ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଦୁର୍ଗ କୁହାଯାଉଥିବା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ଏବେ ଏକ ଅଭାବନୀୟ ତଥା ଐତିହାସିକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ରସଭୋଟିଂକୁ ନେଇ ଦଳ ଯେଉଁ ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଗୋଟି ଚାଳନା କରିଥିଲା, ତାହା ଏବେ ଓଲଟା ଦଳୀୟ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କୁ ଅଡ଼ୁଆରେ ପକାଇଛି। ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକଙ୍କ କାରଣଦର୍ଶାଅ ନୋଟିସକୁ ବାଏଁ ବାଏଁ ଉଡ଼ାଇ ଦେବା ସହ ବିଦ୍ରୋହୀ ବିଧାୟକମାନେ ଯେଉଁ ଢଙ୍ଗରେ ପାଲଟା ଜବାବ ରଖିଛନ୍ତି, ତାହା କେବଳ ଶଙ୍ଖ ଭବନ ନୁହେଁ ବରଂ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ରସଭୋଟିଂ ଅଭିଯୋଗକୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ବିବାଦ ଏବେ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ସୀମା ଛାଡ଼ି ଆଇନର ମଞ୍ଚକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
କ’ଣ ରହିଛି ସେ କମ୍ପନ ? ଆଜିର ପଲଟିକାଲ ଭାଗବତରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ‘ବିଦ୍ରୋହ’ର ମହାସମର ।
ଘଟଣାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି: କ୍ରସଭୋଟିଂରୁ କଳିର ଆରମ୍ଭ
ଘଟଣାଟି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ନିକଟରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରୁ। ଦଳୀୟ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବିଜେଡି ପକ୍ଷରୁ ହ୍ୱିପ୍ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲେ ହେଁ, ୬ ଜଣ ବିଧାୟକ ଦଳୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବଦଳରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ମତଦାନ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା। ବିଜେଡି କହୁଥିବା ଏହି ‘ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା’ ପାଇଁ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକ ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ ଗତ ୧୭ ତାରିଖରେ ବାଙ୍କୀ ବିଧାୟକ ଦେବୀରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ସମେତ ୬ ଜଣଙ୍କୁ କାରଣଦର୍ଶାଅ ନୋଟିସ୍ ହ୍ୱାଟସ୍ ଅପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଜାରି କରିଥିଲେ।
ଏହି ନୋଟିସର ଯେଉଁ ଜବାବ ଆସିଛି, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ। ବିଦ୍ରୋହୀ ବିଧାୟକମାନେ ଶରଣାପନ୍ନ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦଳୀୟ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କୁ ଆଇନର ଆଇନା ଦେଖାଇଛନ୍ତି।
ନୋଟିସ୍ ବନାମ ଫୌଜଦାରୀ ମାମଲା: ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଲଢ଼େଇ
ବାଙ୍କୀ ବିଧାୟକ ଦେବୀରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ସମେତ ୬ ବିଧାୟକ ନିଜ ଜବାବରେ ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକଙ୍କ ନୋଟିସକୁ ‘ଅସାମ୍ବିଧାନିକ’ ଏବଂ ‘ବେଆଇନ’ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି:
1. ଭୟଭୀତ କରିବାର ପ୍ରୟାସ: ଏହି ନୋଟିସ୍ କେବଳ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି।
2. ବିଏନଏସ୍ (BNS) ର ପ୍ରାବଧାନ: ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା-୨୦୨୩ର ଧାରା ୧୭୧ ଓ ୧୭୪ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏକ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ। ଯଦି ନୋଟିସ୍ ଫେରାଇ ନିଆନଯାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଫୌଜଦାରୀ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିବେ ବୋଲି ଖୋଲାଖୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।
ହ୍ୱିପ୍ ମାନିବାକୁ ଆମେ ବାଧ୍ୟ ନୁହଁ: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଦୁହାଇ
ବିଦ୍ରୋହୀ ବିଧାୟକମାନେ ନିଜର ଆଇନଗତ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଦଳକୁ ଅଡ଼ୁଆରେ ପକାଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ତିନିଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲା – କୁଲଦୀପ ନାୟାର ବନାମ ଭାରତ ସରକାର, ପଶୁପତିନାଥ ସୁକୁଲ ଏବଂ କିହୋଟୋ ହୋଲୋହାନ ମାମଲାର ରାୟକୁ ଆୟୁଧ କରିଛନ୍ତି।
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳ ନିଜ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭୋଟ୍ ଦେବା ପାଇଁ ହ୍ୱିପ୍ ଜାରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ନିଜର ‘ବିବେକ’ (Conscience) ଅନୁସାରେ ଭୋଟ୍ ଦେଲେ ସମ୍ବିଧାନର ଦଶମ ଅନୁସୂଚୀ ବା ଦଳବଦଳ ବିରୋଧୀ ଆଇନ ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ ବୋଲି ବିଧାୟକ ଦେବୀରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରରେ ପ୍ରମିଳାଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି।
ଏହା ସହିତ ସେମାନେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ୨୦୧୭ ମସିହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛନ୍ତି, ଯାହା ଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ‘ମୁକ୍ତ ବିବେକ’ର ପ୍ରୟୋଗକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଇଛି।
ବିଧାୟକଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ: “ଆମେ ଦଳ ଛାଡ଼ିନୁ, ମାଲିକାନା ଜାହିର କରିବୁ”
ଦଳରୁ ବହିଷ୍କାର ହେବା ଭୟ ଏହି ବିଧାୟକଙ୍କ ପାଖରେ ନ ଥିବା ଭଳି ମନେହେଉଛି। ଦେବୀରଞ୍ଜନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ବିଜେଡିର ସଦସ୍ୟତା ତ୍ୟାଗ କରିନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଦଳ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାନ୍ତି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନେ ଦଳ ଭିତରେ ରହି ନିଜର ଦବଦବା ଜାହିର କରିବାକୁ ଏବଂ ‘ବିଜୁ ଲିଗାସୀ’ର ଅସଲି ଦାୟାଦ ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରମିଳାଙ୍କ ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ: “ଅଳିଆ ସଫା ହେଉଛି”
ଅନ୍ୟପଟେ, ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକ ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ ମଧ୍ୟ କଡ଼ା ଭାଷାରେ ଜବାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଇନ କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ଜଣା ନାହିଁ, ଦଳ ମଧ୍ୟ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଲଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
• ବିବେକ କେଉଁଠି ଥିଲା? ପ୍ରମିଳା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଟିକେଟ ନେଲା ବେଳେ ଏହି ବିବେକ କେଉଁଠି ଥିଲା?
• ଫିଲ୍ଟର ପ୍ରକ୍ରିୟା: ସେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଦଳର ‘ଶୁଦ୍ଧିକରଣ’ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଦଳରୁ ଅଳିଆ ବାହାରିଗଲେ କେବଳ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ନିଷ୍ଠାପର କର୍ମୀ ରହିବେ।
କିଏ ସେହି ୬ ‘ବିଦ୍ରୋହୀ’?
ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ରାଜନୈତିକ ଝଡ଼ର ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ସାଜିଥିବା ବିଧାୟକମାନେ ହେଲେ:
1. ଦେବୀରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ (ବାଙ୍କି)
2. ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ
3. ଚକ୍ରମଣି କହଁର
4. ସୁବାସିନୀ ଜେନା
5. ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ
6. ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ
ଏମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ପୂର୍ବରୁ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳରୁ ନିଲମ୍ବିତ ଥିବା ୨ ଜଣ ବିଧାୟକ ସନାତନ ମହାକୁଡ଼ ଓ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ପରୋକ୍ଷରେ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।
ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷା: ବିଜେଡି ପାଇଁ କାହିଁକି ଏହା ବଡ଼ ସଙ୍କଟ?
ବିଜେଡି ଗତ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଦଳ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲା। ମାତ୍ର ଏଭଳି ଖୋଲା ବିଦ୍ରୋହ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଦଳ ଭିତରେ କିଛି ଠିକ୍ ଚାଲିନାହିଁ।
• ନେତୃତ୍ୱକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ: ବିଧାୟକମାନେ କେବଳ ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକଙ୍କୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ପରୋକ୍ଷରେ ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଛନ୍ତି।
• ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠତା ଉପରେ ଚାପ: ଯଦି ଏହି ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ଗୃହରେ ବିଜେଡି ପାଇଁ ଅଡ଼ୁଆ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି।
• ଆଇନଗତ ଜଟିଳତା: ଯଦି ମାମଲା କୋର୍ଟକୁ ଯାଏ, ତେବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ପୂର୍ବ ରାୟ ଅନୁସାରେ ବିଜେଡିର ପଲା ହାଲୁକା ରହିପାରେ।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା
ଏହି ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଚାପରେ ଅଛନ୍ତି ବିଜେଡି ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ।
ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ:
• କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କିମ୍ବା ସମ୍ମିଳନ?
• ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କିମ୍ବା ଆଲୋଚନା?
• ଦଳୀୟ ଏକତା କିମ୍ବା ଶୃଙ୍ଖଳା?
ନବୀନଙ୍କ ପରିଚିତ ‘ସଫ୍ଟ ଲିଡର୍ସିପ୍’ ମଡେଲ୍ ଏବେ ପରୀକ୍ଷାରେ।
ବିଜେଡିରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ‘ଗୋଟିଚାଳନା’ ଏବେ ଏକ ଜଟିଳ ରୋଚକ ମୋଡ଼ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଦ୍ରୋହୀ ବିଧାୟକମାନେ ଶାଳୀନତାର ସୀମା ଲଂଘି ନାହାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଆଇନର ଏକ ଏଭଳି ଜାଲ ବୁଣିଛନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ଦଳୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଛନ୍ଦି ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦଳର ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ବିଷୟରେ କି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ କ’ଣ ହେବ, ତାହା ହିଁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଭବିଷ୍ୟତ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ।
ବିଜେଡିର ଭିତରୁ ଉଠୁଥିବା ଝଡ଼
ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ, ବିଜେଡି ଭିତରେ ଏକ ନୂଆ ରାଜନୀତିକ ଧାରା ଗଢ଼ିଉଠୁଛି—ଯେଉଁଠାରେ ବିଧାୟକମାନେ କେବଳ ଦଳୀୟ ଆଦେଶ ପାଳନକାରୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଇନ ଓ ସଂବିଧାନକୁ ଆଧାର କରି ନିଜ ସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରୁଛନ୍ତି।
ଏହା କେବଳ ଏକ ବିଦ୍ରୋହ ନୁହେଁ—ଏହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଭବିଷ୍ୟତ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରୁଥିବା ଏକ ମୋଡ଼।
ଆସନ୍ତା ଦିନରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ—ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ଶାନ୍ତ ହେବ କିମ୍ବା ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୀତିକ ଭୂକମ୍ପର ଆକାର ନେବ।
also read : https://purvapaksa.com/complete-documentation-of-india-israel-unbreakable-friendship/
