଳ ସେନା ନୁହେଁ, ଆଲଗୋରିଥମ୍ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର ଅଂଶ ହେବ।
୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଣ୍ଡକ୍ସନ୍ ସମ୍ଭାବନା
ରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା “ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା”ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଣ୍ଡକ୍ସନ୍ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ। ଯଦି ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତ କେବଳ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମାନଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ନୂଆ ସ୍ଥାନ ଦାବି କରିପାରିବ।
ଟେକ୍ନୋଲୋଜିକାଲ୍ ସୁପ୍ରେମେସି ଦିଗରେ ଭାରତ
ରକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଆଜିର ଦୁନିଆରେ ଯେଉଁ ଦେଶ ଆକାଶକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବ, ସେହି ଦେଶ ଭବିଷ୍ୟତର ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗରେ ରହିବ।
ଭାରତ ଏବେ କେବଳ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ନୁହେଁ, ବରଂ “ଟେକ୍ନୋଲୋଜିକାଲ୍ ସୁପ୍ରେମେସି” ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢୁଛି। “ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା” କୁ ସେହି ନୂଆ ଭାରତର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସଙ୍କେତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/fuel-situation-in-odisha-will-be-normal-by-monday-evening-iocl-cgm/
