ସାଇବର ଅପରାଧ ଏବଂ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସର ଅପବ୍ୟବହାର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଆଇନଗତ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଦେଶରେ ‘ଡିପ୍ଫେକ୍’ ଭିଡିଓ/ଫୋଟୋ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସାଇବର ଠକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ’ କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଗୁରୁତର ଅପରାଧ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ସଂସଦରେ ଏକ ନୂତନ ବିଲ୍ ଆଗତ କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ନୂତନ ବିଲ୍ର ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତି ସୂଚାରୁରୂପେ ଚାଲିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ନୂତନ ଆଇନରେ କ’ଣ ରହିବ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା?
ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ସାଇବର ଠକେଇ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଅପରାଧଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ସୁରକ୍ଷା ସଂହିତା ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଇନ (IT Act, 2000) ଅଧୀନରେ ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ମାତ୍ର ‘ଡିପ୍ଫେକ୍’ ଏବଂ ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ’ ଭଳି ନୂଆ ଧରଣର ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଆଇନରେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧାରା ନଥିଲା।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନୂତନ ବିଲ୍ରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ କଠୋର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ସାମିଲ କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି:
- ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ ପାଇଁ କଠୋର ଦଣ୍ଡ : ପୋଲିସ, ସିବିଆଇ, ଇଡି କିମ୍ବା କଷ୍ଟମସ ଅଫିସରର ନକଲି ପରିଚୟ ଦେଇ ଭିଡିଓ କଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରାଇ ଆରେଷ୍ଟ କରିବାର ଧମକ ଦେଉଥିବା ଅପରାଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଓ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ଜରିମାନାର ବ୍ୟବସ୍ଥା।
- ଡିପ୍ଫେକ୍ ନିର୍ମାଣ ଓ ପ୍ରସାରଣ ଉପରେ କଟକଣା : ବିନା ଅନୁମତିରେ ଅନ୍ୟର ଚେହେରା କିମ୍ବା ସ୍ୱର ବ୍ୟବହାର କରି ଅଶ୍ଳୀଳ, ଗୁଜବ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ କିମ୍ବା ବ୍ଲାକ୍ମେଲିଂ ଭିଡିଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସଂସ୍ଥାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜାମିନ-ବିହୀନ ମାମଲା ରୁଜୁ ହେବ।
- ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ଦାୟିତ୍ୱ : ମେଟା , ଏକ୍ସ, ଏବଂ ଗୁଗୁଲ୍ ଭଳି ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଡିପ୍ଫେକ୍ ସୂଚନା ସମ୍ପର୍କରେ ଖବର ମିଳିବାର ମାତ୍ର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ତାହାକୁ ହଟାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯିବ। ଅବହେଳା କଲେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କମ୍ପାନୀ ବିରୋଧରେ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଚେତାବନୀ ଓ ସଚେତନତା
ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମଧ୍ୟ ନିଜର ‘ମନ୍ କି ବାତ୍’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ’ ସମ୍ପର୍କରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସଚେତନ କରାଇଥିଲେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତୀୟ ଆଇନରେ ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ’ ବୋଲି କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ ଏବଂ କୌଣସି ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଫୋନ୍ କିମ୍ବା ଭିଡିଓ କଲ୍ରେ କାହାକୁ ଆରେଷ୍ଟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତଥାପି, ଅସାଧୁ ସାଇବର ଠକମାନେ ନିରୀହ ନାଗରିକ, ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଜାଲରେ ଫସାଇ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ଲୁଟି ନେଉଥିବାରୁ ଏହି ନୂଆ କଠୋର ଆଇନର ଆବଶ୍ୟକତା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଶୀଘ୍ର ଆଗତ ହେବ ବିଲ୍
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ସଂସଦର ଆଗାମୀ ଅଧିବେଶନରେ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲ୍କୁ ଆଗତ କରାଯାଇ ପାରିତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛନ୍ତି। ଆଇନଜ୍ଞ ଏବଂ ସାଇବର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ଦେଶରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା AI-ଜନିତ ସାଇବର ଅପରାଧ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଯାଇପାରିବ।
