ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳ କ୍ଷତାକ୍ତ ହୁଏ, ନିର୍ବାଚନରେ ହାରିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ସେହି ଦଳର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ବା ପାଣ୍ଠି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ। କାରଣ ଦଳକୁ ମିଳୁଥିବା ଚାନ୍ଦା କିମ୍ବା ଡୋନେସନ୍ କମିଯାଏ। କିନ୍ତୁ ବିଜେଡିକୁ ନେଇ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦଳକୁ ଚଳିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ସିଧାସଳଖ ଟଙ୍କାଟିଏ ମଧ୍ୟ ଚାନ୍ଦା ବା ଡୋନେସନ୍ ମିଳିନାହିଁ— ଅର୍ଥାତ୍ ଡୋନେସନ୍ ପରିମାଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୂନ। ଆପଣ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ଯେ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଜମା ଉପରେ ମିଳୁଥିବା ସୁଧ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ସଂଗୃହୀତ ବିଶାଳ ପାଣ୍ଠି ବଳରେ ବିଜେଡିର ମୋଟ ପାଣ୍ଠି ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୭୩୬ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଯାଇଛି! ତେବେ କ୍ଷମତା ହରାଇବା ପରେ ବିଜେଡିକୁ କାହିଁକି କେହି ଚାନ୍ଦା ଦେଲେ ନାହିଁ? ଏହି ୭୩୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅଙ୍କ କିପରି ଛିଡ଼ିଲା?
ଇଲେକ୍ସନ୍ କମିଶନ (ECI) ଏବଂ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ମୋଟ ଆୟ ୪୭ କୋଟି ୪ ଲକ୍ଷ ୩୨ ହଜାର ୯୫୯ ଟଙ୍କା ରହିଛି। ଆପଣ ଭାବୁଥିବେ ଯେ ଯଦି ଦଳକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରର କର୍ପୋରେଟ୍ ଡୋନେସନ୍ କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଚାନ୍ଦା ମିଳିଲା ନାହିଁ, ତେବେ ଏତେ ଟଙ୍କା କେଉଁଠୁ ଆସିଲା?
ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉତ୍ତର ହେଲା— ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ସୁଧ । ବିଜେଡି ପାଖରେ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ବିଶାଳ ପାଣ୍ଠି ଜମା ଥିଲା, ତାହା ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟକୃତ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକରେ ଫିକ୍ସଡ୍ ଡିପୋଜିଟ୍ (FD) ଏବଂ ସେଭିଂ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ରଖାଯାଇଛି। ସେହି ଟଙ୍କା ଉପରେ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ପକ୍ଷରୁ ମିଳୁଥିବା କୋଟିକୋଟି ଟଙ୍କାର ସୁଧ ହିଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ଆୟର ଉତ୍ସ ପାଲଟିଛି।
ଏହି ତଥ୍ୟଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଯଦିଓ ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦଳ କ୍ଷମତା ହରାଇବା ପରେ ନୂଆ ଡୋନେସନ୍ ବା ଚାନ୍ଦା ଆସିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବରୁ ସଂଗୃହୀତ କର୍ପୋରେଟ୍ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପାଣ୍ଠିର ସୁଧ କାରଣରୁ ଦଳର ଆର୍ଥିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବେ ବି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଜବୁତ ରହିଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— ଯେଉଁ ଦଳ ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡ଼ିଶାର କ୍ଷମତାରେ ରହିଲା, ଯାହାଙ୍କ ପାଖକୁ ଶିଳ୍ପପତି, ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ଲୋକମାନେ ଉଦାର ଭାବରେ ଚାନ୍ଦା ଦେଉଥିଲେ, ହଠାତ୍ ସେହି ଦଳକୁ ଶୂନ ଚାନ୍ଦା କାହିଁକି ମିଳିଲା?
ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣର ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ:
୧. କ୍ଷମତାର ହସ୍ତାନ୍ତର: ୨୦୨୪ ମସିହା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବିଜେଡି ସରକାର କ୍ଷମତା ହରାଇଲା ଏବଂ ରାଜ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (BJP) ସରକାର ଗଠନ କଲା। ଏହାପରେ ବ୍ୟବସାୟୀ, କର୍ପୋରେଟ୍ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଠିକାଦାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ସମର୍ଥନର ଧାରା ବଦଳି ଯାଇଛି।
୨. ବ୍ୟବସାୟିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମ୍ପର୍କ: ସାଧାରଣତଃ କର୍ପୋରେଟ୍ ଜଗତ ସେହି ଦଳକୁ ଅଧିକ ଚାନ୍ଦା ଦେଇଥାଏ ଯାହା ପାଖରେ ଶାସନ ଜୋର ଥାଏ। କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ ହେବା ପରେ ବିଜେଡିକୁ ଆଉ ସେହି ପ୍ରକାରର ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ ମିଳିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହାକି ରାଜନୀତିରେ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ କଥା।
୩. ଦଳର ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ରଣନୀତି: ବିଜେଡି ନେତୃତ୍ୱ ବର୍ତ୍ତମାନ ସଙ୍ଗଠନକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଜଡ଼ିତ ହେବା ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ନୂତନ ଚାନ୍ଦା ସଂଗ୍ରହ ଅଭିଯାନ ସେତେଟା ସକ୍ରିୟ ନଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି।
ଗୋଟିଏପଟେ ଚାନ୍ଦା ଶୂନ ଥିଲେ ହେଁ, ଅନ୍ୟପଟେ ଦଳର ମୋଟ କର୍ପସ୍ ପାଣ୍ଠି ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୭୩୬ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହେବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା ନୁହେଁ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା— ଦଳର ଆର୍ଥିକ ମେରୁଦଣ୍ଡ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଯଦିଓ ଦଳ କ୍ଷମତାରେ ନାହିଁ, ତଥାପି ଏତେ ପରିମାଣର ପାଣ୍ଠି ପାଖରେ ରହିବା ଦ୍ୱାରା:
• ଆଗାମୀ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ, ସହରାଞ୍ଚଳ ନିର୍ବାଚନ କିମ୍ବା ଭବିଷ୍ୟତର ଲଢ଼େଇ ପାଇଁ ଦଳକୁ ଆର୍ଥିକ ଅନଟନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।
• ବିଜେଡି ଏହି ପାଣ୍ଠିର ସୁଧରୁ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଖର୍ଚ୍ଚ, କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦରମା ଏବଂ ସାଙ୍ଗଠନିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ପରିଚାଳନା କରିପାରିବ।
କିନ୍ତୁ ଏହା ସହିତ ଏକ ନୈତିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ଉଠୁଛି— ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନେ ଏହି ବିଶାଳ ପାଣ୍ଠିକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେଣି। ବିଜେପି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କଡ଼ା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଉଛି।
also read
