ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟର ଭବିଷ୍ୟତ ତାହାର ରାସ୍ତା, ବିମାନବନ୍ଦର କିମ୍ବା ବଡ଼ ବଡ଼ କୋଠାରେ ନୁହେଁ; ସେହି ରାଜ୍ୟର ଭବିଷ୍ୟତ ଲୁଚି ରହିଥାଏ ତାହାର ସ୍କୁଲ୍ରେ।
କାରଣ ଆଜି ଯେଉଁ ପିଲାଟି ଗାଁର ଏକ ଛୋଟ ସରକାରୀ ସ୍କୁଲ୍ରେ ବସି ପଢ଼ୁଛି, ସେହି ପିଲାଟି କାଲିର ଶିକ୍ଷକ, ଡାକ୍ତର, ବୈଜ୍ଞାନିକ, କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞ କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସକ ହୋଇପାରେ।
ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମୀଣ ସ୍କୁଲ୍ଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତ ଅବସ୍ଥା କେମିତି?
ସରକାର ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଜେଟ୍ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି, ନୂଆ ଯୋଜନା ଆଣୁଛନ୍ତି, ସ୍ମାର୍ଟ କ୍ଲାସ୍ରୁମ୍, ଡିଜିଟାଲ୍ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍କୁଲ୍ ରୂପାନ୍ତରଣର କଥା କହୁଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଉନ୍ନତିର ପ୍ରଭାବ କି ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଁରେ ସମାନ ଭାବରେ ପହଞ୍ଚିଛି?
ଓଡ଼ିଶାରେ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ବହୁ ସ୍କୁଲ୍ରେ ନୂଆ ଭବନ, ସ୍ମାର୍ଟ କ୍ଲାସ୍, ଲ୍ୟାବ୍, ପାନୀୟ ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁବିଧା ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ସରକାର ଏହାକୁ ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣବତ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଜରୁରୀ ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏପରି ଖବର ମଧ୍ୟ ଆସୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ କେତେକ ଗ୍ରାମୀଣ ସ୍କୁଲ୍ରେ ଶିକ୍ଷକ ଅଭାବ, ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ମୌଳିକ ସୁବିଧାର ଅଭାବ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଦୁଇଟି ଚିତ୍ରକୁ ଏକାଠି ବୁଝିବା ଦରକାର
ଯଦି କୌଣସି ସ୍କୁଲ୍ରେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ଶ୍ରେଣୀ ପଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ୁଛି, ତେବେ ସେଥିରେ ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣବତ୍ତା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ଯଦି ଭବନ ମରାମତିର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ, ତାହା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ।
ଯଦି ପାନୀୟ ଜଳ କିମ୍ବା ଶୌଚାଳୟ ସୁବିଧା ନଥାଏ, ତାହା ପଢ଼ାଶୁଣା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଉଠାଇବା କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ମୁଦ୍ଦା ନୁହେଁ। ଏହା ପିଲାମାନଙ୍କ ଅଧିକାରର ପ୍ରଶ୍ନ।
ଯେକୌଣସି ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ତାହାର ଶିକ୍ଷକ।
ନୂଆ ଭବନ ହୋଇପାରେ, ସ୍ମାର୍ଟ ବୋର୍ଡ ଲାଗିପାରେ, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆସିପାରେ—କିନ୍ତୁ ଯଦି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଶିକ୍ଷକ ନଥାନ୍ତି, ତେବେ ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣବତ୍ତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ।
ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶିକ୍ଷକ ପଦବୀ ଖାଲି ରହିବା କିମ୍ବା ଦୂର ଅଞ୍ଚଳରେ ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତିର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ରହିଆସିଛି।
ଅନ୍ୟପଟେ ସରକାର ସମୟ ସମୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା, ପଦୋନ୍ନତି ଏବଂ ସ୍କୁଲ୍ ପରିଚାଳନାରେ ସୁଧାର ଆଣିବାର କଥା କହୁଛନ୍ତି।
ତେଣୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବ ମାଟି ସ୍ତରରେ କେତେ ପହଞ୍ଚିଛି?
ଏଠାରେ ବଜେଟ୍ର କଥା ମଧ୍ୟ ଆସେ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ବଜେଟ୍ରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ।
କିନ୍ତୁ କେବଳ ବଜେଟ୍ ଘୋଷଣା କଲେ ହେବ ନାହିଁ।
ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
- ସେହି ଟଙ୍କା କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଲା?
- କେଉଁ ଜିଲ୍ଲାରେ କେଉଁ କାମ ହେଲା?
- କେଉଁ ସ୍କୁଲ୍ରେ କେଉଁ ସୁବିଧା ପହଞ୍ଚିଲା?
- ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ଏଯାଏଁ ଅଭାବ ରହିଛି?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଦର୍ଶାଇବ।
ଆଉ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
- ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଶିକ୍ଷାର ତଫାତ।
ସହରର ଅନେକ ସ୍କୁଲ୍ରେ ଉନ୍ନତ ସୁବିଧା ଥିବାବେଳେ, ଦୂରଦୂରାନ୍ତର କେତେକ ସ୍କୁଲ୍ରେ ମୌଳିକ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇବା ଏଯାଏଁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇରହିଛି।
ଯଦି ଏହି ବ୍ୟବଧାନ କମାଇବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ କେବଳ ନୀତି ନୁହେଁ, ସେହି ନୀତିର ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶିକ୍ଷାକୁ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ବିତର୍କର ବିଷୟ କରିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ।
ଏହା ରାଜ୍ୟର ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଠାରେ ସରକାରଙ୍କ ଜବାବଦେହିତା ଯେତେ ଜରୁରୀ, ସେତେଇ ସମାଜ, ସ୍କୁଲ୍ ପରିଚାଳନା କମିଟି, ଅଭିଭାବକ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନଙ୍କ ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଯଦି କୌଣସି ସ୍କୁଲ୍ରେ ସମସ୍ୟା ଅଛି, ତାହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ସୂଚନା, ସ୍ଥାନୀୟ ନଜରଦାରି ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ପଦକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ।
ଶେଷରେ ଗୋଟିଏ କଥା—
ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ସ୍କୁଲ୍ର ଚିତ୍ର କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ସଫଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଦେଖିଲେ ହେବ ନାହିଁ।
ଆମକୁ ସମଗ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ—
- କେଉଁଠି ସଫଳତା?
- କେଉଁଠି ସମସ୍ୟା?
- ଏବଂ କେଉଁଠି ତୁରନ୍ତ ସୁଧାରର ଆବଶ୍ୟକତା?
କାରଣ ଆଜି ଶିକ୍ଷାରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିବେଶ, ଆସନ୍ତାକାଲିର ଓଡ଼ିଶାକୁ ଗଢ଼ିବ।
