ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଜାପାନ ଗସ୍ତ ପରେ ଏବେ ଚୀନ ପାଇଁ ବାହରି ସାରିଛନ୍ତି। ସେ ରବିବାର ତିଆନଜିନ୍ ସହରରେ ସାଂଘାଇ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ (SCO) ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ, ଋଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନେତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଟିବେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଗସ୍ତ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ସହିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବିକାଶକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ୨୦୧୮ ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମୋଦୀ ଚୀନ ଗସ୍ତ କରିବେ। ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ଏସସିଓ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଉପରେ ନଜର ରଖିବ। ଟ୍ରମ୍ପ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୫୦% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିବା ପରେ, ଭାରତ ଏଠାରେ ଚୀନ ଏବଂ ୟୁରେସିଆର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶ ସହିତ ଦୃଢ଼ ସହଭାଗୀତା ଖୋଜିପାରିବ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ବିଶ୍ୱରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶୁଳ୍କ ଧମକ ମଧ୍ୟରେ, ଏସସିଓ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମଞ୍ଚ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ଏହା ସହିତ, ସେ ଚୀନକୁ ଏକ ଦେଶ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିପାରିବେ ଯାହା ବିଶ୍ୱର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ପାଇଁ କାମ କରିବ। ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୪୩% ଏସସିଓ ସଦସ୍ୟ ଦେଶରେ ବାସ କରନ୍ତି। ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶ ୨୩%।
ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ କେତେ ଦେଶ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି
ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଅଗଷ୍ଟ ୩୧ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୀନର ତିଆନଜିନ୍ ସହରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ୨୦ରୁ ଅଧିକ ବିଦେଶୀ ନେତା ଏବଂ ୧୦ଟି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଭାରତର ମୋଦୀଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ, ଋଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ, ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେଶକିୟାନ, ପାକିସ୍ତାନୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫ, ବେଲାରୁସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଲୁକାସେଙ୍କୋ, କାଜାଖସ୍ତାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାସିମ-ଜୋମାର୍ଟ ଟୋକାୟେଭ, ଉଜବେକିସ୍ତାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାଭକତ ମିର୍ଜିୟୋୟେଭ, କିର୍ଗିଜସ୍ତାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସାଦିର ଜାପାରୋଭ ଏବଂ ତାଜିକ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମୋମାଲି ରହମୋନ, ତୁର୍କୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରେସେପ ତାୟିପ୍ ଏର୍ଡୋଗାନ, ମିଆଁମାର ସାମରିକ ମୁଖ୍ୟ ମିନ୍ ଅଙ୍ଗ ହ୍ଲାଇଙ୍ଗ, ନେପାଳ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କେପି ଶର୍ମା ଓଲି, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରବୋଓ ସୁବିୟାଣ୍ଟୋ, ମାଲେସିଆ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅନୱର ଇବ୍ରାହିମ ଏବଂ ମାଳଦ୍ୱୀପ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମହମ୍ମଦ ମୁଇଜୁ ପ୍ରମୁଖ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଜାତିସଂଘର ମହାସଚିବ ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରେସ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଘ (ଆସିଆନ)ର ମହାସଚିବ କାଓ କିମ ହର୍ନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବେ।
କେବେ ଏବଂ କାହିଁକି ଏସସିଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା
ଏସସିଓ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ସାଂଘାଇ ଫାଇଭ୍ ନାମକ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧର ଶେଷ ଏବଂ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ପତନ ପରେ ସୀମା ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଚୀନ୍, ରୁଷ, କାଜାଖସ୍ତାନ, କିର୍ଗିଜସ୍ତାନ ଏବଂ ତାଜିକିସ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୧୭ ମସିହାରେ, ସଂଗଠନ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଇରାନ ଏବଂ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ବେଲାରୁସ ମଧ୍ୟ ସଦସ୍ୟତା ପାଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସଂଗଠନର ୧୪ ପ୍ରମୁଖ ଡାଇଲୋଗ ଅଂଶୀଦାର ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସାଉଦି ଆରବ, ମିଶର, ତୁର୍କୀ, ମିଆଁମାର, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ କାମ୍ବୋଡିଆ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଏପରି ସମୟରେ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଋଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ-ହମାସ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଏବଂ ଏସିଆ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁରକ୍ଷା ଉତ୍ତେଜନା ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶ ସହିତ ତାର ସମ୍ପର୍କ ନଷ୍ଟ କରୁଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବାର ଏହା ଏକ ଭଲ ସମୟ। ଏସସିଓ ସମ୍ମିଳନୀ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩ରେ ବେଜିଂରେ ଏକ ବିଶାଳ ସାମରିକ ପରେଡ୍ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ତେବେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏସସିଓ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଆସୁଥିବା ପୁଟିନ୍, ଲୁକାସେଙ୍କୋ ଏବଂ ସୁବିଆଣ୍ଟୋ ସେଠାରେ ପରେଡ୍ ପାଇଁ ରହିବେ, କିମ୍ ଜୋଙ୍ଗ ଉନ୍ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଚୀନ୍ ଆସିପାରନ୍ତି।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏସସିଓର ମତ କ’ଣ?
ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମତାମତ ଗଠନ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ। ଯଦି ଦେଖାଯାଏ, ରୁଷିଆ ୟୁକ୍ରେନରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକାଂଶ ଏସସିଓ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଏହାର ସ୍ୱାର୍ଥ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ତଥାପି, ଭାରତ ସର୍ବଦା ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଦାବି କରିବା ସହିତ ଋଷଠାରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ତେଲ ମଧ୍ୟ କିଣିଛି, ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଛି। ୟୁକ୍ରେନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଏସସିଓର ସଦସ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଛି। ୟୁକ୍ରେନ୍ ପଚାରିଛି ଯେ ଏସସିଓ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ନୀତିକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି କି ନାହିଁ। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ଏସସିଓ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଗାଜାରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଲେବାନନ୍ ଏବଂ ଇରାନରେ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଭକ୍ତ। ଗତ ବର୍ଷ ଇରାନ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଆକ୍ରମଣକୁ ଏସସିଓ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭାରତ ଏସସିଓ ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲା। ଏସସିଓ ସଦସ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଉତ୍ତେଜନା ରହିଛି। ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣ ପଛରେ ଇସଲାମାବାଦର ହାତ ଥିବା ଭାରତ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି, ଯାହାକୁ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି।
ଏସସିଓ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଆମେରିକା କିପରି ଦେଖିବ?
ଟ୍ରମ୍ପ ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର ସମାଲୋଚକ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି। ସେ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇ ଦୁର୍ବଳ କରିବାକୁ ଧମକ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଏସସିଓ ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିବ ଏବଂ ଏହା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ହେବାକୁ ଥିବା କ୍ୱାଡ୍ ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ଏକ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ଭାରତ ଏହି ବର୍ଷ କ୍ୱାଡ୍ ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି।
ଏସିଆ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନର ବଢ଼ୁଥିବା ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଭାବକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ, ଜାପାନ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଆମେରିକା ୨୦୦୭ ମସିହାରେ କ୍ୱାଡ୍ ଗଠନ କରିଥିଲେ। ଆମେରିକା ଭାରତ ଉପରେ ୫୦% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ସୋମବାର ତିଆନଜିନରେ ମୋଦୀ ଏବଂ ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ବୈଠକ ଉପରେ ଆମେରିକା କଡ଼ା ନଜର ରଖିବ। ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଉତ୍ତେଜନା ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଉପରେ ଆମେରିକା ନଜର ରହିବ। ତଥାପି, ଏହା ନିଷ୍କର୍ଷ ନୁହେଁ ଯେ ଶୁଳ୍କ ଉପରେ ଉତ୍ତେଜନା ଯୋଗୁଁ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି।
Also Read https://purvapaksa.com/piyush-goyals-strong-message-to-donald-trump-amid-50-tariffs/
