ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ହାୱା ଏବେ ବଦଳିବାରେ ଲାଗିଛି। ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ନିଜ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀକୁ ନିଜର ଅଜେୟ ଗଡ଼ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଆଖିରୁ ନିଦ ଏବେ ହଜିଗଲାଣି। ସଂସଦର ବିଶେଷ ଅଧିବେଶନ ଯେତିକି ପାଖେଇ ଆସୁଛି, ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ମାନଚିତ୍ରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆଶଙ୍କା ସେତିକି ଘନୀଭୂତ ହେଉଛି। ଏହା କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ହେଉଛି ‘ରାଜନୈତିକ ଭୂକମ୍ପ’ର ପୂର୍ବାଭାସ। ସୀମା ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବା ‘ଡିଲିମିଟେସନ୍’ର ଏହି ନୂଆ ରୂପରେଖ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ହେଭିୱେଟ୍ ନେତାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଲଗାଇ ଦେଇଛି।
ଲୋକସଭା ଆସନ ବୃଦ୍ଧି: ଓଡ଼ିଶାର କାୟା ବଦଳିବ କି?
ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଆଧାର କରି ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୫୪୩ରୁ ବଢ଼ି ୮୫୦ ହେବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ଯଦି ଏହି ଗାଣିତିକ ସମୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ, ତେବେ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହେବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶାରେ ୨୧ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ରହିଛି, ଯାହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୮ କିମ୍ବା କିଛି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ୩୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇପାରେ।
ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବ, ସେତେବେଳେ ନୂଆ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପୁରୁଣା ଭୋଟର ତାଲିକା ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମାରେ ବଡ଼ ଧରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ। ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜାତି କିମ୍ବା ଗୋଷ୍ଠୀର ସମର୍ଥନରେ ଜିତି ଆସୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ହେବ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଫଳରେ ଅନେକ ‘ସୁରକ୍ଷିତ ଆସନ’ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରେ।
ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନ ଅଧିନିୟମ: ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣର ନୂଆ ଯୁଗ
୨୦୨୩ରେ ସଂସଦରେ ଗୃହିତ ହୋଇଥିବା ‘ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନ ଅଧିନିୟମ’ ଏବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ (୩୩%) ଆସନ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବା ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟପାଲଟ ହୋଇଯିବ।
ଯଦି ଓଡ଼ିଶାରେ ୨୮ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ହୁଏ, ତେବେ ଅତିକମରେ ୯ଟି ଆସନରେ ମହିଳାମାନେ ହିଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିବେ। ଏହି ୯ଟି ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ ୬ଟି ସାଧାରଣ ବର୍ଗରୁ ଏବଂ ୩ଟି ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି/ଜନଜାତି ବର୍ଗର ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ରହିବ।
ତେବେ ସମସ୍ୟା କେଉଁଠି? ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି ‘ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥୀ’ ଚୟନ। ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ପାଖରେ ମହିଳା ନେତୃତ୍ୱ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏତେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାରେ ଜିତିବା ଭଳି ମହିଳା ଚେହେରା ଖୋଜିବା କଷ୍ଟକର ହେବ। ଅନ୍ୟପଟେ, ବିଜେପି ନିଜର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଂଗଠନ ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ବଳରେ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ସହଜରେ ସମାଧାନ କରିବାକୁ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି। ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ନେତାମାନେ ନିଜ ଆସନ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏବେ ନିଜ ପତ୍ନୀ କିମ୍ବା ପରିବାରର କୌଣସି ମହିଳାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।
ଡିଲିମିଟେସନ୍: ନେତାଙ୍କ ପାଇଁ କାଳରାତ୍ରି
୨୦୦୮ ମସିହାର ସୀମା ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଥା ମନେ ପକାନ୍ତୁ। ସେତେବେଳେ ଦେବଗଡ଼ ଭଳି ଅନେକ ଆସନର ସ୍ଥିତି ବଦଳି ଯାଇଥିଲା। ଭଦ୍ରକ, ଯାଜପୁର କିମ୍ବା ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଭଳି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ କେତେକ ଆସନ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇଯିବା ଫଳରେ ଅନେକ ହେଭିୱେଟ୍ ନେତା ବେଘର ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
୧୭ ଏବଂ ୧୮ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ଯେତେବେଳେ ନୂଆ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବ, ସେତେବେଳେ ଜଣାପଡ଼ିବ କେଉଁ ନେତାଙ୍କ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ସଂରକ୍ଷିତ ବର୍ଗକୁ ଯାଉଛି। ଯଦି ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁରୁଷ ନେତାଙ୍କ ଆସନ ମହିଳା କିମ୍ବା ଏସସି/ଏସଟିଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ହୁଏ, ତେବେ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତ ଅନ୍ଧକାରମୟ ହୋଇଯିବ। ସେମାନଙ୍କୁ ହୁଏତ ପଡ଼ୋଶୀ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟଜଣେ ନେତା ଜମି ରହିଛନ୍ତି। ଏହା ଫଳରେ ଦଳ ଭିତରେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ।
ବିଜେପିର ସୁବିଧାଜନକ ସ୍ଥିତି ଓ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଚିନ୍ତା
ଏହି ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (BJP) ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସୁବିଧାଜନକ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛି। କାରଣ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କ ସରକାର ଅଛି ଏବଂ ସମଗ୍ର ଡିଲିମିଟେସନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମ ନଜର ରହିଛି। ବିଜେପି ପାଖରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସଂଗଠନ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୁଯୋଗ। ଅନ୍ୟପଟେ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବିଜେଡି ପାଇଁ ନିଜର ପୁରୁଣା ଦୁର୍ଗ ବଞ୍ଚାଇବା ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବ।
ପତିଆରା ବନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଆସୁଥିବା ଏହି ‘ଝଡ଼’ କାହାକୁ କ୍ଷମତାର ଶୀର୍ଷକୁ ନେବ ଏବଂ କାହାକୁ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ସୀମିତ କରିଦେବ, ତାହା କେବଳ ସମୟ କହିବ। ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସୀମା ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣର ମିଳିତ ପ୍ରଭାବ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ନୂଆ ପିଢ଼ିର ନେତୃତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରଖୁଛି। କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ଯେ, ଅନେକ ପରିଚିତ ଚେହେରା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ନିର୍ବାଚନୀ ମଇଦାନରୁ ଗାୟବ ହୋଇଯାଇପାରନ୍ତି।
ରାଜନେତାମାନଙ୍କ ଛାତିର ଧକଧକ ଶବ୍ଦ ଏବେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ଶୁଭୁଛି। ଆସନ୍ତାକାଲିର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ କେତେ ନେତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶାର କିରଣ ଆଣିବ ଏବଂ କେତେକଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତଗାମୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସନ୍ଦେଶ ଦେବ, ତାହା ଉପରେ ସାରା ରାଜ୍ୟର ନଜର ରହିଛି।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/banakalagi-neeti-in-srimandir-darshan-closed-this-evening/
