ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଏବଂ ହରିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ପୁଣି ଥରେ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଛି। ସୌର ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଭାରତ ଚଳିତ ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଏକ ନୂତନ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ନୀତି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଘର ଯୋଜନା, ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସୌର ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷିପ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ନିଜର ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପଛରେ ପକାଇ ସୌର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଛୁଇଁଛି।

କିପରି ସମ୍ଭବ ହେଲା ଏହି ବିଶାଳ ସଫଳତା ?
ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦେଶରେ ରେକର୍ଡ ପରିମାଣର ନୂତନ ସୌର ବିଦ୍ୟୁତ୍ କ୍ଷମତା ଜାତୀୟ ଗ୍ରୀଡ୍ରେ ଯୋଡ଼ିହୋଇଛି। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସହରାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପାନୁଷ୍ଠାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ୍ ସ୍ଥାପନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
- ରୁଫ୍ଟପ୍ ସୋଲାର ଯୋଜନା : ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ରିହାତି ଯୋଗୁଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ନିଜ ନିଜ ଘର ଛାତ ଉପରେ ରୁଫ୍ଟପ୍ ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମ୍ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
- ମେଗା ସୋଲାର ପାର୍କ : ରାଜସ୍ଥାନ, ଗୁଜରାଟ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ବୃହତ୍ ସୋଲାର ପାର୍କ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଶେଷ ହୋଇ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।
ପରିବେଶ ଓ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ସୁପ୍ରଭାବ
ସୌର ଶକ୍ତିର ଏହି ଅଭୂତପୂର୍ବ ଅଭିବୃଦ୍ଧି କେବଳ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରୁନାହିଁ, ବରଂ ଦେଶର ପରିବେଶ ଏବଂ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ସୂଚାରୁ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି:
- କାର୍ବନ୍ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ : କୋଇଲା ଓ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମିବା ଫଳରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ କାର୍ବନ୍ ନିର୍ଗମନ ରୋକାଯାଇ ପାରିଛି, ଯାହା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିରୋଧରେ ଭାରତର ଲଢ଼େଇକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛି।
- ନୂତନ କର୍ମସଂସ୍ଥାନ : ସୌର ପ୍ୟାନେଲ୍ ନିର୍ମାଣ, ସ୍ଥାପନ, ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଯୁବକଯୁବତୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ରୋଜଗାର ଓ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
- ଶସ୍ତା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେବା : ସୌର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍ କମିବା ସହ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟରେ ବିଜୁଳି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇପାରୁଛି।
ବିଶ୍ୱ ମଞ୍ଚରେ ଭାରତର ନେତୃତ୍ୱ
![]()
ସୌର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ଏହି ସଫଳତା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ଉଦାହରଣ ସାଜିଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୌର ଗଠବନ୍ଧନ ର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିବା ଭାରତ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱଗୁରୁ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି।
ସରକାରଙ୍କ ସୂଚନାନୁସାରେ, ଆଗାମୀ ଦିନରେ ‘ଗ୍ରୀନ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍’ ଏବଂ ‘ସୋଲାର ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ସିଷ୍ଟମ୍’ କୁ ଅଧିକ ବ୍ୟାପକ କରାଯିବ। ଫଳରେ ଭାରତ ଅତି ଶୀଘ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରୀନ୍ ଏନର୍ଜି ଆଧାରିତ ଦେଶ ଭାବେ ପରିଣତ ହେବା ସହ ନିଜର ପରିବେଶୀୟ ସଂକଳ୍ପକୁ ପୂରଣ କରିପାରିବ।


