ଦେଶରେ ଜନ୍ମ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ରର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସମୟବଦ୍ଧ ଏବଂ ନିର୍ଭୁଲ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ଓ ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନରେ ଥିବା ରଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଜେନେରାଲ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପକ୍ଷରୁ ‘ଜନ୍ମ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପଞ୍ଜୀକରଣ ନିୟମ’ କୁ ଅଧିକ କଠୋର କରାଯାଇ ନୂତନ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଜାରି କରାଯାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି କୌଣସି ନାଗରିକ ନିଜ ପରିବାରରେ କାହାର ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର ପଞ୍ଜୀକରଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନେକ ଆଇନଗତ ଜଟିଳତା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ନାଗରିକଙ୍କ ସୁବିଧା ଏବଂ ସରକାରୀ ଡାଟାବେସ୍ର ସଠିକତା ପାଇଁ ଏହି ଐତିହାସିକ ସଂସ୍କାର ଅଣାଯାଇଛି।
କ’ଣ ରହିଛି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନୂଆ ନିୟମ ଓ ସମୟସୀମା ?
ନୂତନ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରାବଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେକୌଣସି ଶିଶୁର ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିବାର ଠିକ୍ ୨୧ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (ମହାନଗର ନିଗମ, ପୌରପାଳିକା କିମ୍ବା ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ) ଙ୍କ ନିକଟରେ ତଥ୍ୟ ଦାଖଲ କରି ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ୨୧ ଦିନର ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ ନ କରିପାରନ୍ତି, ତେବେ ତାହାକୁ ‘ବିଳମ୍ବିତ ପଞ୍ଜୀକରଣ’ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।
ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୧ ଦିନ ପରେ କିନ୍ତୁ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କଲେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଳମ୍ବ ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି ଏହି ବିଳମ୍ବ ୩୦ ଦିନରୁ ଅଧିକ ଏବଂ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ, ତେବେ ସ୍ଥାନୀୟ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ କିମ୍ବା ଜିଲ୍ଲା କାଉନସିଲ୍ର ଆଧିକାରିକ ଅନୁମତି ପତ୍ର ଏବଂ ନୋଟାରୀ ଆଫିଡେଭିଟ୍ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରାଯାଏ, ତେବେ କେବଳ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ କିମ୍ବା ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ଙ୍କ କୋର୍ଟ ଆଦେଶ ପରେ ହିଁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ଓ ଜଟିଳ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଟେ।
ପଞ୍ଜୀକରଣ ନ କଲେ କେଉଁ ସବୁ ସମସ୍ୟା ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ ?
ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ରରେ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ନିତ୍ୟ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସେବାଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ:
୧. ଶିଶୁର ସ୍କୁଲ୍ ନାମଲେଖାରେ ବାଧା : ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେକୌଣସି ସ୍କୁଲ୍ କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରଥମ ଥର ନାମଲେଖା ସମୟରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଜନ୍ମ ପ୍ରମାଣପତ୍ରକୁ ଏକମାତ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଦସ୍ତାବିଜ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ଏହା ନଥିଲେ ନାମଲେଖା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଟକିଯିବ।
୨. ଆଧାର, ପାସପୋର୍ଟ ଓ ଭୋଟର ଆଇଡି : ନୂଆ ମତଦାତା ତାଲିକାରେ ନାମ ସାମିଲ କରିବା, ପାସପୋର୍ଟ ତିଆରି କରିବା କିମ୍ବା ନୂତନ ଆଧାର କାର୍ଡ ଆବେଦନ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ପ୍ରମାଣପତ୍ରକୁ ପ୍ରାଥମିକ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି।
୩. ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ଲାଭ ଓ ଚାକିରି : ସରକାରୀ ଚାକିରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୟସର ପ୍ରମାଣ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଭତ୍ତା ଓ ଯୋଜନାର ସୁବିଧା ପାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
୪. ସମ୍ପତ୍ତି ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ବୀମା ଟଙ୍କା : ପରିବାରର ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ତୁରନ୍ତ ନ ମିଳିଲେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଇବା, ଜୀବନ ବୀମା କ୍ଲେମ୍ କରିବା ଏବଂ ଜମିବାଡ଼ି କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତିର ଉତ୍ତରାଧିକାର ସୂତ୍ରରେ ନିଜ ନାମକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିବ।
ଡିଜିଟାଲ୍ ଡାଟାବେସ୍ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ନୂତନ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଡାଟାବେସ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜାତୀୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ରେଜିଷ୍ଟର , ମତଦାତା ତାଲିକା ଏବଂ ରାସନ କାର୍ଡ ନେଟୱାର୍କ ସହ ସଂଯୋଗ କରାଯାଉଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ନାଗରିକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ, ସାଇବର ପ୍ରଣାଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ ତାଙ୍କର ନାମ ଭୋଟର ତାଲିକା ଓ ସରକାରୀ ସୁବିଧାରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଯିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଓ ଆର୍ଥିକ ଜାଲିଆତି ରୋକାଯାଇପାରିବ। ତେଣୁ ଯେକୌଣସି ଅଯଥା ହଇରାଣରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ପରିବାରରେ ଘଟୁଥିବା ପ୍ରତିଟି ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ତଥ୍ୟ ୨୧ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିବାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।
