ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ କରିଡରରେ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି । ବିଜେପିର ସାଂଗଠନିକ ଅଦଳବଦଳ ପରେ ରାଜ୍ୟର ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ମହଲରେ ଯେଉଁ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ତାହା ଏବେ ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଏପରିକି ଧୀରେ ଧୀରେ ଲୋକସେବା ଭବନରେ ତାହା ଅନୁଭୂତ ହେଲାଣି।
ଦର୍ଶକବନ୍ଧୁ, ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନରେ ନିଜକୁ ‘ଇନ୍ଦ୍ର’ ବା ସର୍ବେସର୍ବା ଭାବୁଥିବା କିଛି ବାବୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଆଇଏଏସ (IAS) ଏବଂ ଓଏଏସ (OAS) ଅଧିକାରୀଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ଷମତାର ନିଶାରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିବା କିଛି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଏବେ ଗୋଟିଏ ନାଁକୁ ନେଇ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଆଉ ସେହି ନାଁଟି ହେଉଛି—ସୌଦାନ ସିଂହ ! କାହିଁକି ହଠାତ୍ ଓଡ଼ିଶାର ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମହଲରେ ଏପରି ‘ସୌଦାନ ଭୟ’ ଘାରିଲାଣି? କେଉଁ କାରଣରୁ ବିଗତ ୨୬ ବର୍ଷ ଧରି ମନଇଚ୍ଛା କାମ କରିଆସୁଥିବା ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ଛନକା ପଶିଛି?
ବିଜେପିର ସାଂଗଠନିକ ଅଦଳବଦଳ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ସୌଦାନ ସିଂହଙ୍କ ଏଣ୍ଟ୍ରି
ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ପକ୍ଷରୁ ସାଂଗଠନିକ ସ୍ତରରେ ଏକ ବଡ଼ଧରଣର ଅଦଳବଦଳ କରାଯାଇଥିଲା। ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ବିଜେପିର ସଂଗଠନ ତିଆରି କରିବାରେ ମହାରଥୀ ସୌଦାନ ସିଂହଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ପୂର୍ବଞ୍ଚଳର ବେଙ୍ଗଲ, ବିହାର ଓ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ତାଙ୍କର ହେଡକ୍ୱାର୍ଟର ଭୁବନେଶ୍ୱର ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଦଳୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିଲା ନାହିଁ, ବରଂ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଏବେ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନରେ ଅନୁଭୂତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।
ପାର୍ଟିର କଠିନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରରେ କିପରି କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ, ସେଥିପାଇଁ ହାଇକମାଣ୍ଡ ଏକ ବଡ଼ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ଆଉ ଏହି ସାଂଗଠନିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବଳୟର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ରହିଛନ୍ତି ସୌଦାନ ସିଂହ।
ଯେଉଁମାନେ ସୌଦାନ ସିଂହଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ସେ କୌଣସି କାମରେ ଶିଥିଳତା କିମ୍ବା ବାହାନାକୁ ଆଦୌ ବରଦାସ୍ତ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ଛତିଶଗଡ଼, ବିହାର ଏବଂ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ସଂଗଠନ ଦାୟିତ୍ୱ ସଫଳତାର ସହ ତୁଲାଇ ସାରିଥିବା ସୌଦାନ ସିଂହଙ୍କର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ରହିଛି—ତାହା ହେଲା “ଫଳାଫଳ ଆଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟ”।
ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର ଚିନ୍ତା: କାହିଁକି ଥରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ଆଇଏଏସ ଓ ଓଏଏସ ଅଫିସର?
ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଓଡ଼ିଶାର ଅମଲାମାନେ କାହିଁକି ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ଭୟଭୀତ? ଏହାର ଉତ୍ତର ଲୁଚି ରହିଛି ଗତ ୨୬ ବର୍ଷର ପ୍ରଶାସନିକ ଇତିହାସରେ।
ଗତ ୨୬ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଚାଲିଥିଲା, ସେଥିରେ ଅନେକ ଅଧିକାରୀ ନିଜକୁ ସରକାରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଳବାନ୍ ମନକରି ବସିଥିଲେ। ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନରେ ଅଜଗର ସାପ ଭଳି କୁଣ୍ଡଳୀ ମାରି ବସିଥିବା ଏବଂ ମନଇଚ୍ଛା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଥିବା ଏପରି କିଛି ଅଫିସର ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟା ବୁଝିବା ବଦଳରେ କେବଳ କାଗଜପତ୍ର ଏବଂ ଲାଲ୍ ଫିତା ଶୈଳୀରେ କାମ ଚଲାଉଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ସୌଦାନ ସିଂହଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳକୁ ଦେଖିଲେ ଜାଣିହୁଏ ଯେ, ସେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ନୁହେଁ, ସିଧାସଳଖ ଅମଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି।
• ଯୋଜନା କାହିଁକି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲାନାହିଁ?
• ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ସରକାରୀ ସହାୟତା ପହଞ୍ଚିବାରେ ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି ହେଲା?
• ଏହି ବିଳମ୍ବ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତରେ କିଏ ଦାୟୀ?
ଏହିପରି ସିଧାସଳଖ ଏବଂ କଠୋର ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଅଫିସରମାନେ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଗଲେଣି। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ସେ ସିଧାସଳଖ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଉଚ୍ଚପଦସ୍ଥ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନଜରକୁ ସମଗ୍ର ଘଟଣା ଆଣି ଏପରି ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରୁ ସିଧାସଳଖ ବିଦା କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ଅମଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ଅଜଣା ଭୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ମଧୁଚନ୍ଦ୍ରିକା’ ଏବଂ ଏହାର ପରିଣତି
କେବଳ ଅମଲା ନୁହନ୍ତି, ବରଂ ରାଜ୍ୟର କିଛି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ଚିନ୍ତାଜନକ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ନୂଆ କରି ବିଜେପି ସରକାର ଆସିବା ପରେ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅଂହକାରୀ ହୋଇ ଠିକରେ ଦଳର ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ମୁତାବକ କାମ କରୁ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମୟ ବହୁତ କଠିନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ଅନେକ ସମୟରେ ଦେଖାଯାଇଛି ଯେ, କ୍ଷମତା ନିଶାରେ ବୁଡ଼ି ରହି ଅହଂକାରୀ ହୋଇପଡ଼ିଥିବା କିଛି ମନ୍ତ୍ରୀ ଦଳୀୟ କର୍ମୀ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ବଦଳରେ କେବଳ ଅଫିସରମାନଙ୍କ କଥାରେ ହଁ ମାରୁଥିଲେ। ଅଫିସରମାନେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଭୁଲ୍ ତଥ୍ୟ ଦେଇ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାମରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ ଏବଂ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରୁଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ଦିନ ଶେଷ ହୋଇଛି। ଯେଉଁ ଅମଲାମାନେ କାମ ନ କରି କେବଳ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଆଗପଛରେ ବୁଲୁଥିଲେ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରି ଅଫିସରଙ୍କ ଭୁଲ୍ ପରାମର୍ଶରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏବେ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଜିନିଷର ହିସାବ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦଳର ଜନକଲ୍ୟାଣକାରୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପ୍ରତି କ୍ଷତିକାରକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ତାହା ଆଉ ଆଗ ଭଳି ଚାଲିବ ନାହିଁ।
ଭୁବନେଶ୍ୱର ମୁଖ୍ୟାଳୟରୁ ସିଧାସଳଖ ନଜର ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଚିତ୍ର
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥାଟି ହେଉଛି—ସୌଦାନ ସିଂହ ଏବେ ନିଜର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ସିଧାସଳଖ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ କରିବେ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ରରୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା, ରାଜଧାନୀରେ ବସି ପ୍ରଶାସନିକ ମହଲର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଛୋଟବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ତାଙ୍କର କଡ଼ା ନଜର ରହିବ।
ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ଆସୁଥିବା ମତାମତ, ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଏବଂ ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି—ଏସବୁ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ମନିଟରିଂ କରାଯିବ। ଯଦି କୌଣସି ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦଳର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧୀ ହୁଏ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତରଦାୟୀ କରାଯିବ।
ଏହି କାରଣରୁ ରାଜ୍ୟର ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମହଲରେ ଏବେ ଏକ ପ୍ରକାରର ସାଇଲେଣ୍ଟ ପାନିକ୍ ବା ‘ସୌଦାନ ଭୟ’ ଖେଳିଯାଇଛି। ଯେଉଁମାନେ ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ସରକାର ବଦଳିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ରାଜ୍ ସେହିପରି ଚାଲିବ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି।
ତେବେ, ଏହି ସମଗ୍ର ପରିସ୍ଥିତିରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ଯେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଶିଥିଳତା କିମ୍ବା ଦାୟିତ୍ୱହୀନତାକୁ ବରଦାସ୍ତ କରାଯିବ ନାହିଁ । ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକୁ ସଫଳତାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ହିଁ ବର୍ତ୍ତମାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରାଥମିକତା ପାଲଟିଛି।
also read
https://purvapaksa.com/is-the-bjp-afraid-of-pandian/
