ଭାରତୀୟ ସୀମା ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଯେତେବେଳେ ବି ଆଲୋଚନା ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଆମର ସମସ୍ତଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ସାଧାରଣତଃ ପାକିସ୍ତାନ କିମ୍ବା ଚୀନ୍ ସୀମା ଉପରକୁ ଚାଲିଯାଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ତାର ପୂର୍ବ ସୀମାନ୍ତ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ବାଂଲାଦେଶରେ ନିକଟରେ ଘଟିଥିବା ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ସରକାର ପତନ ପରେ, ସେଠାରେ ଭାରତ ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତି ଏବଂ କଟ୍ଟରପନ୍ଥୀମାନେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଉଠିଛନ୍ତି। ଆଉ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ମେଜର ଗୌରବ ଆର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସର୍ବଶେଷ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମାନ୍ତରେ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଗୁପ୍ତ ଭାରତ ବିରୋଧୀ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର (Anti-India Plot) ରଚାଯାଉଛି। ସୀମାରେ ବେଆଇନ ଅନୁପ୍ରବେଶ ବା ଘୁସପେଠିଆଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତଗତିରେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି, ଯାହା ଭାରତର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଏକ ଗମ୍ଭୀର ବିପଦ। ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ କଥା ହେଉଛି, ବାଂଲାଦେଶର ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ଅର୍ଥାତ୍ ‘ବର୍ଡର ଗାର୍ଡ ବାଂଲାଦେଶ’ (BGB) ର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଏବେ ସନ୍ଦେହଘେରରେ। ଆଜି ଆମେ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୀମାନ୍ତ ସଙ୍କଟ, ବେଆଇନ ଅନୁପ୍ରବେଶ ପଛର ରହସ୍ୟ ଏବଂ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ବଳ ବିଏସଏଫ୍ (BSF) ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିବା।
ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏକ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ରହିଆସିଛି। ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ନିଜର ରକ୍ତ ବହାଇ ବାଂଲାଦେଶକୁ ପାକିସ୍ତାନ କବଳରୁ ମୁକ୍ତ କରି ଏକ ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେହି ବାଂଲାଦେଶରେ ଭାରତ ପ୍ରତି ବିଦ୍ୱେଷ ଭାବ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ସରକାର ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇ ଦେଶର ସୀମାନ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଭଲ ସମନ୍ୱୟ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ କ୍ଷମତା ବଦଳିବା ପରେ ବାଂଲାଦେଶର ବର୍ଡର ଗାର୍ଡ (BGB) ର ମନୋଭାବ ମଧ୍ୟ ବଦଳିଯାଇଛି।
ମେଜର ଗୌରବ ଆର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ବିଶ୍ଳେଷଣରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନିକଟରେ ସୀମାନ୍ତରେ ଏମିତି କିଛି ଘଟଣା ଘଟିଛି ଯେଉଁଠି ବିଜିବି (BGB) ର ଯବାନମାନେ ଭାରତୀୟ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ବଳ (BSF) ସହିତ ସହଯୋଗ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ବିବାଦରେ ଜଡ଼ିତ ହେଉଛନ୍ତି। ସୀମାରେ ଅନୁପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଅପରାଧୀ ଏବଂ ସ୍ମଗଲରମାନଙ୍କୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବିଏସଏଫ୍ ଯେତେବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି, ସେତେବେଳେ ବାଂଲାଦେଶ ସେନା ଓ ବିଜିବି ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ ସୀମାନ୍ତ ବିବାଦ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଭାରତକୁ ଅସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ବାଂଲାଦେଶ ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ଏକ ବଡ଼ ରଣନୈତିକ ଖେଳର ଅଂଶ ବିଶେଷ।
ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମା ଭାରତ ପାଇଁ କାହିଁକି ଏତେ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ? ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୪,୦୯୬ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ସୀମା ରହିଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଦୀର୍ଘତମ ସୀମାନ୍ତ ରାସ୍ତା। ଏହି ସୀମା ଭାରତର ୫ଟି ପ୍ରମୁଖ ରାଜ୍ୟ— ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଆସାମ, ମେଘାଳୟ, ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ମିଜୋରାମ ଦେଇ ଗତି କରିଛି।
ଏହି ସୀମାରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଆଇନ ଅନୁପ୍ରବେଶ (Illegal Infiltration) କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ଏହାର ତିନୋଟି ବଡ଼ ଏବଂ ଭୟାନକ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି:
• ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ବିପଦ: ବାଂଲାଦେଶରୁ ବେଆଇନ ଭାବେ ପଶୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ କେବଳ ସାଧାରଣ ଗରିବ ଲୋକ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ଅନେକ ଅପରାଧୀ, ସ୍ମଗଲର ଏବଂ କଟ୍ଟରପନ୍ଥୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ।
• ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Demographic Shift): ସୀମାନ୍ତବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତୀୟ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବେଆଇନ ବାଂଲାଦେଶୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ସେଠାକାର ସାମାଜିକ, ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ସନ୍ତୁଳନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଗିଡ଼ିଯାଇଛି। ସେଠାକାର ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ଏବେ ନିଜ ଭୂମିରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ପାଲଟିଯାଉଛନ୍ତି।
• ସମ୍ବଳ ଉପରେ ଚାପ: ଭାରତର ସୀମିତ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଚାକିରି ଉପରେ ଏହି ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀମାନେ ଏକ ବଡ଼ ବୋଝ ସଦୃଶ ହେଉଛନ୍ତି।
ମେଜର ଗୌରବ ଆର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଅନୁପ୍ରବେଶ ପଛରେ ବାଂଲାଦେଶର କିଛି ଏଭଳି ସଙ୍ଗଠନ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ଭାରତ ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତିମାନେ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯେମିତି କି ଭାରତର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ସଦାବେଳେ ଏକ ଅସ୍ଥିରତାର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ରହିବ।
ଏଭଳି ଏକ ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମର ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ବଳ ବା ବିଏସଏଫ୍ (BSF) ଦିନରାତି ସୀମାକୁ ଜଗି ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ବିଏସଏଫ୍ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ କଠିନ। ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ପାହାଡ଼ିଆ ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀ, ଏବଂ କାଦୁଅ ଭରା ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଗତି କରିଛି, ଯେଉଁଠି ସବୁ ଜାଗାରେ କଣ୍ଟାତାରର ବାଡ଼ ବା ସ୍ଥାୟୀ ସୀମାନ୍ତ ପ୍ରାଚୀର ତିଆରି କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ବିଶେଷ କରି ସୁନ୍ଦରବନର ନଦୀ ସୀମା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀର ଚର ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଓ ଗୋ-ଚାଲାଣକାରୀମାନେ ଅତି ସହଜରେ ରାତି ଅନ୍ଧାରରେ ଭାରତ ଭିତରକୁ ପଶିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଏବେ କେବଳ ମାନବ ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି:
• ସ୍ମାର୍ଟ ଫେନ୍ସିଂ (Smart Fencing): ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଡ଼ ଲଗାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ସେଠାରେ ଲେଜର ୱାଲ୍ (Laser Walls) ଏବଂ ଅଣ୍ଡରୱାଟର ସେନ୍ସର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି।
• ଆଣ୍ଟି-ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଥର୍ମାଲ୍ କ୍ୟାମେରା: ରାତି ଅନ୍ଧାରରେ ସୁଦ୍ଧା ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ହାଇ-ଟେକ୍ ଥର୍ମାଲ୍ କ୍ୟାମେରା ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ନଜର ରଖାଯାଉଛି।
• ଯୁଗ୍ମ ସୁରକ୍ଷା ରଣନୀତି: ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସ ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ସଚେତନତା ନେଟୱର୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି, ଯେମିତି କୌଣସି ବି ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତି ଗାଁରେ ପଶିଲେ ତୁରନ୍ତ ତାର ସୂଚନା ସେନା ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।
ମେଜର ଗୌରବ ଆର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି, ସୀମାରେ ଯଦି କଠୋରତା ପ୍ରକାଶ କରାଯିବ ଏବଂ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ବାଂଲାଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ କୂଟନୈତିକ ଚାପ ପକାଯିବ, ତେବେ ହିଁ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ବାହାରିପାରିବ।
ତେବେ, ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମାନ୍ତରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଏହି ସଙ୍କଟ କୌଣସି ଆଞ୍ଚଳିକ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ଏହା ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ହିତ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ବାଂଲାଦେଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଭାରତ ବିରୋଧୀ ପ୍ଲଟ୍ ବା ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ ଯେ ଆଜିର ନୂତନ ଭାରତ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ସହିତ କେବେ ହେଲେ କୌଣସି ବୁଝାମଣା କରିବ ନାହିଁ। ଆମର ବିଏସଏଫ୍ ଯବାନମାନେ ସୀମାରେ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସକ୍ଷମ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/why-is-pakistan-trembling/
