କଥାରେ ଅଛି “ମାଙ୍କଡ଼ ହାତରେ ଶାଳଗ୍ରାମ, ନଚାଇ ନଚାଇ ନେଲା ପ୍ରାଣ।” – ଆଜିର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ା ବିଭାଗର କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀକୁ ଦେଖିଲେ ଏହି ପ୍ରବାଦଟି ଅକ୍ଷରେ ଅକ୍ଷରେ ସତ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି। ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରୋତ୍ସାହନର ଡିଣ୍ଡିମ ପିଟୁଛି, ସେହି ରାଜ୍ୟର ଭବିଷ୍ୟତ ଖେଳାଳିମାନେ ଆଜି ଟ୍ରେନର ଶୌଚାଳୟ କଡ଼ରେ ବସି ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ଏକ ଅବହେଳା ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ଅସ୍ମିତା ଏବଂ ମାନବିକତା ଉପରେ ଏକ ଶକ୍ତ ଚାପୁଡ଼ା।
ଅବହେଳାର ଚରମ ସୀମା: ଶୌଚାଳୟ କଡ଼ରେ ଜାତୀୟ ଖେଳାଳି
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୬୯ତମ ଜାତୀୟ ସ୍କୁଲ କୁସ୍ତି ଚାମ୍ପିଅନସିପ୍ରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବାକୁ ଯାଇଥିବା ୧୮ ଜଣ ମଲ୍ଲଯୋଦ୍ଧା (୧୦ ପୁଅ ଏବଂ ୮ ଝିଅ)ଙ୍କ ସହ ଯେଉଁ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା, ତାହା ଶୁଣିଲେ ଯେକୌଣସି ସ୍ୱାଭିମାନୀ ଓଡ଼ିଆର ମୁଣ୍ଡ ଲଜ୍ଜାରେ ନଇଁଯିବ। ଖେଳାଳିମାନଙ୍କ ପାଇଁ କନ୍ଫର୍ମ ଟିକେଟ୍ ନ ଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଟ୍ରେନର ଶୌଚାଳୟ ବାହାରେ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ ଏବଂ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ ବସି ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ଯେଉଁ ଖେଳାଳିମାନେ ମଇଦାନରେ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୌରବ ଆଣିବା କଥା, ସେମାନଙ୍କୁ ଶୀତ କାକରରେ ଲଗେଜ୍ ଉପରେ ମୁଣ୍ଡ ଗୁଞ୍ଜି ଶୋଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଗଲା।
ପ୍ରଶାସନିକ ବିଫଳତା: କିଏ ଦେବ ଜବାବ?
ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ସମେତ କ୍ରୀଡ଼ା ବିଭାଗର ସମନ୍ୱୟ ଅଭାବରୁ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବିଭାଗର ସହକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ମାତ୍ର ୪ ଜଣଙ୍କର ଟିକେଟ୍ କନ୍ଫର୍ମ ଥିଲା। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯଦି ଟିକେଟ୍ ନ ଥିଲା, ତେବେ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ ପଠାଗଲା କାହିଁକି? କ’ଣ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଏହି ଉଦୀୟମାନ ଖେଳାଳିଙ୍କ ପାଇଁ ବିମାନ ଟିକେଟ୍ କିମ୍ବା ଅତିକମରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ବସ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ପାଣ୍ଠି ନ ଥିଲା? ଯେଉଁ ସରକାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ପାଣି ଭଳି ବୁହାଇ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେହି ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିବା ଅଯୋଗ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅଧିକାରୀମାନେ ଖେଳାଳିଙ୍କ ସର୍ବନିମ୍ନ ସୁବିଧା ପ୍ରତି ଏତେ ଅସମ୍ବେଦନଶୀଳ କେମିତି ହେଲେ?
ଭାଇରାଲ୍ ଭିଡିଓ ଓ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନିନ୍ଦା
ଏହି ଘଟଣାର ଏକ ଭିଡିଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ୍ ହେବା ପରେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରୁଛି। “ଓଡ଼ିଶା – କ୍ରୀଡ଼ାର ହବ୍” ବୋଲି ଯେଉଁ ଆଖ୍ୟା ଦିଆଯାଉଥିଲା, ତାହା ଆଜି ଉପହାସରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଭିଡିଓରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ଯେ, ଛୋଟ ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ନିଜର ବ୍ୟାଗ୍ ଉପରେ ଶୋଇଛନ୍ତି, ଶୌଚାଳୟରୁ ଆସୁଥିବା ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଭିତରେ ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ଅବହେଳା ନୁହେଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ।
ଖେଳାଳିଙ୍କ ମାନସିକତା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
ଜଣେ ଖେଳାଳି ଯେତେବେଳେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଖେଳିବାକୁ ଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତା’ର ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଶାରୀରିକ ବିଶ୍ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ଅମାନବୀୟ ଯାତ୍ରା ପରେ ସେମାନେ ମଇଦାନରେ କିଭଳି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବେ? ଫେରିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଶୋଚନୀୟ ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଛଡ଼ାଯିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ, ବିଭାଗୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱରୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରାଧିକରଣର ଜଣେ ସହାୟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ “ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର” ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରଶାସନିକ ଛାତ୍ରଛାୟା ତଳେ ଚାଲିଥିବା ଅରାଜକତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।
ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା
ଏହି ଘଟଣା ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ, ଓଡ଼ିଶାରେ କ୍ରୀଡ଼ାର ବିକାଶ କେବଳ କିଛି ବଡ଼ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ଏବଂ ଉତ୍ସବ ଭିତରେ ସୀମିତ। ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ଖେଳାଳିମାନେ ଆଜି ବି ଅବହେଳିତ। ଯଦି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏହି ଘଟଣାରେ ସଂପୃକ୍ତ ଥିବା ଦୋଷୀ ଅଧିକାରୀ ଓ ଅଯୋଗ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କୌଣସି ଅଭିଭାବକ ନିଜ ପିଲାକୁ ଖେଳ ପାଇଁ ବାହାରକୁ ପଠାଇବାକୁ ସାହସ କରିବେ ନାହିଁ।
ସରକାରଙ୍କୁ ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ, ଫଟୋ ସୁଟ୍ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଅପେକ୍ଷା ସେମାନଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଲଜ୍ଜାଜନକ ଚିତ୍ରକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ଏବେ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷାର ସମୟ ଆସିଛି।
ଆଜି ଯେଉଁ ଖେଳାଳୀ ଶୌଚାଳୟ ପାଖରେ ବସିଛି-
ସେ ଆଗାମୀକାଲି ମେଡାଲ୍ ଆଣିପାରେ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଅପମାନ ସେମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଛି?
ସରକାର ଯଦି ଆଜି ମଧ୍ୟ ଚୁପ୍ ରହେ-
ତେବେ ଇତିହାସ ଲେଖିବ-
ଓଡ଼ିଶା ଖେଳାଳୀ ହାରିଲେ ମ୍ୟାଚ୍ରେ ନୁହେଁ, ଶାସନର ଅବହେଳାରେ।
