ଇତିହାସ ନିଜକୁ ଦୋହରାଏ, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା କେବଳ ଦୋହରାଏ ନାହିଁ, ବରଂ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୈଳୀରେ ଗତି କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଇରାନ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନର ଭୂମିକା ପୁଣି ଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ବିଶେଷ କରି ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ଅସୀମ ମୁନିରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ନିକଟତରତା ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟର ସୂଚନା ଦେଉଛି। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଦ୍ୱାହି ଦେଉଥିବା ଆମେରିକା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ଏକଛତ୍ରବାଦୀମାନେ ସବୁବେଳେ ଏତେ ‘ପ୍ରିୟ’ କାହିଁକି?
ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ପଛର ରହସ୍ୟ: ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୂଆ ‘ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶାଲ’
ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଛାୟା ଯୁଦ୍ଧକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ଏକ ‘ସେତୁ’ ସଦୃଶ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ପାକିସ୍ତାନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ପରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମନୋଭାବରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ସେ କେବଳ ଶାହବାଜ ସରିଫ ସରକାରକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିନାହାନ୍ତି, ବରଂ ଜେନେରାଲ ଅସୀମ ମୁନିରଙ୍କୁ ନିଜର “ପ୍ରିୟ କ୍ଷେତ୍ର ମାର୍ଶାଲ” (Favorite Field Marshal) ଭାବେ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଛନ୍ତି।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଅସୀମ ମୁନିର ଜଣେ ଚତୁର ରଣନୀତିକାର ଭାବେ ଉଭୟ ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ଘରୋଇ ରାଜନୀତିରେ ଇମ୍ରାନ ଖାନଙ୍କ ଭଳି ଲୋକପ୍ରିୟ ନେତା ଜେଲରେ ଥିବା ବେଳେ, ଆମେରିକା ଏହାକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ପଛରେ ମୁନିରଙ୍କ ସାମରିକ କୂଟନୀତି ହିଁ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।
ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରୁ: ଏକ ପୁରୁଣା ସମ୍ପର୍କ
ପାକିସ୍ତାନୀ ଜେନେରାଲମାନେ ଆମେରିକୀୟ ଶକ୍ତିକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର କଳା ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଜାଣିଛନ୍ତି। ଏହା କୌଣସି ନୂଆ ଘଟଣା ନୁହେଁ। ଗତ ୫୦ ବର୍ଷର ଇତିହାସ ଦେଖିଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ଯେତେବେଳେ ବି ଆମେରିକା ଏସିଆରେ କୌଣସି ଅପରେସନ୍ କରିବାକୁ ଚାହିଁଛି, ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସହଯୋଗୀ ସାଜିଛନ୍ତି।
• ୟାହିଆ ଖାନ (୧୯୭୧): ଚୀନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ୟାହିଆ ଖାନ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରିଥିଲେ। ଏହାର ପ୍ରତିବଦଳରେ, ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନରେ ସେନା କରୁଥିବା ନରସଂହାର ପ୍ରତି ଆମେରିକା ଆଖି ବୁଜି ଦେଇଥିଲା।
• ଜିଆ-ଉଲ-ହକ (୧୯୭୯-୧୯୮୮): ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ପ୍ରକ୍ସି ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ଜେନେରାଲ ଜିଆଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଜୁଲଫିକର ଅଲି ଭୁଟ୍ଟୋଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦିଆଯିବା ଏବଂ ଦେଶରେ କଠୋର ଇସଲାମୀକରଣକୁ ୱାଶିଂଟନ ନୀରବ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲା।
• ପରଭେଜ ମୁଶାରଫ (୨୦୦୧ ପରବର୍ତ୍ତୀ): ୯/୧୧ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ‘ୱାର ଅନ୍ ଟେରର’ରେ ମୁଶାରଫ ଆମେରିକାର ପ୍ରମୁଖ ସହଯୋଗୀ ହେଲେ। ଫଳରେ ସେନାର ଏକଛତ୍ରବାଦ ଶାସନକୁ ଆମେରିକା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଆଖ୍ୟା ଦେଇ ପ୍ରଚୁର ସାମରିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଥିଲା।
ପାକିସ୍ତାନୀ ଜେନେରାଲଙ୍କ ଫାଇଦା: ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତି
ଆମେରିକାର “ଲାଇନ୍” ଅନୁସରଣ କରିବା ପାକିସ୍ତାନୀ ଜେନେରାଲମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ଭଳି କାମ କରେ।
1. ଘରୋଇ ଦମନ: ଯେତେବେଳେ ସେନା ମୁଖ୍ୟମାନେ ନିଜ ଦେଶରେ ମାନବାଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ନିର୍ବାଚିତ ସରକାରକୁ ଭାଙ୍ଗନ୍ତି, ଆମେରିକାର ସମର୍ଥନ ସେମାନଙ୍କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚାପରୁ ରକ୍ଷା କରେ।
2. ଆର୍ଥିକ ଓ ସାମରିକ ସହାୟତା: ଆମେରିକାର ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା କରିବା ଦ୍ୱାରା ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାକୁ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ପ୍ୟାକେଜ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ମିଳେ, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
3. ରାଜନୈତିକ ବୈଧତା: ଜେନେରାଲ ମୁନିରଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ କଥା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ତାଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ଭିତରେ ଜଣେ ‘ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶାସକ’ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରୁଛି।
ଭାରତ ପାଇଁ ଚେତାବନୀ
ଅସୀମ ମୁନିର ଏବଂ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ବଢୁଥିବା ବନ୍ଧୁତା ଭାରତ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ମୁନିର ଜଣେ ପକ୍ଷରେ ଆମେରିକାକୁ ଇରାନ ମାମଲାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆମେରିକାର ନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ସବୁବେଳେ ନିଜର “ଭୂ-ରଣନୈତିକ ସ୍ଥିତି” (Geo-strategic location) କୁ ବିକ୍ରି କରି ଆମେରିକା ଠାରୁ ଫାଇଦା ହାସଲ କରିଆସିଛି।
ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟମାନେ ଆମେରିକାର “ପ୍ରିୟ” ହେବାର କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କର “ଉପଯୋଗିତା”। ଆମେରିକା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମରିକ ଆଡ୍ଡା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ଜେନେରାଲମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେରିକା ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କ ପାପ ଲୁଚାଇବାର ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ। ଜେନେରାଲ ଅସୀମ ମୁନିର ଏବେ ସେହି ପୁରୁଣା ଖେଳର ନୂଆ ଖେଳାଳି ମାତ୍ର। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ “ଆଖିର ସେତୁ” ସାଜିଥିବା ମୁନିର ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ରାଜନୀତିକୁ କେଉଁ ମୋଡ଼କୁ ନେବେ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/sampurna-ladies-club-organizes-water-distribution-program/
