ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର କରିଡରରେ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଗତ ଅଢ଼େଇ ବର୍ଷ ଧରି ଯେଉଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ, ଯେଉଁ ଘଡ଼ିକୁ ଦିଲ୍ଲୀର ରାଜନୈତିକ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଥିଲେ, ଏବେ ସେହି ସମୟ ପାଖେଇ ଆସୁଥିବାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଭାସ ମିଳୁଛି। ଦିଲ୍ଲୀର ଶୀତୁଆ ସକାଳ ଭିତରେ ଏବେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚା ଏବଂ ଗୁଞ୍ଜରଣ ହେଉଛି—ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର କେନ୍ଦ୍ରରେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବା ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ଏକ ବଡ଼ଧରଣର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଅଦଳବଦଳ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
![]()
ଖାସ୍ କରି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବଦଳୁଥିବା ରାଜନୈତିକ ଗତିବିଧି, ମଥୁରାରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇ ଦିନିଆ ବୈଠକ ଏବଂ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀ ଗସ୍ତ ପରେ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଆହୁରି ଅଧିକ ଜୋର ଧରିଛି। ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଦିଲ୍ଲୀର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ‘ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ’ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୀକ୍ଷା ବୈଠକ ପରେ, ଏହି କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି।
କାହିଁକି ଏହି ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ବିସ୍ତାର ଏତେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ? କାହିଁକି ବର୍ତ୍ତମାନର ମନ୍ତ୍ରିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ‘କର ବା ମର’ ପରିସ୍ଥିତି? ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦେଶର ରାଜନୀତି, ସଂସଦର ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନ ଏବଂ ୨୦୨୯ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କିପରି ରହିବ?
ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ ବୈଠକ ଏବଂ ୧୦୦-ପଏଣ୍ଟ ସ୍କୋର କାର୍ଡର ରହସ୍ୟ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଗତକାଲି ବିଦେଶ ଗସ୍ତରୁ ଫେରିବା ପରେ କୌଣସି ବିଶ୍ରାମ ନ ନେଇ ସିଧାସଳଖ ଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତ ମଣ୍ଡପମଠାରେ ଏକ ବେଶ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ କରିଥିଲେ। ଏହି ବୈଠକର ମୂଳ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା— କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ, ବିଭାଗ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ମନ୍ତ୍ରିମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାର ଏକ କଠୋର ସମୀକ୍ଷା କରିବା।
କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ସମସ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରିମାନଙ୍କୁ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗ୍ରୁପ୍ରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଦେଶ ପାଇଁ ‘ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭’ର ଏକ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, କ୍ୟାବିନେଟ୍ ସଚିବ ଟି.ଭି. ସୋମନାଥନ୍ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସଚିବମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ କଠୋରତା ସହ ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ‘୧୦୦-ପଏଣ୍ଟ ସ୍କୋର କାର୍ଡ ସିଷ୍ଟମ’ ଲାଗୁ କରିଛନ୍ତି।

ରାଜନୈତିକ କରିଡରରୁ ମିଳୁଥିବା ଖବର ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରିମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ବା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଶାନୁରୂପକ ହୋଇନାହିଁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ଭିତରେ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ଆଗାମୀ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ବିସ୍ତାରରେ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରୁ ସିଧାସଳଖ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇପାରେ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର ବର୍ତ୍ତମାନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗ ଦିଆଯାଇପାରେ ବୋଲି ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ଦୃଢ଼ ମତ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ୧୦୦-ପଏଣ୍ଟ ସ୍କୋର କାର୍ଡ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ମୂଲ୍ୟାୟନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ମନ୍ତ୍ରିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଯେ, ଜନସାଧାଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ସହ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ସାଲିସ କରାଯିବ ନାହିଁ।
ପ୍ରଶାସନିକ ଓଭରଲୋଡ୍ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ପୁନଃଗଠନର ଆବଶ୍ୟକତା
ବର୍ତ୍ତମାନର କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ସ୍ଥିତିକୁ ଯଦି ଆମେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା, ତେବେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ—ତାହା ହେଲା ‘ପ୍ରଶାସନିକ ଓଭରଲୋଡ୍’ ଅର୍ଥାତ୍ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବିଭାଗ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ଲଦି ଦିଆଯାଇଛି।
କିଛି ଦକ୍ଷ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଏକାଧିକ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବୃହତ୍ ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଛି, ଯାହାଫଳରେ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ କାମର ଗତି ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତା ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି:
ଆପଣମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ପାଖରେ ଭାରତୀୟ ରେଳ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ, ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ଆଇଟି (IT) ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ୟାପକ ବିଭାଗ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ରେଳବାଇର ଆଧୁନିକୀକରଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ଦେଶର ଡିଜିଟାଲ୍ କ୍ରାନ୍ତି ଓ ମିଡିଆ ସେକ୍ଟରକୁ ସମ୍ଭାଳିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ଚାଲେଞ୍ଜ୍। କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଯୋଷୀଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ସାର୍ବଜନିନ ବଣ୍ଟନ, ଗ୍ରାହକ ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ଅତିରିକ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଜ୍ୟୋତିରାଦିତ୍ୟ ସିନ୍ଧିଆ ଏବଂ ମନସୁଖ ମାଣ୍ଡବୀୟଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଏକାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗର ବଡ଼ ଭାର ରହିଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସରକାରଙ୍କ କାମକୁ ଅଧିକ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ କିଛି ନୂଆ, ଯୁବ ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞ ଚେହେରାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ସାମିଲ କରାଯିବା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଭାରକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯିବା ଅତି ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଏନଡିଏ ସହଯୋଗୀ ଦଳଙ୍କ ଚାପ ଏବଂ ଜଟିଳ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ

କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ବିସ୍ତାର ପଛରେ ଏନଡିଏ ମେଣ୍ଟର ସହଯୋଗୀ ଦଳମାନଙ୍କର ରଣନୈତିକ ଚାପ ଏବଂ ଆଶାଆକାଂକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ପାଲଟିଛି:
ଟିଡିପି : ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏନ୍. ଚନ୍ଦ୍ରବାବୁ ନାଇଡୁଙ୍କ ଦଳ ରାଜ୍ୟର ବିକାଶ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ୟାକେଜ୍ ସହ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରେ ଅଧିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଦାବି କରୁଛି।
ଜେଡିୟୁ : ବିହାରର ପୁର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନୀତିଶ କୁମାରଙ୍କ ଦଳ ମଧ୍ୟ ସଂସଦରେ ନିଜର ସାଂସଦ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଆଧାର କରି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ପାଇବାକୁ ଦୃଢ଼ ଆଶା ରଖିଛି।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହଯୋଗୀ: ଲୋକ ଜନଶକ୍ତି ପାର୍ଟିର ମୁଖ୍ୟ ଚିରାଗ ପାଶୱାନ୍ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତନରାମ ମାଝୀ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଦଳରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗ ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ ଉପରେ ଲଗାତାର ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପଞ୍ଜାବରେ ଶିରୋମଣି ଅକାଳୀ ଦଳ ସହିତ ପୁନର୍ବାର ମେଣ୍ଟ ସମ୍ଭାବନା ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଜଟିଳ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କିଛି ନୂତନ ରଣନୈତିକ ସମୀକରଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ଏସବୁକୁ ନେଇ ଏବେ ଦିଲ୍ଲୀର ବନ୍ଦ କୋଠରୀରେ ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ମାରାଥନ୍ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି।
ସଂସଦର ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନର ବଡ଼ ସଙ୍କେତ
ରାଜନୈତିକ କରିଡରରୁ ଆମକୁ ଯେଉଁ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ସୂଚନା ମିଳୁଛି, ସେ ଅନୁଯାୟୀ ଆଗାମୀ ନଭେମ୍ବର ୨୩ କିମ୍ବା ୨୪ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ବିସ୍ତାର ହୋଇପାରେ।
ଏହି ବିସ୍ତାର କେବଳ କିଛି ନୂଆ ଚେହେରାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀଭାବେ ସାମିଲ କରିବା କିମ୍ବା କାହାର ବିଭାଗ ବଦଳାଇବା ନୁହେଁ; ବରଂ ଏହା ଆଗାମୀ ସଂସଦର ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନ ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ୨୦୨୯ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ଏବଂ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ରଣନୀତି। ସଂସଦର ଆଗାମୀ ଅଧିବେଶନରେ ସରକାରଙ୍କୁ ବିରୋଧୀମାନଙ୍କର କଡ଼ା ସମାଲୋଚନାର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଦକ୍ଷ ଓ ମଜବୁତ ଟିମ୍ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନ ବେଶ୍ ରୋମାଞ୍ଚକର ଏବଂ ନାଟକୀୟ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। କାରଣ ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ଚେହେରା ବଦଳାଇବ ନାହିଁ, ବରଂ ଆଗାମୀ ଦିନର ଦେଶର ଗତି ଓ ପ୍ରକୃତିକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ। ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ବିସ୍ତାର ଦ୍ୱାରା ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାରେ କିପରି ଏବଂ କେଉଁ ସବୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବ? ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଦେଶର ରାଜନୀତିକୁ ନେଇ ଆପଣଙ୍କର ଚିନ୍ତାଧାରା କ’ଣ? ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ମନ୍ତ୍ରୀ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବେ ଆଉ କେତେ ସାଂସଦ ମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
also read
UP Elections II ୟୁପି ନିର୍ବାଚନ – କଂଗ୍ରେସକୁ ୪୦ ସିଟ ଦେବାକୁ ରାଜି ନୁହେଁ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି
https://purvapaksa.com/up-elections-2/


