୨୦୨୬ ବର୍ଷ ଭାରତ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିବା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ମରୁଡ଼ି ଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବନ୍ୟା ଦେଖାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । ଏହି ଆସନ୍ନ ବିପରୀତ ପଛରେ ଏକ “ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ” ରହିଛି, ଯାହା ବିଷୟରେ ଜାତୀୟ ମହାସାଗରୀୟ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପ୍ରଶାସନ (NOAA) ର ଜଳବାୟୁ ପୂର୍ବାନୁମାନ କେନ୍ଦ୍ର ଏକ ନୂତନ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଜାରି କରିଛି ।
ଏହି ପୂର୍ବାନୁମାନରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ “ସୁପର” ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ରୁ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୭ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଅନୁଭୂତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ପୂର୍ବରୁ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛି ଯେ ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟଣା ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ହ୍ରାସ କରିପାରେ ।
ଏଲ୍ ନିନୋ ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି
ଏଲ୍ ନିନୋ ପ୍ରାକୃତିକ ଏଲ୍ ନିନୋ-ଦକ୍ଷିଣ ଦୋଳନ (ENSO) ଜଳବାୟୁ ଚକ୍ରର ଉଷ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ । ଉଷ୍ଣକଟିବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ଜଳରେ ଏକ ପୁନରାବୃତ୍ତି ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯାହା ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରାକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରେ । ଯାହା ଦ୍ଵାରା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପାଣିପାଗ ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ କୃଷି ଫସଲ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ । ଯଦି ଏକ ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ ବାସ୍ତବରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟଣା ସହିତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିପାରିବ । ବିଶେଷକରି, ୧୮୭୭ ର ବିପର୍ଯ୍ୟୟକାରୀ ଏଲ୍ ନିନୋ, ଯାହା ୧୮୭୬ରୁ ୧୮୭୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ସେହି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ୫କୋଟି ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଥିଲା , ଯାହା ସେହି ସମୟରେ ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୩% ଥିଲା।
ଇ.ଏଲ୍ ନିନୋ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାକୁ ବଢ଼ାଉଛି
ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) କେରଳରେ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀର ଶୀଘ୍ର ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରି ଏକ ସରକାରୀ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଜାରି କରିଛି । ଯାହା ପ୍ରାୟ ୨୬ମଇ, ୨୦୨୬ରେ ଆଶା କରାଯାଉଛି । ଏହି ପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଆଗମନ ତାରିଖ ଜୁନ୍ ୧ର ସାଧାରଣ ଆରମ୍ଭ ତାରିଖ ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଅପେକ୍ଷା ଶୀଘ୍ର ଆଗମନର ୨୦୨୫ ସମେତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଧାରା ଜାରି ରଖିଛି । ତଥାପି, ଆମେରିକାର ଜାତୀୟ ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପ୍ରଶାସନ (NOAA) ର ସଦ୍ୟତମ ENSO ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅନୁସାରେ, ଏଲ୍ ନିନୋ ଶୀଘ୍ର ବିକଶିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି ଏବଂ ୨୦୨୬-୨୭ର ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଶୀତକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିବ । ପିଟର ଡି. କାର୍ଟର ଜଣେ ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଶ୍ୱ ଉଷ୍ମତା ଯୋଗୁଁ ୨୦୨୪ରେ ପୃଥିବୀର ତାପମାତ୍ରାର ରେକର୍ଡ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ଲାଗିଛି ।
ଆଇ.ଏମ.ଡି ଇ.ଏଲ ନିନୋ ସମ୍ପର୍କରେ କ’ଣ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛି ?
ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ରେ ଜାରି ହୋଇଥିବା ଏହାର ଦୀର୍ଘ-ପରିସର ପୂର୍ବାନୁମାନରେ ଆଇଏମଡି ଆକଳନ କରିଥିଲା ଯେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ହାରାହାରି (LPA) ର ପ୍ରାୟ ୯୨% ହେବ । ଯାହା “ସ୍ୱାଭାବିକ ଠାରୁ କମ୍” ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ପୂର୍ବାନୁମାନରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି :
- ବର୍ଷା-ଅଭାବ ମୌସୁମୀର ପ୍ରାୟ ୩୫% ସମ୍ଭାବନା ଅଛି (LPA ର ୯୦% ରୁ କମ୍) ।
- ବର୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବର୍ଷା ଅଭାବର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ।
- ଏହା ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ, ମୌସୁମୀର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆରମ୍ଭ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯଦି ଇ.ଏଲ ନିନୋ ମୂଳ ମୌସୁମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ତୀବ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ସାମଗ୍ରିକ ମୌସୁମୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦୁର୍ବଳ ରହିପାରେ ।
“ହେଲୋ ଏଲ୍ ନିନୋ—ତାପମାତ୍ରା ୨୦୨୪ ରେକର୍ଡ ଛୁଇଁବା ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ବିଶ୍ୱ ଉଷ୍ଣତା ଯୋଗୁଁ, ଏଲ୍ ନିନୋ ମେ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲାଣି।”
ପିଟର ଡି. କାର୍ଟର, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଜଳବାୟୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ଏବଂ IPCC ବିଶେଷଜ୍ଞ
ଇ.ଏଲ୍ ନିନୋ ସ୍ପାର୍କସ୍ ଆଲାର୍ମ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂତନ ପୂର୍ବାନୁମାନ
- ମଇ ୧୪ତାରିଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ନୂତନ ENSO ପୂର୍ବାନୁମାନରେ, NOAA ଆକଳନ କରିଛି ଯେ ଆଗାମୀ ଇ.ଏଲ୍ ନିନୋ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏହା “ଶକ୍ତିଶାଳୀ” କିମ୍ବା “ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ” ବର୍ଗରେ ପଡ଼ିବାର ୬୫% ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । ଏହା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ଏହାକୁ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିବା ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟଣା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କରିପାରେ ।
- ଅକ୍ଟୋବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ପାଇଁ ଏକ “ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ” ଏଲ୍ ନିନୋ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ତାପମାତ୍ରାରେ ୩.୬ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନହାଇଟ୍ (୨ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍) ବୃଦ୍ଧି ଭାବରେ ପରିଭାଷିତ ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି । ଏହି ଘଟଣାଟିକୁ ଅନୌପଚାରିକ ଭାବରେ “ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ” ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । କିଛି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏହାକୁ “ରାକ୍ଷସ” ବୋଲି ଲେବଲ୍ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପଛାଇ ଯାଇଛନ୍ତି । ମେ ଏବଂ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ‘ସୁପର ଏଲ୍ ନିନୋ’ ଆଶା କରାଯାଉଛି ।
- ବର୍ତ୍ତମାନ ୮୨% ସମ୍ଭାବନା ଅଛି ଯେ ଏଲ୍ ନିନୋ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏବଂ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଦେବ ଏବଂ ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ ବୋଲି ଏକ ଦୃଢ଼ ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । ଏହା NOAA ର ଏପ୍ରିଲ ପୂର୍ବାନୁମାନ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୨୦% ନିଶ୍ଚିତତାରେ ବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯାହା ସୂଚାଇଥିଲା ଯେ ଇ.ଏଲ୍ ନିନୋ ଆସନ୍ନ ।
ସୁପର ଇ.ଏଲ୍ ନିନୋ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ତାଣ୍ଡବ ସୃଷ୍ଟି କରିବ
ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଦୁଇ ରୁ ସାତ ବର୍ଷରେ ଘଟେ । ଉଷ୍ଣକଟିବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ପବନ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ସ୍ରୋତ ଢାଞ୍ଚାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠର ତାପମାତ୍ରା ଐତିହାସିକ ହାରାହାରିଠାରୁ ୦.୯ ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନହାଇଟ୍ (୦.୫ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍) ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ଜଳବାୟୁ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଏ । ବିଶ୍ୱ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ଅବସ୍ଥାରୁ ବାହାରକୁ ଯାଉଛି ।
ଇ.ଏଲ୍ ନିନୋ ୨୦୨୩-୨୪କୁ ରେକର୍ଡରେ ସବୁଠୁ ଗରମ ବର୍ଷ ଥିଲା
ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟଣା ମେ ୨୦୨୩ ରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା ଏବଂ ୨୦୨୪କୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେକର୍ଡରେ ସବୁଠାରୁ ଗରମ ବର୍ଷ କରିବା ପାଇଁ ଆଂଶିକ ଭାବରେ ଦାୟୀ ଥିଲା । ଏପ୍ରିଲ ୨୧ରେ ‘କାର୍ବନ ବ୍ରିଫ୍’ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଜଳବାୟୁ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଆଗାମୀ ଏଲ୍ ନିନୋ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ । ତେବେ ୨୦୨୭ ପୂର୍ବ ଏହି ରେକର୍ଡ ଅତିକ୍ରମ ହୋଇପାରେ ।
ଇ.ଏଲ୍ ନିନୋ ନିଜସ୍ୱ ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିପାରେ
ପ୍ରକୃତରେ, ଆଗାମୀ ଏଲ୍ ନିନୋ ଘଟଣା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ନିଜର ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିପାରେ । ମେ ୫ରେ, ଆଲବାନି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଏବଂ ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରଫେସର ପଲ୍ ରାଉଣ୍ଡି X (ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ୱିଟର୍) ରେ ଲେଖିଥିଲେ : “୧୮୭୦ ଦଶକ ପରଠାରୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏଲ୍ ନିନୋର ସମ୍ଭାବନା ସମ୍ପର୍କରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ।”
