ଓଡ଼ିଶାର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଇତିହାସ ଏବଂ ରାଜନୀତିକୁ ଯେଉଁ କେତେକ ଘଟଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାଟି ଥିଲା—ବିଶ୍ୱ ହିନ୍ଦୁ ପରିଷଦର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ସ୍ୱାମୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ମାମଲାକୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତି ଗରମ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି, ଏହି ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଏବଂ ଏହାପରେ ଘଟିଥିବା କନ୍ଧମାଳ ହିଂସାର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଗଠିତ ହୋଇଥିବା ଜଷ୍ଟିସ୍ ଏ.ଏସ୍. ନାଇଡୁ କମିଶନ ରିପୋର୍ଟ ନିଖୋଜ ହେବା ନେଇ ଏକ ଏଫଆଇଆର (FIR) ଦାୟର କରାଯାଇଛି।
ଏହି ନୂତନ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ଏବଂ ଫାଇଲ୍ ନିଖୋଜ ଅଭିଯୋଗ ଭିତରେ, ଆଜି ଆମ ପାଇଁ ଏହା ଜାଣିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଯେ, ସ୍ୱାମୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ପ୍ରକୃତରେ ଆମର ନ୍ୟାୟପାଳିକା ବା କୋର୍ଟ କ’ଣ କହିଥିଲେ? କେଉଁମାନଙ୍କୁ ଏହି ବର୍ବର ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପାଇଁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟ ପଛର ଆଧାର କ’ଣ ଥିଲା?
ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କ ହତ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୫ ବର୍ଷ ପରେ, ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ନ୍ୟାୟିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ବଡ଼ ରାୟ ଆସିଥିଲା। ଫୁଲବାଣୀର ଅତିରିକ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ସେସନ୍ସ କୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ଏକ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶୁଣାଇଥିଲେ। କୋର୍ଟ ଅଗଷ୍ଟ ୨୩, ୨୦୦୮ ରେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଜଲେଶପେଟା ଆଶ୍ରମରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ରାତିରେ ସ୍ୱାମୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚାରି ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ନିର୍ମମ ଭାବେ ହତ୍ୟା କରିବା ଅପରାଧରେ ଆଠ ଜଣ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲେ।
କୋର୍ଟ ଏହି ଆଠ ଜଣଙ୍କୁ ଆଜୀବନ ସଶ୍ରମ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିଥିଲେ। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଜଣେ କୁଖ୍ୟାତ ମାଓବାଦୀ ନେତା ପାଲୁରୀ ରାମା ରାଓ ଓରଫ ‘ଉଦୟ’ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା। ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ବା IPCର ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାରା, ଯେପରିକି ହତ୍ୟା (Murder), ଅପରାଧିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର (Criminal Conspiracy), ଦଙ୍ଗା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ବେଆଇନ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଆଇନ (Arms Act) ଅନୁଯାୟୀ କୋର୍ଟ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରି ଜେଲ୍ ପଠାଇଥିଲେ।
ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ବିଚାରାଳୟ କେଉଁ ସବୁ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣକୁ ଆଧାର କରି ଏହି ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡର ରାୟ ଦେଇଥିଲେ? କୋର୍ଟ ନିଜ ବିଚାର ସମୟରେ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥାପିତ ଅନେକ ବଳିଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଥମତଃ, ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ ବା Eye-witnesses ମାନଙ୍କ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଏହି ମାମଲାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆଧାର ସାଜିଥିଲା।
ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣ ସ୍ୱରୂପ ‘ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ରିପୋର୍ଟ’ (Ballistic Examination Report), ଯାହା ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡରେ ବ୍ୟବହୃତ ବନ୍ଧୁକ ଓ ଗୁଳିକୁ ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଯୋଡ଼ିଥିଲା।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବିଚାର ସମୟରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀକ ପ୍ରମାଣକୁ ଭିତ୍ତି କରି କୋର୍ଟ ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ଅପରାଧ ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ପରିଣାମ ଥିଲା।
ତଦନ୍ତକାରୀ ଏଜେନ୍ସି ଏବଂ ସରକାରୀ ଓକିଲ କୋର୍ଟରେ ଯେଉଁ ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ତାହା ସେତେବେଳେ ସାରାଦେଶରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଥିଲା। ସରକାରୀ ପକ୍ଷ କୋର୍ଟରେ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ସମଗ୍ର ଆକ୍ରମଣ ପଛରେ ମାଓବାଦୀ ସଂଗଠନର ସିଧାସଳଖ ହାତ ଥିଲା।
କୋର୍ଟରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଯୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ସ୍ୱାମୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ କନ୍ଧମାଳ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେଉଁ ସବୁ ସାମାଜିକ ଓ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କରୁଥିଲେ, ବିଶେଷ କରି ସେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲିଥିବା ବେଆଇନ ଧର୍ମାନ୍ତରୀକରଣ (Forced Conversion) କୁ ଯେଭଳି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ, ତାହା କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ମାଓବାଦୀ ସଂଗଠନକୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲା। ସେହି କାରଣରୁ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଅତି ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ନିଆଯାଇଥିଲା।
ସ୍ୱାମୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ହତ୍ୟା କେବଳ ଏକ ଅପରାଧିକ ଘଟଣା ହୋଇ ରହିନଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଅଶାନ୍ତିର କାରଣ ସାଜିଥିଲା। ସ୍ୱାମୀଜୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ପ୍ରସାରିତ ହେବା ମାତ୍ରେ ସମଗ୍ର କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାରେ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସା ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲା।
ଏହି ଦଙ୍ଗା ଏବଂ ଅଶାନ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ନିରୀହ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ, ଶତାଧିକ ଘର ଏବଂ ଉପାସନା ସ୍ଥଳ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ନିଜ ଭିଟାମାଟି ଛାଡ଼ି ବିସ୍ଥାପିତ ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଓଡ଼ିଶାର ଭାଇଚାରା ଉପରେ ଏକ ଗଭୀର ଦାଗ ଲଗାଇଥିଲା, ଯାହାର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ଆଜି ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ।
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ନିଖୋଜ ନାଇଡୁ କମିଶନ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ଏହାର ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏକ ନୂତନ ବିତର୍କ ଓ ଏଫଆଇଆରର ପର୍ବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ସେତେବେଳେ ୨୦୧୩ ମସିହାର ଏହି କୋର୍ଟ ରାୟ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଘଟଣାକୁ ବୁଝିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନ୍ୟାୟିକ ସନ୍ଦର୍ଭ ବିନ୍ଦୁ (Judicial Reference Point) ହୋଇ ରହିଛି। କୋର୍ଟ ତ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ସାରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କମିଶନ ରିପୋର୍ଟର ଗାଏବ୍ ହେବା ପଛରେ କେଉଁ ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡର ହାତ ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ପଛର ସତ୍ୟତା କ’ଣ, ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ହିଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/mamata-gets-a-shock-from-female-mps/
ମମତାଙ୍କୁ ମହିଳା ସାଂସଦଙ୍କ ଝଟ୍କା || Mamata gets a shock from female MPs
