ଭାରତର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଡ଼ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଣାଯାଇଥିବା ‘ବିକ୍ଷିତ ଭାରତ ଶିକ୍ଷା ଅଧିଷ୍ଠାନ ବିଲ୍, ୨୦୨୫’ କୁ ନେଇ ସଂସଦର ମିଳିତ ସଂସଦୀୟ କମିଟି ବା ଜେପିସି ନିଜର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିଛି। ଲୋକସଭାରେ ବିଲ୍ ଆଗତ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ବିସ୍ତୃତ ସମୀକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଜେପି ସାଂସଦ ଡି. ପୁରନ୍ଦେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ୩୧ ଜଣିଆ ମିଳିତ ସଂସଦୀୟ କମିଟି ନିକଟକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା। ଜେପିସି ନିଜର ଚିଠା ରିପୋର୍ଟରେ କହିଛି ଯେ, ଏହି ବିଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କ୍ଷମତା ଜଣେ ମାତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନିୟାମକ ହାତରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହେବା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱାଧୀନତା ବା ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାପକ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଏହି ବିଲ୍ ଅଣାଯାଇଥିଲେ ହେଁ, ଏହାର କେତେକ ଜଟିଳ ନିୟମକୁ ନେଇ ଏବେ ସାରା ଦେଶରେ ବିତର୍କ ଜୋର ଧରିଛି।
ୟୁଜିସି ଓ ଏଆଇସିଟିଇର ବିଲୟ: ଏକକ ନିୟାମକ ଗଠନ ପ୍ରସ୍ତାବ
ଏହି ବିଲ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ କୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା। ଏଥିପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ୟୁନିଭରସିଟି ଗ୍ରାଣ୍ଟସ କମିଶନ , ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କାଉନସିଲ୍ ଫର ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ଏଜୁକେସନ ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ୍ କାଉନସିଲ୍ ଫର ଟେଚର୍ ଏଜୁକେସନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯିବ। ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସ୍ଥା ବଦଳରେ ‘ବିକ୍ଷିତ ଭାରତ ଶିକ୍ଷା ଅଧିଷ୍ଠାନ’ ନାମରେ ଏକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏକକ ନିୟାମକ କମିଶନ ଗଠନ କରାଯିବ।
ମାତ୍ର ଜେପିସି ଆଶଙ୍କା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛି ଯେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷମତା ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଂସ୍ଥା ହାତକୁ ଚାଲିଗଲେ ଏହା ଅମଲାତାନ୍ତ୍ରିକ କିମ୍ବା ଆଦର୍ଶଗତ ଅତିକ୍ରମଣର ରୂପ ନେଇପାରେ, ଯାହା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ମୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷାଦାନ ପରିବେଶକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ। ଆଇଆଇଟି କାନପୁର ଏବଂ ଆଇଆଇଟି ମାଡ୍ରାସ ଭଳି ଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି ବିଲ୍ର କେତେକ ଧାରାକୁ ଜୋରଦାର ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି।
ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧର କଠୋର ନିୟମ
ବିଲ୍ରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଜରିମାନା ଓ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମଧ୍ୟ କମିଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମତ ରଖିଛି। ବିଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ବେଆଇନ କିମ୍ବା ଜାଲ୍ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଚଲାଉଥିବା ପ୍ରମୋଟରମାନଙ୍କ ଉପରୁ ଆଇନଗତ ଆଢ଼ୁଆଳ ହଟାଇ ଦିଆଯିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରଣା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସିଧାସଳଖ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ।
ମାତ୍ର ଏହା ସହିତ ନିୟମିତ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ଯଦି କୌଣସି ନିୟମର ବାରମ୍ବାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୁଏ, ତେବେ ସେଥିପାଇଁ ସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ, କୁଳପତି କିମ୍ବା ଟ୍ରଷ୍ଟିମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଦାୟୀ କରାଯାଇ ପଦରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଜେପିସି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ନିୟାମକ ପରିଷଦ କୌଣସି ବି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଉପରେ ମନମୁଖୀ ବା ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରୀ ଭାବେ ଜରିମାନା ଲଗାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ପ୍ରମାଣିତ ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ହିଁ କେବଳ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମିକ ଦଣ୍ଡ ଲାଗୁ କରାଯାଇପାରିବ।
ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଳମ୍ବ ରୋକିବାକୁ ସୁପାରିଶ
ଦେଶର ଅନେକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଶୀର୍ଷ ପଦବୀ ଖାଲି ପଡ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ଶିକ୍ଷାଦାନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ଉପରେ କମିଟି ଗଭୀର ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଜେପିସି ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି ଯେ, ଯେକୌଣସି ପଦବୀ ଖାଲି ହେବାର ଅନ୍ତତଃ ୬ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ନୂତନ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରାଯିବା ଉଚିତ ଏବଂ ପଦବୀ ଖାଲି ହେବାର ୯୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶେଷ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ବିଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନୂତନ କମିଶନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣକାଳୀନ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସର୍ଚ୍ଚ-କମ୍-ସିଲେକ୍ସନ କମିଟିର ସୁପାରିଶ ଆଧାରରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ। ମାତ୍ର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଳମ୍ବକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ବଦଳରେ ସିଧାସଳଖ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ଜେପିସି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି।
ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟର ଆସନ୍ତା ମୌସୁମୀ ଅଧିବେଶନର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ହିଁ ଏହି ଜେପିସି ରିପୋର୍ଟକୁ ଗୃହରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ବିରୋଧୀ ଦଳ, ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଏବଂ ପ୍ରଫେସର ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର ଆପତ୍ତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଜେପିସି କେତେକ ସୁରକ୍ଷାମୂଳକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଏହି ବିଲ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସରକାରଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷାର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ସଂଘୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ସ୍ୱାଧୀନତା ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିପାରିବ।
