ଭାରତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରତା ଦିଗରେ ନିରନ୍ତର ଅଗ୍ରଗତି କରୁଛି। ଯୁଦ୍ଧର ବଦଳୁଥିବା ରଣନୀତି, ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାରତକୁ ଏହା ଅନୁଭବ କରାଇଛି ଯେ ଭବିଷ୍ୟତର ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏବଂ ନୂତନତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଜିତାଯିବ। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସ୍ୱପ୍ନ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ଏବଂ ଏହାର ସ୍ୱଦେଶୀ ଇଞ୍ଜିନ ତିଆରି କରିବା।
କିନ୍ତୁ, ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ଭାରତ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହିଁକି ନିଜର ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର ଇଞ୍ଜିନ ତିଆରି କରିପାରିନାହିଁ? ଫ୍ରାନ୍ସ ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ଚୁକ୍ତି କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ? ଏଯାଏ ଭାରତ କେଉଁ କେଉଁ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମକୁ ସଫଳତାର ସହ ବିକଶିତ କରିଛି? ଭବିଷ୍ୟତରେ କ’ଣ ଭାରତ ପ୍ରକୃତରେ ଆମେରିକା ପରି ବଡ଼ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଟକ୍କର ଦେବ? ଆସନ୍ତୁ, କ୍ରମାନୁସାରେ ବୁଝିବା । ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର ଚତୁର୍ଥ ପିଢ଼ି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାଠାରୁ ଆଗୁଆ ପଞ୍ଚମ ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ପ୍ରଯୁକ୍ତି। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହା ରାଡାରରେ ସହଜରେ ଧରାପଡ଼େ ନାହିଁ। ଆମେରିକାର ଏଫ-୨୨ ରାପ୍ଟର ଏବଂ ଏଫ-୩୫ ଲାଇଟନିଂ ଦୁଇ, ଚୀନର ଜେ-୨୦ ଏବଂ ରୁଷିଆର ଏସୁ-୫୭ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର। ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଦରକାର କାରଣ ଚୀନ ପୂର୍ବରୁ ଜେ-୨୦ ପରି ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ମୁତୟନ କରିସାରିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନଠାରୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ନେଇ ନିଜର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇପାରେ। ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତକୁ ବାୟୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ହେବ।
ଇଞ୍ଜିନ ହେଉଛି ଯେକୌଣସି ବିମାନର ହୃଦୟ। ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର ଇଞ୍ଜିନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏଥିପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ଥ୍ରଷ୍ଟ-ଟୁ-ୱେଟ ଅନୁପାତ ଦରକାର ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିମାନ ତୀବ୍ର ଏବଂ ଉଚ୍ଚତାରେ ଉଡ଼ିପାରିବ। ସୁପରକ୍ରୁଜ କ୍ଷମତା ଦରକାର ଯାହା ଅର୍ଥାତ ଆଫଟରବର୍ଣ୍ଣର ବିନା ମଧ୍ୟ ସୁପରସୋନିକ ଗତିରେ ଉଡ଼ାଣ କରିପାରିବ। ନିମ୍ନ ତାପ ସଙ୍କେତ ଜରୁରୀ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଇନଫ୍ରାରେଡ ରାଡାରରେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ।
ଭାରତ ଏହି ଦିଗରେ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି। କାବେରୀ ଇଞ୍ଜିନ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ସ୍ୱଦେଶୀ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ତେଜସ ପାଇଁ ଇଞ୍ଜିନ ତିଆରି କରିବା। କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ତ୍ରୁଟି ରହିଥିଲା। ଏହା ଆବଶ୍ୟକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଦେଇପାରିନଥିଲା। ଏହି ପଥରେ ଅନେକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲା। ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରାରେ ତିଷ୍ଠି ପାରୁଥିବା ମିଶ୍ର ଧାତୁ ତିଆରି କରିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇଥିଲା। କମ୍ପ୍ରେସର ଏବଂ ଟର୍ବାଇନ ବ୍ଲେଡ଼ର ଜଟିଳ ଗଠନ ସହିତ ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଏବଂ ନିବେଶ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ତେଜସ ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ଇଞ୍ଜିନ ଜିଇ-୪୦୪ ଏବଂ ପରେ ଜିଇ-୪୧୪ ନେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।
ଫ୍ରାନ୍ସରେ ସାଫ୍ରାନ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ ଇଞ୍ଜିନ୍ସ ନାମକ ଏକ କମ୍ପାନୀ ଅଛି ଯାହା ବିଶ୍ୱର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଇଞ୍ଜିନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ତିଆରି କରେ। ଫ୍ରାନ୍ସ ସହ ସହଭାଗୀତା ଦ୍ୱାରା ଭାରତକୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତରର ଲାଭ ମିଳିବ। ଫ୍ରାନ୍ସ ପୂର୍ବରୁ ରାଫେଲ ଜେଟ୍ ଭାରତକୁ ଦେଇସାରିଛି ଏବଂ ଭାରତ-ଫ୍ରାନ୍ସ ରକ୍ଷା ସହଭାଗୀତା ବହୁତ ମଜବୁତ। ଫ୍ରାନ୍ସ ଭାରତ ସହ ବିଶେଷ ସହଭାଗୀତା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏହି ସହଭାଗୀତାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ହେଉଛି ଯେ ଭାରତ ଆଡଭାନ୍ସଡ ମିଡିୟମ କମ୍ବାଟ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ ପରି ନିଜର ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପାଇଁ ସ୍ୱଦେଶୀ ଇଞ୍ଜିନ ହାସଲ କରିପାରିବ।
ସ୍ୱଦେଶୀ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ।
ଏଚଏଫ-୨୪ ମାରୁତ: ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜେଟ୍ ଫାଇଟର ୧୯୬୧ରେ ଆସିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଇଞ୍ଜିନର ଅଭାବ ରହିଥିଲା। ୧୯୬୭ରେ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଇଞ୍ଜିନ କାରଣରୁ ଏହା ସୁପରସୋନିକ ଗତି ହାସଲ କରିପାରିନଥିଲା।
ଏଲସିଏ ତେଜସ: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଦେଶୀ ଡିଜାଇନ ଏବଂ ଏଚଏଏଲ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ। ଲଢ଼ୁଆ କ୍ଷମତା, ଆଧୁନିକ ଏଭିଓନିକ୍ସ ଏବଂ ଛୋଟ ଆକାର କାରଣରୁ ବହୁତ ଚଞ୍ଚଳ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବାୟୁସେନା ଏବଂ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇସାରିଛି।
ତେଜସ ଏମକେ-୨: ତେଜସର ଉନ୍ନତ ସଂସ୍କରଣ, ଅଧିକ ପେଲୋଡ ଏବଂ ରେଞ୍ଜ ସହିତ ନିର୍ମାଣାଧୀନ।
ଆଡଭାନ୍ସଡ ମିଡିୟମ କମ୍ବାଟ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ: ଏହା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ି ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର ହେବ। ଏହାର ପ୍ରଯୁକ୍ତି କେବଳ ସେତେବେଳେ ସଫଳ ହେବ ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ନିଜର ସ୍ୱଦେଶୀ ଇଞ୍ଜିନ ତିଆରି କରିପାରିବ।
ଏଯାଏ ଭାରତ ଆମେରିକାର ଜିଇ ଇଞ୍ଜିନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ରହିଛି। ଏବେ ତାହାକୁ ଫ୍ରାନ୍ସର ସହାୟତା ମିଳିଛି। ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ମିଳିତ ଭାବେ ଇଞ୍ଜିନ ଉତ୍ପାଦନ କରିବେ, ଭାରତର ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମିବ। ଆମେରିକା ଚାହୁଁଥିଲା ଯେ ଭାରତ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁ, କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଆତ୍ମନିର୍ଭର ପଦକ୍ଷେପ ଆମେରିକାର ଅସ୍ତ୍ର କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ହେବ।
ଯଦି ଭାରତ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ଆଗାମୀ କିଛି ମାସରେ ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ୭ ରୁ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ଇଞ୍ଜିନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରିବ। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାର ପରୀକ୍ଷଣ ଏଏମସିଏ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ୨୦୩୨ ସୁଦ୍ଧା ଦେଖାଯାଇପାରିବ। ଅର୍ଥାତ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିରେ ଭାରତ ନିଜ ବଳରେ ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର ଇଞ୍ଜିନ ତିଆରି କରୁଥିବା ମୁଷ୍ଟିମେୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ ହେବ। ଭାରତକୁ ତିନୋଟି ଜିନିଷ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ହେବ। ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ହେବ। ଡିଆରଡିଓ ଏବଂ ଏଚଏଏଲକୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଏବଂ ସମ୍ବଳ ଦେବାକୁ ହେବ। ଫ୍ରାନ୍ସ ପରି ବିଶ୍ୱସନୀୟ ସହଭାଗୀଙ୍କଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ସୂଚନା ହାସଲ କରିବାକୁ ହେବ। ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନରେ ଭାଗୀଦାରୀ ଦେବାକୁ ହେବ।
ଭାରତ ଦୀର୍ଘ ସଫର ଅତିକ୍ରମ କରିଛି ।ଆଜିଠାରୁ ୪୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଆମର ଛୋଟ ଫାଇଟର ବିମାନର ଇଞ୍ଜିନ ତିଆରି କରିବାରେ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲୁ, ସେଠାରୁ ଆଜି ଆମେ ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଫାଇଟର ଇଞ୍ଜିନ ତିଆରି କରିବାର ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ଅଛୁ। ଫ୍ରାନ୍ସର ସହଭାଗୀତା ସହ ଭାରତ ପାଖରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ସୁଯୋଗ ଅଛି ଯେ ଏହା କେବଳ ନିଜର ବାୟୁସେନାକୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭର କରାଇବ ନାହିଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ରୁଷିଆ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ ସହ ସମାନ ସ୍ଥାନରେ ଛିଡ଼ା ହେବ। ୨୦୩୫ ସୁଦ୍ଧା ଯେତେବେଳେ ଭାରତର ଏଏମସିଏ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ଇଞ୍ଜିନ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ାଣ କରିବ, ସେତେବେଳେ ଏହା ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ସନ୍ଦେଶ ହେବ ଯେ ଭାରତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ମହାଶକ୍ତି ହୋଇସାରିଛି।
ALSO READ https://purvapaksa.com/how-india-sprung-back-after-us-sanctions-27-years-ago/
