ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଆଜିକାଲି ଯେଉଁ ଚର୍ଚ୍ଚା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଜୋର୍ ଧରିଛି, ତାହା ହେଉଛି କଂଗ୍ରେସର ପୂର୍ବତନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କର ନୂତନ ସ୍ମୃତିଚାରଣ ପୁସ୍ତକ ‘ବିଲଙ୍ଗିଙ୍ଗ’। ଏହି ପୁସ୍ତକ ବଜାରକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ଆସିବା ପରେ ଏହାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ କରିଡରରେ ପ୍ରବଳ ହଟଚମଟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ସାଧାରଣତଃ ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷମାନେ ଆତ୍ମଜୀବନୀ କିମ୍ବା ସ୍ମୃତିଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ନିଜକୁ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଏବଂ ମହାନ ଦେଖାଇବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଥା’ନ୍ତି। ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ସେହି କାମ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ଥିବା କିଛି ଘଟଣା ଏବଂ ସୋନିଆଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସାକ୍ଷାତ୍କାରରୁ ତାଙ୍କର ଅନେକ ବିବାଦୀୟ କଥା ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ଆଜି ଆମେ ସେହି ସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ଥିବା ଦାବିଗୁଡ଼ିକର ଗଭୀର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା।
ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ?
ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ଦେଶରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା କଳା ଅଧ୍ୟାୟ ଅର୍ଥାତ୍ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଲଦି ଦେବାକୁ ଅପଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧି କଦାପି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଚାହୁଁ ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧିଙ୍କର ପ୍ରବଳ ଚାପ ଥିଲା।
ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧିଙ୍କର ଏତେ ପ୍ରଭାବ କାହିଁକି ଥିଲା? କାରଣ ସେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଏବଂ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧି ନିଜର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ କଥାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଥିଲେ। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧି କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବାର କୌଣସି ଇତିହାସ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ମଧ୍ୟ ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ମନମୁଖୀ କାର୍ଯ୍ୟ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧି ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଉଥିଲେ। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଅତି ଘନିଷ୍ଠ ତଥା ପ୍ରଧାନ ସଚିବ ଥିବା ପି.ଏନ୍. ହକ୍ସର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାର ପ୍ରତି ଯାହା ସବୁ ହୋଇଥିଲା, ତାହା କାହାକୁ ଅଜଣା ନାହିଁ। ଆଜି ଯେତେବେଳେ ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧି ଜୀବିତ ନାହାନ୍ତି, ସେହି ସମୟର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପକାଇଦେବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ? ଏହା କେବଳ ନିଜ ପରିବାରକୁ ଦାୟିତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ କରିବାର ଏକ ସହଜ ବାଟ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ।
ଟିଭିରେ ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ଭଙ୍ଗା ଦେଖି କାନ୍ଦିବାର କାହାଣୀ: ଏକ ବଡ଼ ମିଥ୍ୟା
ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଏକ ସାକ୍ଷାତ୍କାରରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ଧ୍ୱଂସ ହେଉଥିଲା, ସେ ସେତେବେଳେ ଟିଭିରେ ଏହା ଦେଖୁଥିଲେ ଏବଂ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ ରଖିଥିବା ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଜାଣିବେ ଯେ ସେହି ସମୟରେ (୧୯୯୨ରେ) ଦେଶରେ କୌଣସି ବେସରକାରୀ ନ୍ୟୁଜ୍ ଟେଲିଭିଜନ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ନଥିଲା। ସେତେବେଳେ କେବଳ ‘ଦୂରଦର୍ଶନ’ ଥିଲା, ଯାହା କୌଣସି ଏଭଳି ଘଟଣାର ଲାଇଭ୍ ଟେଲିକାଷ୍ଟ କରୁନଥିଲା।
ତା’ହେଲେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ସେତେବେଳେ କେଉଁ ଟିଭିରେ ଏହା ଦେଖୁଥିଲେ? ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ପ୍ରଶ୍ନ। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ବାଟଲା ହାଉସ୍ ଏନକାଉଣ୍ଟର ସମୟରେ ଆତ୍ତଙ୍କବାଦୀମାନେ ନିହତ ହେବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସେ କାନ୍ଦି ପକାଇଥିବା କଥା ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଥିଲା। ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଏଭଳି ଅବାସ୍ତବ କଥା କହିବା ଏବଂ ମିଛ କାହାଣୀ ତିଆରି କରିବା କେତେ କଷ୍ଟକର, ତାହା ବୋଧହୁଏ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ବୁଝିପାରି ନାହାନ୍ତି।
୨୦୦୪ର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଏବଂ ‘ତ୍ୟାଗ’ର ନାଟକ
ପୁସ୍ତକରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚା କରାଯାଇଛି ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନ ହେବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ। ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଆସିବା ପରେ ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ (ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ଏବଂ ପ୍ରିୟଙ୍କା ଭାଡ୍ରାଙ୍କ ସହ) ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା ଯେ ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସହଯୋଗୀ ଦଳର ନେତାମାନେ ୧୦, ଜନପଥକୁ ଆସି ତାଙ୍କୁ ଘେରିଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ ଯେ ସେମାନେ ‘ନା’ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।
ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର କଥା ପୂରା ହେବାକୁ ଦିଆଗଲା ନାହିଁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରବଳ ଚାପ ପକାଗଲା। ପରେ ସେ ଘର ଭିତରକୁ ଯାଇ ପୁଅ-ଝିଅଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ। ରାହୁଲ ଓ ପ୍ରିୟଙ୍କା ପଚାରିଲେ ଯେ ଆପଣ କେମିତି ରାଜି ହୋଇଗଲେ? ଏହାପରେ ପ୍ରବଳ ମାନସିକ ଚାପ ଓ ଥକାପଣ ଯୋଗୁଁ ସେ ଶୋଇଗଲେ ଏବଂ ନିଦରୁ ଉଠିଲା ପରେ ସେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ଯେ ମନମୋହନ ସିଂହ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବେ।
କିନ୍ତୁ ଏହି କାହାଣୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ ନୁହେଁ । ବରିଷ୍ଠ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ନଟବର ସିଂହ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ‘ୱାନ୍ ଲାଇଫ୍ ଇଜ୍ ନଟ୍ ଏନଫ୍’ରେ ଏହାର ଏକ ଭିନ୍ନ ଓ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଚିତ୍ର ଦେଇଛନ୍ତି। ନଟବର ସିଂହ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ସେହି ଦିନ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ଏତେ ଜିଦ୍ଧି ଥିଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତେଜିତ ଥିଲେ ଯେ ସେ କହିଥିଲେ—”ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ, ତେବେ ମୁଁ ଯାହାକିଛି ବି କରିପାରେ, ଯେକୌଣସି ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇପାରେ।” ସେହି ସମୟରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ନିଜକୁ କୋଠରୀରେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା (ଯଦିଓ ଏହାର ଦୃଢ଼ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ)। ସେହି ସମୟରେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରୁଥିଲା।
ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଯଦି ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ, ତେବେ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ସରକାର ଗୋଟିଏ ଭୋଟ୍ରେ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ସେ କାହିଁକି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନର ଫୋରକୋର୍ଟରେ ୨୭୨ ଜଣଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଥିବା କାଗଜ ଧରି ସରକାର ଗଢ଼ିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ?
ସେତେବେଳେ କାହିଁକି ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ? ୧୯୯୯ରେ ସେଥିପାଇଁ ସରକାର ହୋଇପାରିନଥିଲା କାରଣ ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମର୍ଥନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଜେପି ସହ ବୁଝାମଣା କରି ଲୋକସଭା ଭଙ୍ଗ କରି ନୂତନ ନିର୍ବାଚନ କରାଇବାକୁ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଥିଲେ। ତେଣୁ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଏହି ଦାବି ଯେ “ସେ କେବେବି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ” ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ।
ସହଯୋଗୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ନଟବର ସିଂହଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଅନୁଯାୟୀ, ଯତେବେଳେ ମିଡିଆରେ ଏହା ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା ଯେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବେ ନାହିଁ ଏବଂ ମନମୋହନ ସିଂହ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ସହଯୋଗୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ପ୍ରବଳ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ବିଶେଷକରି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଥିଲେ। ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବ କହିଥିଲେ ଯେ ଆମେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ଆମର ସଂସଦୀୟ ଦଳର ନେତା ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ଆମକୁ ନ ପଚାରି ଏପରି ମନଇଚ୍ଛା ନିଷ୍ପତ୍ତି କିପରି ନିଆଗଲା? ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ। ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ଯେପରି ସହଜରେ ସବୁକିଛି ସମାଧାନ ହୋଇଯିବାର ଚିତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି, ବାସ୍ତବତା ତା’ଠାରୁ ବହୁତ ଭିନ୍ନ ଥିଲା।
ପରଦା ପଛରୁ ଶାସନ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅପମାନ
ଯଦି ଏହା ମଧ୍ୟ ମାନି ନିଆଯାଏ ଯେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ନିଜେ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପିଲାମାନଙ୍କ ଚାପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ନାହିଁ, ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—କ’ଣ ତାଙ୍କ ପିଲାମାନେ ଏହା ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ମା’ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନ ହୋଇ ପରଦା ପଛରୁ ସରକାର ଚଲାନ୍ତୁ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏକ କାଠକଣ୍ଢେଇ କରି ରଖନ୍ତୁ?
ବାସ୍ତବରେ ତାହାହିଁ ଘଟିଥିଲା। ଡ. ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ଭଳି ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଏବଂ ସରକାର ଉପରେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା। ଏହାର ଅନେକ ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି:
• ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ଦିନେ ପ୍ରେସ୍ କନ୍ଫରେନ୍ସରେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଅର୍ଡିନାନ୍ସର କପିକୁ ଚିରି ପକାଇଥିଲେ, ଯାହା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ସମ୍ମାନ ପ୍ରତି ଏକ ବଡ଼ ଆଘାତ ଥିଲା।
• ଏପରି କିଛି ଭିଡିଓ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ଏସପିଜି କର୍ମଚାରୀମାନେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କୁ କାନ୍ଧରୁ ଧରି ଅନ୍ୟତ୍ର ହଟାଇ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ଆସି ସେହି ଆସନରେ ବସିପାରିବେ।
• ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପରାମର୍ଶଦାତା ସଞ୍ଜୟ ବାରୁଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ‘ଦ ଆକ୍ସିଡେଣ୍ଟାଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ’ରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଲେଖାଯାଇଛି ଯେ କିପରି ସରକାରୀ ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ସମସ୍ତ ଫାଇଲ୍ ସିଧାସଳଖ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଥିଲା।
ଯେଉଁ ମହିଳା କହୁଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ରାଜନୈତିକ କ୍ଷମତା କିମ୍ବା ସତ୍ତା ପ୍ରତି ଲାଳସା ନାହିଁ, ସେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷମତାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିଥିଲେ। ଏପରିକି ପୂର୍ବରୁ ପି.ଭି. ନରସିଂହା ରାଓ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ ତାଙ୍କୁ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ନିକଟରେ ରିପୋର୍ଟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ହତ୍ୟା ତଦନ୍ତକୁ ନେଇ ନରସିଂହା ରାଓଙ୍କ ସରକାର ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧି ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ପରେ ଚିଦାମ୍ବରମଙ୍କ ଜରିଆରେ ସମସ୍ତ ତଦନ୍ତ ଫାଇଲ୍ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା।
ବିବାଦୀୟ ନାଗରିକତା ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ବହି ପ୍ରକାଶିତ ହେବାର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନର କୌଣସି ଉତ୍ତର ନାହିଁ—ତାହା ହେଉଛି ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ସହ ବିବାହ ହେବା ପରେ, ସେ କାହିଁକି ୧୯୮୩ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୧୫ ବର୍ଷ ଧରି ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତା ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ହେଲା ସୁପ୍ତାବସ୍ଥାରେ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ପୁସ୍ତକ ଆସିବା ପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ପୁରୁଣା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପୁଣିଥରେ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଉଠିଛି।
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଆଗାମୀ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ଆଉ ମାତ୍ର କିଛି ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି, ଏବଂ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧିଙ୍କର ‘ଲଞ୍ଚ, ରି-ଲଞ୍ଚ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ରି-ଲଞ୍ଚ’ ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକ ସଫଳ ହେଉନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ପୁଅର ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆଗରେ ଏକ ‘ତ୍ୟାଗୀ ମା’ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପୁସ୍ତକ ଲେଖାଯାଇଛି ବୋଲି ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ସତ କଥା ହେଉଛି, ଏହି ପୁସ୍ତକ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ କିମ୍ବା ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଫାଇଦା ଆଣିଦେବ ନାହିଁ। ବରଂ ଏହା ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଦ୍ୱିମୁଖୀ ନୀତି ଏବଂ ବାସ୍ତବତାକୁ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିଦେଇଛି। ବିରୋଧୀ ଦଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁସ୍ତକକୁ ପଢ଼ି ସେଥିରେ ଥିବା ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ କଂଗ୍ରେସକୁ ଘେରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି।
ଶେଷରେ ଏତିକିଯେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଏହି ସ୍ମୃତିଗ୍ରନ୍ଥ ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ସତ୍ୟକୁ ଲୁଚାଇବା ଏବଂ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ମତ ମୁତାବିକ ମୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୋଲି ଜଣାପଡୁଛି। ରାଜନୀତିରେ ମିଛ କେବେବି ଅଧିକ ଦିନ ଲୁଚି ରହେ ନାହିଁ। ଏହି ପୁସ୍ତକ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ କେତେ ଲାଭଦାୟକ ହେବ ତାହା ସମୟ କହିବ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଏହା ଅନେକ ନୂତନ ବିବାଦକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି।
also read
China and Pakistan in fear of pralaya II ପ୍ରଳୟ ଭୟରେ ଚୀନ୍-ପାକିସ୍ତାନ
https://purvapaksa.com/china-and-pakistan-in-fear-of-pralaya/
