ସ୍କୁଲ ସ୍ତରରୁ ହିଁ ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶିକ୍ଷାଗତ ଅସମର୍ଥତା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗତାକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ‘ପ୍ରଶସ୍ତ’ ଆପ୍ର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଓ ଶିକ୍ଷାୟତନଗୁଡ଼ିକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସଂସଦ ଅଧିବେଶନର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ସାଂସଦମାନଙ୍କ ସହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକରେ ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନ ଏହି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ବିକଶିତ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଡିଜିଟାଲ୍ ଟୁଲ୍ ଜରିଆରେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଆକଳନ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି।
ସମାବେଶୀ ଶିକ୍ଷା ଓ NEP ୨୦୨୦ ର ଲକ୍ଷ୍ୟ
କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ଆଇନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁକୁ ଶିକ୍ଷାର ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ କରିବା। କୌଣସି ଶିଶୁ ଯେପରି ନିଜର ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ କିମ୍ବା ଶିଖିବାର ଅସମର୍ଥତା ଯୋଗୁଁ ଶିକ୍ଷାଲାଭରୁ ବଞ୍ଚିତ ନ ହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ ସରକାର ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦେଉଛନ୍ତି। ‘ପ୍ରଶସ୍ତ’ ଆପ୍ ହେଉଛି ‘ପ୍ରି-ଅସେସମେଣ୍ଟ ହୋଲିଷ୍ଟିକ୍ ସ୍କ୍ରିନିଂ ଟୁଲ୍’ , ଯାହାକୁ ସମଗ୍ର ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ନ୍ୟାସନାଲ କାଉନସିଲ ଅଫ୍ ଏଜୁକେସନାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଆଣ୍ଡ ଟ୍ରେନିଂ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ‘ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗଜନ ଅଧିକାର ଆଇନ, ୨୦୧୬’ ଅଧୀନରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ୨୧ ପ୍ରକାରର ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗତାକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସ୍କ୍ରିନିଂ କରି ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବେ। ଏଥିରେ ଶାରୀରିକ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗତା ସହିତ ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା, ଶ୍ରବଣବାଧିତ, ବୁଦ୍ଧିଗତ ଅସମର୍ଥତା, ଶିଖିବାରେ ସମସ୍ୟା (ଲେଖିବା, ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଗଣିବାରେ ଅସୁବିଧା) ଏବଂ ଅଟିଜିମ୍ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷଣକୁ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିବ।
ଶିକ୍ଷକ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଭୂମିକା
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସାଧାରଣ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପିଲାମାନଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍କ୍ରିନିଂ କରିବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଶିଖିବା ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ଅସମର୍ଥତାର ଲକ୍ଷଣ ନୋଟ୍ କରିବେ। ଏହା ପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷକ ମାନେ ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ସମୀକ୍ଷା କରି ନିଶ୍ଚିତ କରିବେ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ଗୀକରଣ କରିବେ।
ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଟୁଲ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି କୌଣସି ଶିଶୁକୁ ଭୁଲ ଭାବରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ବୋଲି ‘ଲେବଲ୍’ ନ କରିବା। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଯାଞ୍ଚ ପରେ ସଠିକ୍ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ‘ୟୁନିକ୍ ଡିସଏବିଲିଟି ଆଇଡି’ ପୋର୍ଟାଲ୍ ସହ ଯୋଡ଼ାଯିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ସରକାରୀ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଶେଷ ରିହାତି, ସମୟ ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସହାୟକ ଉପକରଣ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଗତ ସୁବିଧାସୁଯୋଗ ମିଳିପାରିବ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ସାଂସଦମାନଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପ
ସଂସଦୀୟ ବୈଠକରେ ଉପସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସଦମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ଏହି ଆପ୍ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାପକ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯେପରି ‘ପ୍ରଶସ୍ତ’ ଆପ୍ର ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିବ, ସେଥିପାଇଁ ଜିଲ୍ଲା ଶିକ୍ଷାଧିକାରୀ, ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳନା କମିଟି ଏବଂ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଆମର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଶିକ୍ଷାଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ କରିବା, ସେମାନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ପଦ୍ଧତିରେ ପଢ଼ାଇବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଫଳାଫଳରେ ସୁଧାର ଆଣିବା। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଶିଶୁର ସମସ୍ୟାକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରୁ ବୁଝିପାରିବା, ସେତେବେଳେ ହିଁ ଆମେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବା।”
ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଂସ୍କାର ଓ ସ୍କୁଲ ଛାଡ଼ିବା ହାର କମାଇବା
ଶିକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଶିକ୍ଷା ସୁବିଧା ଯୋଗାଇଦେବାରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ବିଭିନ୍ନ ଆହ୍ୱାନ ରହିଆସିଛି। ସ୍କୁଲ ସ୍ତରରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ସମୟୋଚିତ ସହାୟତା ମିଳିପାରୁ ନ ଥିବାରୁ ଅନେକ ପିଲା ମଝିରୁ ସ୍କୁଲ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି। ‘ପ୍ରଶସ୍ତ’ ଆପ୍ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷକମାନେ ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଶିଶୁର କଠିନତାକୁ ବୁଝି ପାରିବେ, ଯାହା ସ୍କୁଲ ଛାଡ଼ିବା ହାରକୁ ଯଥେଷ୍ଟ କମାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଶିଶୁ ଅଜ୍ଞାତରେ ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାଗତ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ନୂତନ ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦେଶର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସମାବେଶୀ, ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଏବଂ ସମାନତାପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।
