ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଯେଉଁ ସମୟରେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ସରକାରଙ୍କୁ ଜନହିତକର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଘେରିବା କଥା, ସେହି ସମୟରେ ସଂସଦୀୟ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ କାଠଗଡ଼ାରେ ଛିଡ଼ା କରିବାର ଏକ ବିଚିତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ପ୍ରଥମେ ଲୋକସଭା ବାଚସ୍ପତି ଓମ ବିର୍ଲାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଣିବା ଏବଂ ଏବେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମହାଭିଯୋଗ ପାଇଁ ନୋଟିସ୍ ଦେବା— ଏହି ଦୁଇଟି ଘଟଣା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ବିରୋଧୀ ଦଳର ରଣନୀତି ଏବେ ‘ପାଗଳାମି’ର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି।
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଦାୟୀ ହେଉଛନ୍ତି କଂଗ୍ରେସ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ରାହୁଲଙ୍କର ଏହି ‘ଘଟୋତ୍କଚ’ ରଣନୀତି କ’ଣ ନିଜ ମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଘାତକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି କି?
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଅନ୍ତ ଓ ମାନବୀୟ ପାଗଳାମି
ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆଲବର୍ଟ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ କହିଥିଲେ, “ଦୁଇଟି ଜିନିଷ ଅନନ୍ତ— ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ମାନବୀୟ ପାଗଳାମି; କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଏତେଟା ସୁନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ।” ଭାରତୀୟ ବିରୋଧୀ ଦଳର ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଚରଣକୁ ଦେଖିଲେ ଏହି ଉକ୍ତିଟି ଏକଦମ୍ ସଠିକ୍ ମନେହୁଏ। ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ କେବଳ ‘ହେଡଲାଇନ୍’ ପଛରେ ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଏକ କାଳ୍ପନିକ ଦୁନିଆରେ ରହୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲରେ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ କିଛି ଖବର ପ୍ରସାରଣ କରିଦେଲେ ସେମାନେ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଯିବେ।
କିନ୍ତୁ କ୍ରୁର ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି, ଦେଶର ୯୫ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଆଜି ବି ଏହିସବୁ ଟିଭି ଡିବେଟ୍ ବା ଖବରକାଗଜର ମୁଖ୍ୟପୃଷ୍ଠାର ବିତର୍କକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଜନସାଧାରଣ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ସମସ୍ୟା, ବିକାଶ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱକୁ ନେଇ ଅଧିକ ଚିନ୍ତିତ। ବିରୋଧୀଙ୍କ ଏହି ‘ହେଡଲାଇନ୍ ମାନିଆ’ କେବଳ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଷ୍ଟୁଡିଓ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିଯାଇଛି, ଯାହାର ପ୍ରଭାବ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ପ୍ରାୟ ଶୂନ।
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ: ରାଜନୀତିର ‘ଘଟୋତ୍କଚ’?
ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ମହାଭାରତର ‘ଘଟୋତ୍କଚ’ ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି। ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଘଟୋତ୍କଚ ଯେତେବେଳେ ମରିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେ ନିଜର ଆକାର ଏତେ ବଢ଼ାଇ ଦିଅନ୍ତୁ ଯେପରି ସେ ମରିବା ସମୟରେ କୌରବ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁର ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତି ହେବ। ଘଟୋତ୍କଚ ତାହା ହିଁ କଲେ।
କିନ୍ତୁ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟା। ରାହୁଲ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ବଢ଼ାଇବାରେ ତ ସଫଳ ହେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ‘ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ’ ବା ଦୂରଦର୍ଶୀ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ନାହାନ୍ତି। ସେ ସେପରି କୌଣସି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିଜକୁ ବିସ୍ତାର କରୁନାହାନ୍ତି ଯାହା ସରକାରଙ୍କୁ ବିପଦରେ ପକାଇବ। ବରଂ ସେ ଏଭଳି ଅଜବ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ଯଥା— ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମହାଭିଯୋଗ ଉଠାଉଛନ୍ତି, ଯାହା ମୁହାଁମୁହିଁ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷ ବିଜେପି ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ବିରୋଧୀ ମେଣ୍ଟ ‘ଇଣ୍ଡି’ ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଅପରିପକ୍ୱ ରଣନୀତି ୨୦୨୬ ଏବଂ ୨୦୨୭ର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ: ମମତାଙ୍କ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ’ ଗୋଟିଚାଳନା
ଅପରପକ୍ଷରେ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ରଣନୀତି ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଢ଼ିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେ ଏବେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏବଂ କୋର୍ଟ କଚେରୀର ଚକ୍କର କାଟୁଛନ୍ତି। ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ କହୁଛି ଯେ, ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ ଲାଗୁ କରନ୍ତୁ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ଜନତାଙ୍କ ଆଗରେ ଜଣେ ‘ରାଜନୈତିକ ଶହିଦ୍’ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇ ସହାନୁଭୂତି ଭୋଟ୍ ହାସଲ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ଅମିତ ଶାହାଙ୍କ ରଣନୀତି ଏତେଟା ସହଜ ନୁହେଁ। ବିଜେପି ଜାଣିଛି ଯେ ଯଦି ମମତାଙ୍କୁ ସେହି ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ତାହା ଟିଏମସି ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ହେବ। ତେଣୁ ସରକାର ମମତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ଜାଲରେ ଛନ୍ଦି ହେବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି। ବିରୋଧୀ ଦଳ ଯେଉଁସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ହଟ୍ଟଗୋଳ କରୁଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ସତ୍ୟତା ଅପେକ୍ଷା ‘ଏଜେଣ୍ଡା’ ଅଧିକ ବୋଲି ସାଧାରଣରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।
ପରିଣାମକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଅସମ୍ଭବ
ସତ୍ୟକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଲୁଚାଯାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ତାର ପରିଣାମରୁ ବଞ୍ଚିବା ଅସମ୍ଭବ। ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଶେଷକରି ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ନିଜର ‘ଇମେଜ୍’ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଲଢ଼େଇ ଲଢୁଛନ୍ତି, ତାହା ଦେଶର ବାସ୍ତବତାଠାରୁ ଯୋଜନ ଯୋଜନ ଦୂରରେ। ଯଦି ବିରୋଧୀ ଦଳ ନିଜର ଏହି ‘ଘଟୋତ୍କଚ’ ରଣନୀତିରେ ସଂଶୋଧନ ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ୨୦୨୬ ଏବଂ ୨୦୨୭ର ନିର୍ବାଚନ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ସ୍ମଶାନ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ।
ରାହୁଲଙ୍କର ଏହି ନୀତି କ’ଣ ସତରେ ସଫଳ ହେବ? ନା ଏହା ବିରୋଧୀ ମେଣ୍ଟ ପାଇଁ କାଳ ହୋଇ ଛିଡ଼ା ହେବ? ଏହାର ଉତ୍ତର ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ହିଁ ଦେବ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ପାଇଁ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ, ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ‘ପାଗଳାମି’ ଏବଂ ‘ରଣନୀତି’ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗାରଟିକୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ପୋଛି ଦେଇଛନ୍ତି।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/rahuls-politics-and-elections-in-5-states/
